Kaixo.
- Arte eskola? - Bai, gertu.
Ez dakit halakorik.
Ados, milesker.
Nola itzultzen da errepide nagusira?
Zer errepide?
Nora joateko?
Irteteko. Non nagoen ere ez dakit.
Sidi Moumen-en.
-Sidi Moumen? -Bai.
Nondik joaten da?
Zuzen eta eskuinera gero.
Biribilgunean, biratu eskuinera.
Ados.
Aspaldian ez dute erabili.
Material guztia dago?
Hala behar luke.
Badabil?
Ez dakit.
Ados.
-Non emango dut eskola? -Goian.
Begiratu bat emango dut.
Zer da hau?
Nork eman dizu baimena?
Nire eskola da, ezta?
Ez zurea bakarrik.
Musika eskola da!
Borratuko dut?
Bai horixe.
Orain azkarrago.
Orain!
Ez pentsatu!
Ez begiratu behera. Aurrera begiratu.
Eta... geldi!
Makalago...
Besoak... Bularra... Burua...
Motel...
Tira, tira!
Azkar, azkar, azkar.
Zorionak, oso ondo.
Lan ona.
Hurrengo astera arte, Jainkoak nahi badu. Agur.
Ez zuten onartzen, ez zuten ulertzen.
Ez zen gure kulturaren parte. Jendeak ez zuen onartzen.
Arropa zabala eta musika.
Haientzat zoroen musika zen.
Baina hip-hopa ez zen bapatean sortu.
Ulertzen?
Benetako arrazoiak zeuden hip-hoparen atzean.
Estatu Batuen historia aldatu
eta afroamerikar kultura ahaldundu zituen.
Oraindik ere gutxiengo dira, baina aurrera egin dute.
Horren froga da
haien azke presidentea, Obama, beltza izan zela.
Baina borrokak hor dirau,
sinetsidazue.
Beraz, hip-hoparen sorrerara itzultzen bagara,
hor aurkituko ditugu arrazakeria, probrezia eta umiliazioa.
Tunisian ere ikusi genuen, 2011ko mugimenduan.
Haien rapa iraultzailea zen.
Boteretsua zen eta sistemaren aurkakoa.
Artea zen estatuaren eta sistemaren aurka.
Zertarako? Giza eskubideak defendatzeko.
Jabetzen zarete raparen botereaz?
Tunezeko raperoek burujabetza eta balioak zituzten.
Ikusten? Haien boterearen jabe ziren.
Marokon berdina gertatu zen.
Rapa antisistematzat hartzen zen. Hasieran, boikota egin zioten.
Rapak gure bizitzaz dihardu,
gure arazoez. Jendeak jakin behar ez lukeenaz.
Baina ezin izan gintuzten gelditu. Rapak eztanda egin zuen.
Ez dago taburik.
Lehen politikaz edo erregeaz hitz eginez gero,
isiltzeko esaten zizuten.
Baina orain ez.
Gaur egun jendeak hitz egin dezake.
Orain adierazpen askatasun handiagoa
dugu lehen baino.
Garrantzitsuena da
ez zaituztedala iraintzen,
ez naizela oldarkorra zuekin.
Modu positibo eta apalean hitz egiten dizuet.
Hitz egin eta adierazten dut.
Zein da nire indarraren jatorria?
Milaka pertsonak entzun eta jarraituko nautela.
-Baduzu zoparik? -Noski.
-Platera nahi? -Bai.
Eta krep bat, mesedez.
Zer?
Krep bat.
Zerekin? Gaztarekin?
Bai, gazta bikoitzarekin.
Berria zara hemen?
-Bai. -Ez zaitut ikusi.
Hemen bizi zara?
Ez, arte eskolan lan egiten dut.
Musikaria zara?
Halako zerbait.
Nire ikasgela itxita dago.
Soumya, ireki Anasen gela, mesedez.
Banoa.
Beti ixten duzue?
Gauez ixten dugu.
Utziko giltza bat?
Ez, hemen gordetzen ditugu.
Gobernuaren eraikin bat da?
Arte eskola bat da. Bere arauak ditu.
Orain irekiko dizut.
Pikutara trauskilak eta txorimaloak.
Jasotzen ditut mehatxuak,
nik esaten diet: "Niri bost, gajoak".
Double B Funny Baby onena da.
Txantxetan ari omen naiz, ea nor den erantzuteko gai.
Ez da balekoa.
-Ea hobetzen duzun. -Ados.
Oraintxe.
Zergatik idatzi duzu hori?
Kalean gizajo bat naiz.
Gizajo bat.
Oiloa.
Kakatia.
Ez naute errespetatzen, ulertzen?
Eta zer aldatu duzu idatzi duzunarekin?
Zer aldatu dudan?
-Zer? -Orain ez ditut gauzak gordetzen.
Agian behar zenuke.
-Isilik gelditu. -Milesker.
Ez naiz txantxetan ari.
Ez egin barre, benetan ari naiz.
Horrela ez gara defendatzen.
Itzuli zeure lekura.
Tira, jaiki.
Eman gogor.
Topera bizi dut bizitza, harro egoteko moduko gauza.
Kaleko kodea dut jarraitzen. Mozorrorik gabe, iruzur dute egiten.
Onenak dira sentitzen, ni bezalakoa izateko otoitz egiten.
Ez zarete raperoak. "Barkatu, nor zara?".
Edozer arrakasta lortzearren.
Aspergarriak zarete, lo hartuko dut oraintxe.
Zuen itxurakeriarik ez dut nahi, alde paretik orain.
Nirekin jolastuko zenukete eta hilko nindukezue.
Lasaitu egingo naiz.
Karetak kendu, zeuen buruei begiratu.
Keratak kendu, zeuen buruei begiratu.
-Ederki. -Primeran.
-Oso ondo. -Oso ondo.
Zerbait duzu konpontzeko?
Bai, mundu guztiarekin.
Zergatik kontatzen didazu?
Hitz egin nahi dut.
Ez zait batere axola.
Zergtaik kontatzen didazu niri? Eta beraiei?
Zergatik entzun behar ditugu tipo batekin dituzun arazoak?
Rapa erabiltzen dut arazoak kontatzeko.
Horregatik rapeatzen duzu?
Ez horregatik bakarrik.
Badira beste arrazoi batzuk.
Ez ditut ikusten.
Ezin dituzu zure arazoak konpondu raparen atzean ezkutatuta.
Hori ikusten dut.
Edo ez zenuen ezer esateko
aberaskume bat zarelako.
Ez pentsa. Nire bizitza ez da uste duzuna.
Zer esan nahi duzu?
Etxean ez daukagu ezer.
Eta ni ere banaiz...
Batzuetan ohera goseak joaten den hori.
Nire aita kanpoan da lanean.
Nire anaiak garrasika eskatzen dio dirua amari.
Horrelakoa da nire bizitza.
Ez da zuk esan bezalakoa.
Ezin diozu horrela hitz egin.
Zu ez zara rapeatzen jarraitzera ausartu.
Arrazoi du.
Bukatu dugu gaurkoz.
Idatzi duguna entzutea gustatuko litzaiguke.
Abestu ezazue zutik.
Hip-hopa egon da gu iristeko zain.
Emakume rapeatzailea, ni bezalakorik ez ordea.
Handia da bizioa, edonon da afizioa.
Denek dakite zertaz ari naizen.
Ez dira bete-beteak, haien hitzak dira usteak.
Lagunak dirudite baina dira etsaiak.
Edozer abesten sentitzen dira bikainak,
baina kalean gutxigatik egiten dute negar.
Gaur hip-hopean entzungo gaituzue.
Neskok dugu rapeatuko, gure ohiuak dira adituko.
Hau rapa da, ez da Mila eta bat gau.
Ez naiz Killah, ez Errauskine ez Barbie.
Beraz kontuz, argi bili.
Ez izorratu, ez iskanbila sortu, ezin naiz zuetaz fidatu.
Borrokatu dugu.
Gaur ohiukatu duguna entzun duzu.
Emakume rapeatzaileok ez gara isilduko.
Neskok dugu aginduko.
Zer ateratzen dut zuen letretatik?
Neska raperoei buruz da.
Zer gertatzen zaie?
Rapeatzen dutela.
Hori baino ez?
Tira...
ez daude asko.
Ez dira ausartzen...
jende aurrean abesten.
Eta zuek bai?
Non egon zara?
Eskolan, nekagarria zara.
Joan naiz, eta ez zeunden.
Alde. Beti zaude parean.
Badakit zer komeni zaizun.
Noski, zoaz lana bilatzera.
Arratsalde on.
Zer moduz?
Zer moduz eguna?
Hartu duzu medikamendua?
Sinestunok, Jainkoari eta haren Profetari men egin.
Saiatu barkamena lortuko duten lehenak izaten...
Kaixo, polita. Zer moduz zaude?
Paradisuan sinestunak baino ez dira sartuko.
Jainkoak badaki nor saritu.
Jainkoak bakarrik du botere hori.
Hitz hauei amaiera emateko modurik politena da
Profetaren alde otoitz egitea.
Ezinezkoa da. Denak du bere muga.
Ez genuke hura igaro behar.
Bai, ados nago.
Gauza batzuei buruz ezin genezake hitz egin.
Hala da.
Adibidez, niretzat, erlijioa sakratua da.
Ezin dugu horretaz rapeatu.
Eguneroko bizitzaz abestu dezaket edo nahi duzunaz.
Baina nire muga erlijioa da.
Baina ez duzu zertan gai guztiei buruz
modu negatiboan abestu.
Positiboki ere abestu dezakezu erlijioaz.
Erlijioari buruz ondo hitz egin edota hura goresten baduzu ere...
Egon.
Baina, badakizu zertaz ari zaren?
Ez naiz nitaz bakarrik ari.
Bada ni bai. Badakit zure jakintza mugatua dela.
Ez daukazula mailarik.
Ez nauzu ezagutzen, ez dakizu zer geiten dudan.
Esaiozu.
Mugei buruz hitz egiten baduzu,
zeure burua mugatzen duzu.
Ulertzen? Zu zara mugak sortzen dituena.
Ez, egon.
Erlijioa ez da dena.
Azaleko elkarrizketan ari gara.
Ez gara nahikoa sakontzen ari.
Kontuan izan behar dugu
bizi garen gizartea
nahiko mugatua dela zentzu batzuetan.
Baina raparen bidez adierazten uzten digu.
Aurrera egin dezakegu, baina muga batzuekin.
Mugak ezagutu behar ditugu eta errespetatu.
Hartueman bat da.
Gizarteak ez digu ezer ematen.
Rapa egiteko askatasuna.
Askatasuna nik hartu nuen.
Uste duzu erlijioa irainduko dudala rapeatzean?
Hortara iritsi nahi nuen.
Ez naiz erlijioaz bakarrik ari,
baita beste gai delikatuei buruz ere.
Muga zeharkatuz gero, gizarteak erantzuten du.
Zergatik ez dute guk abestu eta dantzatzerik nahi?
Haien ustez bide okerra delako.
Uste dute ez dugula araurik.
Baina mugen barruan mantentzen bagara,
ezin digute ezer esan.
Zer diozue gizartearen mugei buruz?
Onartu ala ez, nire ideiak nireak dira.
Nire errimetan daude.
Oso erraza da.
Ezin baduzu ideia bat zeure etxean azaldu,
zeure familiak ulertzen ez badu, nola egingo dute kanpoan?
Asko ilunpetan daude.
Erlijioari buruz bakarrik ez, baita politikari buruz ere.
Bada utz dezagun erlijioa eta hitz egin dezagun politikaz.
Ez dakit ezer horri buruz.
Egunkariak irakurtzen ditudanean,
politikariek egindakoa baino ez dute jartzen.
Eta politikari buruz hitz egitea nahi duzue?
Gaia lantzen baduzu, jakingo duzu zer esan.
Informatuta egonda ere, mugak egon badaude.
Nik ez dut mugarik nire rapean.
Bat ere ez?
Ez, edozer esan dezaket.
Ikertu egin behar dut esaten dudanaz ziur egoteko.
Eta kito. Hori da nire muga bakarra.
Benetan uste duzu edozer esan dezakezula politikari buruz?
Ulertzen esaten dudana?
Gauzak esango dituzu,
baina benetan diozu pentsatzen duzun guztia?
-Noski. -Ez zara ausartzen.
Rapeatzen dudanean,
bihotzetik idazten dut ikusten dudanari buruz.
Baina hobe oso zuzena ez izatea.
Iraintzen badituzu,
haiei buruz hitz eginez gero, kartzelara.
Zalantza egiten dutelakoan?
Hor bertan atxilotzen zaituzte.
Ez dut beldurrik. Gauzak diren bezala esaten ditut.
Noren beldur zara?
Esan, noren beldur?
Egon.
Uste duzu edozer esan dezakezula politikari buruz?
Ez dizute utziko.
Edozer txikikieriagatik atxilotu zaitzakete.
Niri bost.
Jakingo ez bazenu bezala.
Egon...
Demagun errima klandestinoak idazten dituzula.
Bertsook idazterakoan, aipatu beharko dituzu...
herrialdeko presio-taldeak.
Muga zeharkatzen saiatuko zara,
baina iritsiko da une bat non ezingo duzun jarraitu.
Isildu beharko duzu. Bestela, ikusiko duzu zer pasako den.
Zein da une hori?
Esaiguzu, kontuz ibil gaitezen.
-Zein da une hori? -Kartzela.
Ez dakit zertaz ari zaren.
Horretan jolasten baduzu,
ez zara kartzelara joango. Desagertu egingo zara.
-Tontokeria galanta. -Nork desagertaraziko du?
Abrakadabra!
Zenbat protesta egon dira? Eta ez da ezer aldatu.
Eztabaida zaharkitua da.
Ez da ezer aldatuko.
Aldaketa norberarengan hasten da.
Beti bizi izan naiz hemen.
Modu batean hezi ninduten.
Egun batean, pentsamoldea aldatu nuen.
Beste batek ere hala egin zuen.
Bat gatoz gauza askok funtzionatzen ez dutela diogunean.
Denok dakigu hori.
Eta bat gatoz horrekin.
Lehen uste genuen...
gauzak alda genitzakeela haiei buruz hitz eginez.
Baina nork entzuten ditu gure esanak?
Ospetsu egiten naizenean,
milioika pertsonak nire musika entzuten badute,
orduan nire hitzak entzungo dituzte, benetan.
Bai, horrela. Hori da erritmoa, ez gelditu.
Utzi nire arazoak ahazten.
Lehen lagunak nituen, orain bat ere ez.
Lehen lagunak nituen,
orain bat ere ez.
Bat ere ez...
Beste erritmo batekin.
Nahikoa da. Tira.
-Zineb. -Kontuan izan dantzaria naizela.
Noski.
Mutil gaixoak ez du bizitzarik, ez du ideiarik.
Amak krepak saltzen ditu. Semeak lapurretan egiten du.
Zer saltzen du?
Krepak.
Nire sandalia gastatuak...
Hobera doa.
Ez!
Utzi bukatzen.
Nire sandalia gastatuak. Bere bota urrezkoak.
Dotore jantzita, itxura du polita.
Ez daukat kotxerik,
bidaiatzen dut gau delarik.
Kontua parte hartzea da.
Hori da...
Ez egin txantxarik.
-Pistatxo, zure txanda. -Ez da.
Bai, zure txanda da.
Mugi.
Kaixo denoi.
Hamasei urte eta zapalduta.
Bizitzaren itxaropena galduta.
Egunero berdina egiten.
Ez dut bukaera ikusten.
Min egn didate,
baina hori iragana da, ezin isil nazakete.
Tradizioak pixkanaka du hiltzen.
Hasieran da errepikapen, eta gero, derrigorpen.
Hor dago erlijioa eta imajinaziorako gogoa.
Lagunak elkarren zelatan
hazi dira deskonfiantzan. Beti jateko faltan.
Irakurri duzu Korana?
Infernura joango naizela?
Inozoek ez dute irakutzen.
Bost axola maitasunak. Otso horiek irabazi nahi zuten,
baina hori ere ez dakite kudeatzen.
Sufritzen ari naiz.
Pekatuak dirua darama, eta bertuteak arima.
Zer egingo dugu, bizi ala galdu?
-Ederra! -Oso ondo, Pistatxo!
Ez zara ezeren beldur.
Zure errimak zu baino 30 urte zaharragoak dira.
Gaztea naiz, benetan.
Esan behar duzue: "Nora?".
Guk: "Nora garamatza estatuak?".
Berak agintzen du.
Herri honetan hutsaren hurrengo gara.
Eman genien konfidantza, ez genuen jaso emaitza.
Haien diplomak, nire langabezia.
Pasa kanutoa, eta akabo lutoa.
Zergatik beti besteen atzetik?
Uzten diegu gu zapaltzen, gero bagaituzte onartzen.
Nahi dudan bakarra da arazoak amaitzea.
Herri krudela. Nola izan fidela?
Arteak jarriko nau zutik, hegan egingo dut nik.
Eskatu gabe ez dago eskubiderik.
Eta galdetzen dizuet: nora garamatza estatuak?
Nora?
-Nora garamatza estatuak? -Nora?
Desertua etxea da, gelditu gabe ibiltzen gara.
Guk erantzutean, uzten gaituzte isilean.
Behin eta berriz saiatzen, galdu arren, tematzen.
Aldaketaren zain, zahartzaroak hartzen gain.
Gurasoek esatekorik ez daukate, haientzako kalte.
Ematen dut pausoa, bidean daukat soa.
Gezurra esateak badirudi normala.
Baina inoiz ez da izango hala.
Eta galdetzen dizuet: nora garamatza estatuak?
Baimenik gabe egin duzu?
Birrinduko duzu. Dena txikituko dute.
Ez digute uzten.
Dena ukitu nahi dut.
-Anas, benetan, onena zara. -Apartekoa!
Gustatu zaizu gure rapa?
"Nora garamatza estatuak?".
-Ona zen. -Bazuen klasea.
-Zuzenekoa egin genezake. -Geldi hor.
Aizu, Anas, atzo begitazio zoro bat izan nuen.
Eszenatoki erraldoi batean nengoen...
milaka pertsona zeuden.
Neskaz beteta zegoen.
Neskaz goraino!
Imajinatu konortea galtzen.
O, Smaïle!
Smaïle.
Neska frantziarrak.
Smaïle.
Ismaïl.
Smaïle.
-Ismaïl. -Smaïle.
Erortzen utzi nauzu, baboa.
Zoramena izan zen.
Denak saltoka haien kartelekin.
Badakizu zer jartzen zuen, Anas?
"Smaïle, maite zaitut".
-Eta nik? -"Gorroto zaitut".
Ezin dute zurekin. Zoramena izan zen.
Ezin dezakezu imajinatu.
Zoramena, benetan.
-Zintzoa izan naiteke? -Bai.
Nik ere ezin dut sinetsi.
Denek maite zaituzte.
Baita nik ere, ez ezazula uste.
Edonora zoazela ere, jarraituko zaitut.
Askotan nauzu baztertu, utzi eta abandonatu.
Nik zu zaitut aukeratu, baina zuk ezin nauzu begiratu.
Zoratzen hasia naiz zure jolasekin.
Poltsikoak hutsik, bihotzak taupa eta zuk hanka.
Denak zure atzetik.
Denak zurekin ametsetan.
Denok nahi dugu dirua, dirua, dirua...
Denak zure atzetik.
Denak zurekin ametsetan.
Denok nahi dugu dirua, dirua, dirua...
Denok nahi dugu dirua.
Denok nahi dugu dirua, dirua, dirua...
Bizitzeko behar dugu dirua.
Bakea lortzeko, dirua.
Maitatzeko behar dugu dirua.
Nola ahaztu zurekin?
Ikasteko behar dugu dirua.
Baita ospitalerako ere.
Eta artista izateko.
Eta estatuak esaten du ahazteko.
Ezin dut saihestu, bizitzak nau behartu.
Oraindik zurekin nahi dut ezkondu.
Edonola ere, lortuko zaitut.
Zurekin naiz ezkonduko.
Zurekin lagunak mimatuko.
Tristea da inbidia edukitzea. Bizitzak irri egiten badit.
Berdin pentsatzen dut orain, galdutakoa berreskuratzeko zain.
Lehen begiradako maitasuna, bizitza konpontzeko behar duzuna.
Denak zure atzetik.
Denek besarkatu nahi zaituzte.
Denok nahi dugu dirua, dirua, dirua...
Denak zure atzetik.
Denek besarkatu nahi zaituzte.
Denok nahi dugu dirua, dirua, dirua...
-Epa, superrizarra. -Epa, motel.
-Zer moduz joan da? -Ondo.
-Praktika falta zaizu. -Zoaz pikutara.
-Dena ondo? -Bai.
Noiz afalduko dugu?
Garaiz zatoz.
Beti bezala.
Tontolapikoa.
Kontuz, salatu zaitzaket eta.
Alde hortik.
Kaka zaharra...
Ez ukitu hori, aitari esango diot.
Errespeta nazazu.
Smaïl, utzi bakean arreba.
Beti sukaldean sartuta.
Emakume artean. Ez dakizu beste ezer egiten?
Ez ezazu haserretu. Deitu anaiari.
Oso gazia dago.
Behar zuena jarri diot.
Eskerrak.
Oraindik esna zaude.
Utzidazu ahazten
nire arazoak.
Utzidazu ahazten
nire arazoak.
Smaïl, nora zoaz?
Egun osoa atzetik, etorri.
Smaïl!
Egon.
Zoratuta zaude?
Nora goaz? Ezin dut gehiago.
Ez da asko falta.
Nire arazoak.
Utzidazu ahazten
nire arazoak.
Lagun asko nituen...
Utzidazu.
Utzidazu ahazten bizipenak edo hartuko nau penak.
Begiak irekita ametsetan. Airean.
Gaztea naiz, baina ibiltzeko ere ez naiz gai.
Arazo gehiegi nire adinerako, ezin dut gehiago.
Hor etorkizuna nire azala bezain iluna.
Aitak egurtu egin nahi gaitu.
Amak bizia ematen du eta gu babestu.
Eta nik...
lurra jo dut, harrapatuta nago, balantzaka.
Arnasa hartzen dut, zikinkeriak ekintza zailtzen du.
Nire kasa ibili, eta ez txabolan bizi.
Borroka nekagarriak, nahiago zure begiak.
Ez naiz hilko pateran, edozein bazterretan.
Nire herrian etorkizuna nahi dut aurrean.
Hontaz ahaztu nahi dut, harago joan.
Amestea erraza eta zaila, baina izan behar da abila.
Lortuko dut.
Jaio ginen miseriatik aterako zaitut.
Itxita dago bizitza.
Baina geurea da giltza.
Hip-hopa New Yorken jaio zen, Bronxen hain zuzen.
Funtsean, Casablanca eta Sidi Moumen bezalako leku batean.
Ez nabil txantxetan.
Benetan ari naiz.
Casablanca New York da eta Bronx Sidi Moumen.
Ados. Hasi idazten.
Lau lerro, zortzi, nahi dituzuenak.
Horrela zuen iritzia jakingo dut,
nola idazten eta pentsatzen duzuen.
Ez nabil txantxetan.
-Eta ezin badut idatzi? -Baduzu WhatsAppik?
Oso erraza da.
Badakizue zer? Alde.
Bihar ordubietan hemen. Zer ordutan?
-Ordubietan. -Bai.
Bihar ordubietan hemen,
prest, kontzentratuta...
Jarraitu.
Interesgarria zen, tira.
Erakutsi zer egiten dakizun.
Orain mututu egin da.
Tira, erakutsi jarrera hori.
Rapeatu, ea zer egiten dakizun.
Tira, neska.
Eman dena.
Amina.
Aupa, Amina.
Hiriaren alde txarretik nator.
Baina edonora noala beti naiz jator.
Nire hitzak gogorrak dira. Ez nabil txantxetan.
Jendeak du sufritzen. Ez dute bukaera ikusten.
Hipokresiatan igeri. Ez dira kexaka ari.
Beloarekin abesten dudalako dira kritikari.
Arropak erantzi behar nire historia kontatzeko?
Kontrizio gabe. Nire ahotsa iraultzaile.
Gizonak ez dira ausartzen, estatuak ditu kezkatzen.
Hutsa da haien rapa, ezkutuan egiten dute tranpa.
Badira benetako gizonak, baina gatibu dira tentelen moduan.
Astoak eta gezurtiak. Astoak beraiek ere azakarragoak.
Beti kolpeei eusten, baina masaila ez dute jartzen.
Anas, arazo bat dut.
Zuzena da.
Begiratu gaituzu gizonei buruz hitz egitean?
Benetako gizona naiz.
-Errespetua galdu diguzu. -Iruzkinik?
Zer iruditu jarrera?
Ez dago gaizki.
-Errima onak, ezta? -Bikainak.
Itzelak.
Baina halako errimak
sentitu egin behar dira. Jarrera falta zaizu.
Gezurra zen. Lehen hobeto egin duzu.
Amina?
Ama?
-Etorri. -Zer egiten duzu hemen?
-Aita zain dugu. -Zergatik etorri zara?
-Kaixo. -Jauna.
-Bai? -Aminaren ama naiz.
Urte askotarako.
-Arazorik? -Ez da etorriko hip-hopa egitera.
Hip-hopa artea da, andrea.
Guretzat ez, seme.
Gauez etxera itzultzen da letra politikoak abestuz.
Baina rapa da.
Ez esan halakorik.
Talentua du, eta esateko gauzak.
Sentitzen dut, ez dugu nahi. Ez da guretzat.
Bere aita kotxean dago.
Ez zarete fidatzen?
Fidatzen gara.
Ez du ezer txarrik egiten.
Ez genuen honetarako izena eman.
Jende xumea gara.
Ez dugu arazorik nahi. Barkatu, jauna.
Goazen.
Etorri hona. Etorri.
Hartu, txiki.
Etorri, etorri.
Hurbildu hona.
Baina 18 urte ditut.
Hemezortzi izanda ere,
gurasoek desapuntatu zaitzakete.
Ez dakite itzuli naizenik.
Oraindik ez. Eta konturatzean?
Ezinezkoa da.
Inork ez die esango.
Amina, arazoak izango dituzu.
Zin egiten dut ez dela hala izango.
Itzultzen badira, arazoak guk izango ditugu.
Ez direla etorriko esaten ari naiz.
Ez dakite.
Rapa egiten besterik ez dakit.
Utziozue itzultzen. Arazorik bada, nire gain dago ardura.
Mesedez.
Zoaz klasera.
Ez dugu arazorik nahi.
Ezin dugu kalean utzi.
Eman bi pausu bakarrean.
Bat, bi, hiru.
Azkarrago.
-Hasiera emango dizut. -Zuk segi erritmoa.
Ez dakit abesten.
Isil zaitez.
Ados. Hasiko gara?
Smaïli begira zeunden.
Ez?
Tira, berriz.
Hip-hopa egon da gu iristeko zain.
Emakume rapeatzailea, ni bezalakorik ez ordea.
Handia da bizioa, edonon dago afizioa.
Denek dakite zertaz ari naizen.
Ez dira bete-beteak, haien hitzak dira usteak.
Lagunak dirudite baina dira etsaiak.
Edozer abesten sentitzen dira onenak,
kalean gutxigatik egiten dute negar.
Hau da gure rapa, ez Mila eta bat gau
Ez naiz Killah, ez Errauskine ez Barbie.
Beraz kontuz, argi bili.
Ez izorratu, ez iskanbila sortu, ezin naiz zuetaz fidatu.
Atea ondo itxi, adi nago beti.
Halakoak gara neska onak.
Pasatzean gelditzen zara lerdo, baina ni ez nago ero.
Borrokatu dugu.
Ondo. Asko gustatu zait zuen modua.
Baina...
Errimak itzelak dira, eta hori ona da,
baina sentimendua falta da.
Nouhaila, letra errezitatzen duzu.
Itxutuegi zaude aterako duen soinuarekin.
Hitz egindako jarrera ikusi nahi dut.
Hor barruan ikusi nahi dut.
Meryem.
Jarrera.
Rapeatzailea zara, nabari dadila.
Hip-hopa egon da gu iristeko zain.
Emakume rapeatzailea, ni bezalakorik ez da ordea.
Handia da bizioa, edonon dago afizioa.
Denek dakite zertaz ari naizen.
Ez dira bete-beteak, haien hitzak dira usteak.
Lagunak dirudite baina dira etsaiak.
Edozer abesten sentitzen dira onenak,
kalean gutxigatik egiten dute negar.
Hau da gure rapa, ez Mila eta bat gau
Ez naiz Killah, ez Errauskine ez Barbie.
Beraz kontuz, argi bili.
Ez izorratu, ez iskanbila sortu, ezin naiz zuetaz fidatu.
Atea ondo itxi, adi nago beti.
Halakoak gara neska onak.
Pasatzean gelditzen zara lerdo, baina ni ez nago ero.
Borrokatu dugu.
Barkatu, ia kamiseta apurtu dizut.
Agur.
Ez ahaztu biharkoa.
Ez, lasai.
Bihar arte, neskak.
Egon! Ez al duzu ikusten?
Ez da nire errua haserre egotea,
faltsua ez izatea
edo bihotzak taupa ez egitea.
Ikusten eta jasaten dudalako mespretxua
emakumeoi zuzendua. Ezin dut gehiago.
Zuentzat gizona izatea baita gu mendean hartzea.
Begira amari eskuak lotuta.
Kexarik ez, ahotsa bahituta.
Bizi duen monotonia da haren itolarria.
Nik ezin dut gehiago, ez naute berriz isilduko.
Gizonak eta emakumeak izan gaitezen parekideak.
Berdinak askatasun eta eskubideak.
Nire anaia zarelako
ez didazu eskua altxatuko.
Izorratu nau bizitzak eta kendu dizkit hitzak.
Meryem barrukoa ez da Meryem kanpokoa.
Ni neu naiz izango taula gainean banago.
Kolorea eta itxura ez direnean ardura.
Ausartzen naiz ahotsa altxatzen, mikroan azkar bidaiatzen.
Aldarri ditut nire pentsamenduak, nire izaera.
Ni neu naiz rapeatzean.
Onartu beharko duzu.
Beloarekin ja nazkatuta nauzu. Ez dut besterik esateko.
Bazen ordua.
-Azkenean hasi zaio ipurdia. -Pilulengatik. Damutuko da.
Saiatu zen, baina ez zen erakargarria.
Mutil bat zirudien.
Ipurdia mugitzen ikusi bazenute...
Ederra atzealdea.
Bakeroekin ezin du arnasik ere hartu. Lehertu egingo ditu.
Gaixoa.
Gelditu nahi naute.
Menderatzeko hegoak moztu dizkidate.
Gelditu nahi naute.
-Gelditu nahi naute... -Itxi ahoa, puta.
Kontuz zer esaten duzun.
-Zer? -Kontuz ibiltzeko.
Esaiozu.
Txikituko zaituztet.
A zer beldurra. Ea ausartzen zaren.
Goazen kanpora, eta ikusiko duzu.
Menderatzeko moztu zikidaten hegoak. Enara bati moduan.
Ahoa itxi nahi didate, baina ezingo dute.
Haiena da gaiztakeria, baina esango dut egia.
Nork entzungo nau?
Inori ez dio ardura, irainetan igaro dute denbora.
Ez gara txantxetan ari.
Ez nion ekin minez betetako bideari.
Ezin dut jasan, ez dut nahi puta izan.
Kalean ibiltzen noala,
zergatik egin behar dit eraso mutil batek?
Arazoa ez da nire arropa edo nola daramadan ilea,
baizik eta berak pentsatzen duena.
Nahi dudana jantzi eta egingo dut.
Errespetua diot hari eta neure buruari. Gustatzen ez bazaio, hor konpon.
Nire ahizpak beloa darama eta inork ez du erasotzen.
Errespetua diote.
Bere erabakia da.
Errespetatzen zaitut, baina berdin dit.
Ez dut inolako arazorik zurekin. Hemen denok gara irekiak.
Gauza berak batzen gaitu, hip-hopak.
Baina begira zer gertatu zitzaion Nouhailari.
Ez zaituzte errespetatzen, zeuk egin ezean.
Eta gure eskubideak?
Zergatik ari gara beti haiei buruz?
Eskubide berak izan behar genituzke.
Egon momentu bat.
Barkatu moztearren.
Baina ganoraz jantziko bazina,
inork ez lizuke eraso egingo.
Ganorazkoa naiz. Galtza motzak daramatzazu.
Ni bezala jantziz gero, akabo errespetua.
Barkatu, mentalitateek eboluzionatu egiten dute.
Hemen ez. Atzerrian.
Ez ahaztu herrialde musulmana dela.
Izan buruan hori.
Nola nago ni jantzita?
Normal.
Errespetua diot neure buruari eta normal noa,
baina berdina jasotzen dut.
-Ikusten? -Mentalitatea da, ez arropa.
Ez da arropa kontua.
Jendearen jokamoldea da.
Zuk belo erdia daramazu.
Ez da belo kontua.
Inork ez du ondo janzten.
Ez zuk ez nik, ez hemengo inork.
Emakume marokoarren erdiak
ez du ondo janzten.
Bakeroak ere galarazita daude. Ez daramat lepoa estalita,
hori da gaizki iruditzen zaizuna, ezta?
Ganorazko andereinoa,
galarazita badaude, zergatik daramatzazu?
Inor ez da perfektua.
Akaso otoitz egiten duzu orduro?
Zertarako otoitz egin, gero emakumeei eraso egiteko?
Gizon bizardunak ikusten ditut,
halako gauzak egiten.
Eta ez zait gustatzen.
Gizon gisa, lehenengo ardura jarrera da
eta gero otoitz egitea.
Hemen ez dugu erlijio lekziorik ematen.
Ganoraz jantziz gero,
eta ondo ibiliz gero, ez dute arazorik izango.
Eta egiten baduzu eta iraintzen bazaituzte, ez da zure arazoa.
Baina Nouhailak galtzak daramatza bakeroaren azpitik.
Ez du azalik erakusten.
Galtzak ez dira arazo.
Tira, entzun.
Ez gaude hemen denbora huskeriatan galtzeko.
Hor doa xekea.
Aizu.
Imama zarela uste duzu?
Errespetua adieraziko didazu?
Hau ez da zure erreformatorioa?
Itxi ahoa. Ederra dezepzioa.
Hasiberri honen antzera bukatuko duzu.
Egia absolutua berak duela uste du eta besteok pekatariak garela.
Ez da programa erlijiosoa.
Telebista gehiegi ikusten du.
Segi horrela eta fanatikoen moduan kartzelan amaituko duzu.
Kontuz, hozka egiten du.
Burua galdu duzu?
Klasean polit askoa zara. Edo Anas dagoelako da?
Isildu, "buru irekia". Baietz zure lehengusinarekin ezkondu.
Ez dut lehengusinarik.
Eta? Ni bezalako norbaitekin ezkonduko zara?
-Ez dut uste, egia esan. -Ikusten?
Eskizofrenikoa.
Zer?
Eskizofrenia deitzen dio libre izateari.
Ados.
Eskizofreniko bat zure esanetara.
Begiratu infinitura.
Beste nonbait zaudete.
Airean...
Denok.
Aurkitu zuen lekua.
Hartu espazioa. Barruan, kanpoan.
Bete espazioa, izkina bakoitza!
Bizi momentua.
Mugitu. Ez zaitzatela ito.
Zergatik zaude bakarrik?
Nekatuta nago.
Ba geratu etxean.
Ez zait harremantzea gustatzen.
Hemen ez duzu beste aukerarik.
Zoaz besteekin.
Tira, mugitu.
Orain, gertuago.
Banatu.
Babestu.
Eman erritmoa.
Zer behar duzu?
Hautsi egin naiz.
Zer behar duzun galdetzen du.
Egon.
Esaten didate: "Isildu, umemokoa, egon geldi eta itxi mokoa.
Nora zoaz ihes? Hau ez da zure festa, ez".
Baina nik bizi nahi dut.
Eta gustatu ala ez, lortu egingo dut.
Erritmoa daramat odolean, beti aldamenean.
Bost mutil gazte ziren,
izango zituzten 20 edo 25 urte.
Sidi Moumengoak.
Hemen ingurukoak.
Beren burua lehertu zuten. Terroristak ziren.
Hotel batean egin zuten erasoa.
-Bost izarrekoa. -Bai.
Ez ziren bost izan, hamabi baizik.
Bost atentatu izan ziren, ez bost gazte.
Hamabi gizon-bonbak
bost atentatu egin zituzten hainbat lekutan:
hotel batean, hilerrian...
jatetxe batean eta beste nonbait.
Zuzenketa bat da.
Sidi Moumen leku txarrean utzi zuten.
Mutil batzuek atentatu horiek egiteagatik
denok terrorista garela uste dute.
Ikusten?
Zelula terroristak hemen sortu ziren, Sidi Moumenen.
Gero zabaldu ziren.
Pixkanaka, tumore baten antzera. Hau da sorlekua.
Gerriko suizidekin lehertarazi zituzten beren buruak.
Agertu, "Allahu Akbar" ohiukatu eta pum.
Zer gertatzen da?
Hori da Sidi Moumenen gertatzen dena, onart ezazue.
Gizon-bonba naiz eta zuek ere bai.
Niri ez dit barregurarik ematen.
Jende errugabea hil dute.
Bizia kendu diete.
Bapatean tipo batek ideia batengatik
norbaiten guraso edo seme-alaba diren jendeari
bizia kendu die.
Ez da txantxetakoa.
Arrazoi duzu.
Ez gara ari haiei barrezka.
Badakigu jendea hil zela eta izugarria da hori, baina...
Anas, lasai-lasai zeuden.
Batzuk sushia jaten, besteak...
Besteak...
Entzun.
Batzuek sushia, besteek arraina.
Bakoitzak nahiago zuena.
Dena lasai zegoen eta bapatean, pum.
Oraindik ez zinen jaio eta.
Abdou?
Gazte horiek ez zuketeen inoiz hor sartu behar.
Alde batetik,
autoestimua falta izan zitzaien.
Geure buruarengan sinetsita,
inork ezin gaitu derrigortu
egin nahi ez duzun zerbait egitera.
Bestetik, geure ideiak defendatu behar ditugu.
Islamaren irudi egokia badugu, Alaren bidea jarraituko dugu,
otoitz egin eta Korana irakurriko,
inork ezingo gaitu erosi.
Behartsua izanik, bide egokia aukeratuz gero,
dirua ematen saituko dira,
zainduko gaituzte eta pixkanaka limurtuko.
Berak esan bezala.
Gugan eragingo dute eta ideiak aldaraziko dizkigute.
Baina autoestimua badugu,
guretzat plan jakinak izanda ere, ez dute lortuko.
Ez da fede kontua.
Gauza horiek egiten dituztenak erlijiotik oso urrun daude.
Benetako fededun batek ez luke halakorik egingo.
Islama ulertuz gero, jakingo lukete zer esan nahi duen.
"Bakea" esan nahi du.
Rapeatuko ez banu ere...
edo bestelako arterik egingo ez banu,
ez nieke inoiz utziko...
Haiek diote ez dutela asmatu,
Koranak dioena egiten dutela.
Islama jarraitzen dutela
eta "yihada" edo "fedearen lanbidea" esaten diotena
gure erlijioaren parte dela, Koranaren parte.
Anas. Erdia bakarrik hartzen dute kontuan.
Pekatu baten aurrean, Koranak dio:
"Indarrez, hitzez edota bihotzez alda dezakezu".
Baina indarrarekin gelditzen dira eta biolentzia erabiltzen dute.
Desbideratzen badira...
Atzo bizarginarenean egon nintzen lagun batekin
eta esan zidan: "Ez egin horrazkera hori".
Zera ere esan zidan: "Musika pekatua da".
Esan nion hori ez zela horrela.
Presioa sartu eta esan nion: "Erakutsi non jartzen duen...
eta musika egiteari utziko diot".
Garrantzitsuena fedea da.
Zaila da benetan izatea.
Gai honen benetako muinera iritsi zara.
Benetako fedea dute.
Hain da benetakoa non sakrifikatzeko prest dauden.
Benetako fedea, okerreko sineskeriaz lagundua.
Anas, gu fededunak gara.
Profeta juduekin bizi izan zen, ez zuen arazorik izan.
Beraz, guk ere berdin egin behar genuke.
Jainkoaren eta gure artean dago.
Behin Facebooken idatzi nuen honi buruz.
Edonolako lagunak nituela idatzi nuen,
lagun kristauak ditudala,
jende ona direla eta ez dituztela umeak bortxatzen.
Ezer txarrik egiten ez duten lagun juduak ere baditudala...
Eta ez... kristauak izateagatik soilik
ez niokeela haiei hitz egiteari utzi behar.
Ez diotelako inori kalterik egiten.
Bada sekulakoak jarri zizkidaten iruzkinetan.
-Abdouk ez zuen etorri nahi. -Zergatik?
Lanpetuta dabilelako.
Eskolan, ezta?
Musika-eskolan.
Anaiok,
horrek bideratzen gaitu txarkeriara
eta bide okerretik garamatza.
-Badakigu nora garamatzan. -Noski.
Musika-tresna batzuk onartzen dira, baina beste batzuk debekatuta daude.
Hori dio gure erlijioak.
Eta ez ahaztu dantza. Jainkoak ez dezala hala nahi.
Dantzatzeak nahastea dakar.
Gure erlijioan,
gizonak eta emakumeak ez dira nahasten.
Esnatu, Abdou.
-Belaunaldi hau galdu dugu. -Profetak, bakean bedi, esan zuen:
"Agindua da bidezkoa egitea eta debekua bidegabekeria".
Jainkoaren bidea uztera tentatzen gaituen oro da pekatua.
Ongia eta gaizkiaren arteko muga hura bereiztea da samurra.
Hau da islamaren lurra. Ez da agnostikoena
ez eta akritikoena.
Eta, hala ere,
zibilizazio eta erlijioen arteko gudan
ezin esan zer den baimendua eta zer debekatua?
Non dago aldea sinesmena eta okertzearen artean?
Predikatzen al ditu Imanak liburu sakratuan esanak?
Islameko askok predikatzen baino gehiago dute zikintzen.
Askok erlijioaren interpretazio okerra dute egiten.
Rapean banaiz hasten, gero ez dakit gelditzen.
Raparekin dut ikasi eta asko dit irakatsi.
Pasioa eta erlijioa banatzeko bi auzi.
Batera, ama eta aitaren antzera.
Egin ditut ikasketak, ez nau galdu apetak.
Ez da harrokeria, rapa maite dudala da egia.
Mundua nahi nuke ulertu, hil baino lehenago
pasatako denbora baliatu.
Salatuko ditut iruzurtiak eta traidoreak.
Jendearengana iritsi, gorrotoa eta haserrea utzi.
Jainkoa da, nire epaile bakarra.
Iruzurtiek ez didate esango zer dudan egingo.
Fedea dut Jainkoarengan, kreatzailearengan.
Inork ez dit burua jango, ez nau fedetik aldenduko.
Eman erritmoa, anaia.
Tira.
Kaskoak ditut, badut kapela,
baita ere biniloa, rapa jaio zenekoa.
Denek omen dakite rapa egiten.
Bakea eta maitasuna. Boligrafoa nire arma.
Anas, ikusten dirua?
Kontzerturako da.
Kontzertu bat egin nahi dugu.
-Zer nahi dugu? -Kontzertu bat!
Goazen ikasgelara. Bukatu da atsedena.
Ez egin bultza, gizona.
Ez gara inoren gustuko.
Ez naiz kontzertuaz ahaztuko.
Nire luxuzko etxean egingo dut.
Horregatik gustatzen zaizkit. Burutik daude.
Aizue, hemen goian.
Almimbarretik ari natzaizue.
Honen bidez, kontzertu bat iragarri nahi dugu. Irakurri.
-Kontzertua nahi duzue? -Bai!
Kontzertua nahi dugu! Kontzertua nahi dugu!
Kontzertua eman nahi dugu eta egingo dugu, Anas.
Ilargiari begira, ez dut malkorik sobera.
Bakarrik utzi naute.
Bizitzarekin egin dut apustu. Nire helmuga infernua da.
Bai, infernua.
Pekatuengatik pokerrean galduta gaude.
Zeinen istorio tristea.
Bakarrik nago, bai.
Nire bizitza bakartia da.
Bakartia.
Nire bizitza bakartia da.
Joanda nengoen.
Beste galaxia batean.
Zer iruditzen Smaïl jauna?
Izugarria.
Amain eman dio bere buruari.
Hori da.
Bai, otoitz egiten balego bezala.
Ziur naiz ez zarela egoten
hain kontzentratuta otoitz-alfonbran.
Bizardunek harriak bota nahi dizkigute.
Zer esan du?
Harriak bota nahi dizkietela.
-Desleialak garela diote. -Bizarra buru gainean daramazu eta.
Bakoitzak nahi duen tokian.
Besapeetan edo buru gainean.
Batzuek habia dute bularrean.
Ilargiari begira, ez dut malkorik sobera.
Bakarrik utzi naute.
Bizitzarekin egin dut apustu. Nire helmuga infernua da.
Bai, infernua.
Pekatuengatik pokerrean galduta gaude.
Azaldu lau lerro horiek.
Zer esan nahi dute?
Anas, badakizu idazten duguna zintzoa dela.
"Ez dut malkorik sobera, bakarrik utzi naute".
Negar egiteari utzi eta bakarrik geratzen garela.
Beste zatia...
Bizitzarekin egin dut apustu. Nire helmuga infernua da.
-Guretzat bizitza apustua da. -Egun bakoitza da apustua.
Nork daki nola amaituko den?
Infernua da gure helmuga posible bakarra.
Bai, infernua.
Pekatutik ikasitako dena infernura doa.
Pekatua diruaren metafora da.
Zer sakona!
Kontzertuan arte-eskolako jendeak hartuko du parte.
Gure adineko jendeak. Parte hartuko dugu.
-Rapa eta dantza egiten dugu. -Erosi sarrera bat.
Rapa eta dantza, lotsagarria. Jar zaitez ikasten.
Zer duzu?
-Presaka nabil. -Lasai, agur.
Bai, presaka nabil.
A zer tipo arraroa.
Hartu.
-Milesker. -Milesker.
Jainkoa lagun.
Goitik.
-Anas, mikroa ez dabil. -Ikusiko dugu.
Jarri musika.
Ados.
Zure txanda denean, aldatuiozu.
Ez dut energia xahutzen.
Ez eta ametsik galtzen.
Bizitzaren onenean gaude.
Ez dugu nahi ez biziorik, ez torturarik.
Gogoratu eszenatokian ez zaituztela ezagutzen.
Iritsitakoan,
aurkeztu zeure burua.
Rapeatzaileek hau egiten dute.
Aupa, zer moduz? Big Boy Funny naIz Casablancatik.
Nire abestia gaurko gazteriari buruz.
Bada jende gaztea hemen?
Ulertzen?
Ikusi nola dagoen publikoa. Eta animatu itzazu.
DJ, jarri musika.
Kaixo.
Lotsatuta esan duzu.
"Kaixo".
Aupa gazteok!
Aupa!
Jarriko dugu dardarka leku hau?
Jarriko dugu dardarka?
Eman musikari!
Isildu edo itxura aldatuko dizut.
Nesken kamerinoa da.
Begiraiozue honi.
Alde hemendik.
-Zer? -Joateko hemendik.
Prest zaudete?
Bai!
Prest zaudete kontzerturako?
Bai!
Jende asko da hor kanpoan.
Senideak, lagunak,
eta ezezagunak.
Anas, hastera goaz. Beteta dago.
Egon prest.
Ohiuak entzun nahi ditut.
Zer gara?
Positive School!
Hainbat adinetakoak dira.
Dantza, rapa eta beatboxa egiten dute.
Lehenengo aldia dute eszenatokian.
Emaiezue ongietorria txalo zaparrada batekin.
Bat, bi, hiru.
Denek maite zaituzte.
Baita nik ere, ez ezazula uste.
Edonora zoazela ere, jarraituko zaitut.
Askotan nauzu baztertu, utzi eta abandonatu.
Nik zu zaitut aukeratu, baina zuk ezin nauzu begiratu.
Zoratzen hasia naiz zure jolasekin.
Poltsikoak hutsik, bihotzak taupa eta zuk hanka.
Denak zure atzetik.
Denak zurekin ametsetan.
Denok nahi dugu dirua, dirua, dirua...
Denok nahi dugu dirua...
Denok nahi dugu dirua.
Bizitzeko behar dugu dirua.
Bakea lortzeko, dirua.
Maitatzeko behar dugu dirua.
Nola ahaztu zurekin?
Jauna, ez dugu gure alabak jendaurrean dantza egiterik nahi.
Ez da ezer txarrik egiten ari.
Guretzat bada.
...baina ni ez naiz lotsagabea.
Borrokatu dugu.
Gaur gure ohiuak dituzue entzungo.
Neskak, neskak, neskak.
Neska raperoak ez dira isilduko.
Neska denok, neska denok.
Egon gertu edo urrun, nahi zaituztegu entzun.
Utzi sartzen.
-Nire ahizpa hor barruan dago. -Eta zer?
Txerrikeriak irakasten dizkiozula.
"Txerrikeriak"?
-Ulertzen? -Zoratuta zaudela ulertzen dut.
Entzuidazu.
Nire arreba da eta esandakoa egiten du.
-Bere zaindaria naiz. -Bere erabakia da.
Hau da gure momentua, errimekin hartzeko gozatua.
Orain gutxi naiz hasi baina ezingo nauzue ahantzi.
Sutara rapero pijoak, hobeto zaudete ezkutatuak.
Eszenatokira igotzen zarete, jendeari egiteko barre.
Nire herria maite arren, gaizki nau tratatzen.
Ospitalean noiz artatuko, orduak dira pasako.
Badute ibilbidea eta hainbat karrera, baina haientzat zaborra gara.
Nahikoa da.
Seme-alabak eta familia ditugu. Lotsagarria da.
-Zer da lotsagarria? -Txarkeria da.
-Neskak ia biluzik daude. -Ezmorala da.
-Zoratuta edo zer? -Ez, zoroa zu.
Utzi sartzen.
Anas!
Ez, ez da pasako.
Bai, utzi sartzen.
Lasaitu zaitezte.
Soumya! Gelditu kontzertua!
Ez dizu axola?
-Esaten dutenak ez. -Zerk orduan?
Urtetan egin dugu eskola honen alde,
zuk eta zure egoak dena izorratu arte.
Egoa izango banu, ez nintzateke hemen egongo.
Arauak daude.
Ados?
Zuen arauak dira.
Ez dira nireak.
Garrantzitsuena da errealitatetik ez alde egitea.
Errealitatea hau delako.
Hemen jaio zarete, gustatu ala ez.
Horrek ez du esan nahi utzi behar duzuenik.
Kontrara, borrokatu behar duzue.
Zuek baino ezin dezakezue zuetaz hitz egin.
Beraz, zerbaitek mintzen bazaituzte,
sufriarazten bazaituzte,
esan.
Hitz egin.
Ahotsa altxatu.
Garrantzitsuena da honek nora garamatzan.
Nola aldatzen gaituen.
Nola sentiarazten.
Zerbait mugiarazten digu barruan?
Gizarteaz hitz egin dezaket gau osoan.
Politikaz urte osoan.
Baina oheratzean,
lo hartzen dugunean,
arazoak baino ez daude.
Familia edota bizi-baldintzak.
Bizi dugun errealitatea.
Zer errealitatetara itzultzen zarete?
Zerbait aldatzen da edo dena dago berdin?
-Egunaren arabera. -Hitz egiten duzue edo ihes?
Hitz egiten dut.
Aldatu egin behar da...
Aldatu egin behar da.
Ez dugulako aukeratu.
Badira errealitatean behin eta berriz aipatutako gauzak.
Bapatean aipatzeari uzten diozu.
Edo zeure buruari gezurretan jarraitu.
Eta zer?
Gezurretan arituko zara bizitza osoan?
Eta gezurrak sinesten dituzunaren itxura egin?
Negarrez jarraituko duzu?
Sinesten baduzu, zergatik egin negar?
Ez dago patua aldatzerik.
Beranduegi da jada.
Inoiz ez da beranduegi.
Aldatu nahi baduzu,
inoiz ez da beranduegi gezurrak esateari uzteko.
Ez da maitagarririk existitzen.
Inork ez dizu esango: "Nik aldatuko dizut bizitza".
Eta bizitzeko gogoa galtzen badut?
Berreskuratu beharko.
Eta ezin badut?
Ba bilatzen jarraitu behar.
Okerreko lekuetan arituko zara bila.
Eta leku okerrean banago gaiztoa den jendez inguratuta...
Orduan, zer?
Jende ona bilatu behar.
-Eta ezin badut? -Badezakezu.
-Ez. -Bai.
Bestela, ez dagokion lekuan bila ari zarelako da.
Hor topatzen ez baduzu, bilatu beste nonbait.
Ezin duzu gelditu. Jarraitu bila.
Eta nekatuta banago?
Hiltzen zara.
Eta bakean zaude.
Jende positiboaren bila zabiltzala diozu,
baina pentsamendu negatiboa duzu.
Nekatuta zaudela diozu,
pentsamendu negatiboak proiektatzen dituzu. Ez du laguntzen.
"Jende ona aurkituko dut, nire bizitza aldatuko,
bakarrik egi dezaket".
Ez da inorentzat erraza.
Smaïlentzat ez da erraza.
Meryementzat ez da erraza.
Nouhailarentzat ez da erraza.
Eta ziur zuretzat ere ez dela.
Niretzat ere bizitza ez da erraza izan.
Agian horregatik nago hemen.
Lehen beste bizitza bat nuen.
Ez zitzaidan gustatzen.
Alde egin nuen.
Zerotik hasi nintzen.
Ez nator ezerezetik.
Ikusten nora garamatzan errealitateak?
Benetako errealitateak.
Zerbait izan dezakegu barruan.
Tristura, amorrua.
Hortik askatzen saiatzen naiz.
Zuek ere askatzea nahi nuke.
Bestela, ez duzue lortuko.
Okerreko lekuetan bilatu nuen.
Okerreko leku ugaritan.
Denbora asko galdu nuen.
Inork ez zidan esan non bilatu.
Ez nuen horrelakorik eduki.
Hemendik aurrera ni gabe egingo duzue.
Aizu!
Hau ez da bukatu.
Hasi baino ez gara egin.
Hemen hasi zen dena, oraindik amaitu ez dena.
Herria nora doan ez dugu berriz galdetuko,
gu aurretik baikara ibiliko.
Bizitza ez da altxorraren kutxa, baina hori ez da traba.
Hartuko dugu gurea dena, hori da arduratzen nauena.
Ez dugu atzera pausorik emango.
Ez gaude nekatuta, gazte eta inspiratuta.
Zaila izan zen hasiera, betiko zure saiakera.
Irakatsi zenigun ohiukatzen, taulan dena ematen.
Itzala uzten, orain "Bera da" esaten dute.
Orain ez naiz kikiltzen, ozen dut kantatzen.
Hasi baino ez naiz egin.
Urteak joan eta etorri ezin utzi min egiteari.
Geldituko gaituzuelakoan? Berriz saiatuko gara orduan.
Egongo naiz adi. Inork zapal ez nadin.
Gertatu zen eztanda, orain da gure txanda.
Gustatu ala ez.
Gertatu zen eztanda, orain da gure txanda.
Ezer ez da betiko. Gustatu ala ez.
Gertatu zen eztanda, orain da gure txanda.
Ezer ez da betiko. Gustatu ala ez.
Gertatu zen eztanda, orain da gure txanda.
Azpitituluak: Esti Unanue www.subtitulam.com