HORMA ARTEAN
-Kaixo. -Zer dugu, François?
-Stéphane. François… -Pozten naiz.
-Jo eta ke? -Sasoian, beti bezala.
-Kaixo. -Kaixo.
-Non jarriko dizut mahai hau? -Hor atzean.
Kaixo denoi. Nire izena Hervé da.
3 urte daramatzat hemen. Soinketako irakaslea naiz.
Ongi etorri, institutura iritsi berriei.
Ikasle zail samarrak ditugu, baina maitagarriak dira.
Kaixo denoi. Olivier dut izena.
Fisikako irakaslea naiz.
Eta 4 urte daramatzat ikastetxean.
Patrick da nire izena.
Biderketa taulen irakaslea naiz…
…eta, horrez gainera, matematikako irakaslea.
Hainbat urte daramatzat ikastetxean.
Kaixo, Anne dut izena; Lyongo aldirietan lan egina naiz…
Ingeleseko irakaslea naiz.
-Irakaskide berrien bila nabil. -Hemen.
Kaixo. Isabelle.
Pozten naiz. Kaixo.
Christiane.
Ni Frédéric naiz, historia eta geografiako irakaslea.
Seine-Saint-Denis-etik nator, Aulnay-sous-Bois eskualdetik.
Pozik nago orain Parisen egoteaz.
Julie naiz, ikasketaburua. Kaixo esan nahi dizuet denei…
…eta ikasturte ona izango dugulakoan nago.
Kaixo. Aline naiz, sukaldaria.
Ongi etorri denok.
Eskerrik asko, Aline.
Kaixo denoi. Gilles naiz, matematikako irakaslea.
Urte mordoa daramat irakaskuntzan.
Ikasturte bukaeran hartuko dut erretiroa.
Eta kemena opa dizuet etorri berri guztiei.
Kaixo. François dut izena, eta frantseseko irakaslea naiz.
Laugarren urtea dut hemen.
Ongi etorri denok.
Eguerdian jangelan bilduko gara ikasturte hasiera ospatzeko.
Asteazkena duzu, eta horixe nahi zenuen.
3. mailako 3a baldin baduzu, alda genezake.
Jatorra, jatorra…
Hau ez da batere jatorra, batere ez.
Hau, jatorra.
Hau batere jatorra ez, kontuz berarekin.
Jatorra, petrala…
Neska hau ez da batere jatorra; batere ez.
Arthur, txanoa.
-Egun on. -Egun on.
Ospa hemendik. Hau nire lekua da.
Ondo da, ondo da. Aizue! Aizue!
Lasaitu zaitezte!
Zu, zalapartaka ari zaren hori, erantzi kaputxa.
Atzeko biak, hemen aurrean leku bat dago.
Zuetako bat jar dadila hemen.
Urte hasieratik garbi geratzea nahi dut.
5 minutu galtzen ditugu behean, 5 minutu igotzen…
…5 minutu hemen egokitzen: ordu laurden bat ordubetetik.
Konturatzen zarete? Ordubetetik ordu laurden bat galdua!
Astean 25 ordu ditugu…
…eta ia 30 aste urtean…
…milaka minutu galtzen ditugu.
Beste ikastetxe batzuetan ordubete osoan lan egiten dute.
Konturatzen zarete urtebeten zer abantaila duten zuekiko?
Harrituko zarete, gero!
Ez dute inoiz ordubete egiten!
Hatza altxatu hitz egiteko.
Ez dute inoiz ordubete egiten. Hori esaten duzue beti!
Ordubeteko eskola egiten dutela esaten duzue irakasleek, baina ez.
8,30etan hasi eta 9,25etan bukatu. Ez da ordubete.
Hala da. 55 minutu.
Mila esker. Oso ñabardura garrantzitsua da.
Ez dute inoiz ordubete egiten. Beraz, ez gehiago esan hori.
Denbora galtzen dugu. Eta hala ari gara orain ere.
Hasteko, orrialde bat atera…
…bitan tolestu, mahai gainean tente egon dadin…
…eta letra larriz idatziko duzue…
…zuen izen-deitura.
Gure izenak zertarako idatzi?
Zuek ezagutzeko.
-Ezagutzen gaituzu. -Iaz zurekin egon ginen.
Ez zuk ez nik ez dugu gela erdia ezagutzen.
Pozik egon behar zenuke, besteek zure izena ikasiko dute.
Ez dut idatziko.
Ez dut idatziko, zuk idazten ez baduzu.
Hori ez dago gaizki.
Ezagutzen ez nautenentzat, Marin jauna da nire izena.
Marin andereñoa!
-Marinela zara? -Hara bestea!
Betiko txantxa!
Ederki sartu dizute ziria.
Ez galdu astirik horretan. Azkarrago egin.
Izen-deitura idazteko, 5 minutu aski dituzue.
Zer esan nahi du horrek?
Gailetatxo bat? Lehenengo eguna da!
-Ez, eskerrik asko. -Nik, bai.
Rachel, gaileta bat, indarra emango dizu.
"Espirituala". Berehala esplikatuko dugu.
Ba al duzue beste hitzik testuan, ulertzen ez duzuenik?
-Burak. -"Kondeszendentzia" hitza.
"Kondeszendentzia" hitz korapilatsu samarra da.
Antzematen al diozu nolabait…
…"kondeszendentzia" hitzaren esanahiari?
Zer edo zer, bai, baina ez nago ziur.
Ez zaude erabat ziur?
Geroxeago hitz egingo dugu berriz horretaz.
-Bai, Damien? -"Argenterie".
Zer esan nahi du frantsesez "argenterie"k?
Argentinako biztanleak?
Hori da: Argentinako biztanleak.
Astazakila! Motza da, gero!
Nola deitzen zaie Argentinako biztanleei?
"Argenterie".
Ez. Futbola ikusten duzu telebistan.
Argentinako taldea, jokalariak, zer dira?
Futbolariak.
Tira, utz dezagun.
Testu horretako beste hitz zail batzuk?
Henriette, adibidez.
Ba al da ulertu ez duzun hitzik? Egongo da baten bat.
"Alabaina".
"Alabaina". Eskerrik asko, Samantha, esateagatik.
Zerrendarako nahikoa da oraingoz. Azter ditzagun orain hitzak.
"Austriar" hitza Weyk aipatu digu.
Bai, Esméralda?
Denok dakigu horrek zer esan nahi duen!
-Austriarrak Austriatik datoz. -Weyk ez daki hori…
Bera da hori ez dakien bakarra.
Bai, ulertu dut. Baina zuk ez zenekien "iruzurti" zer zen…
…beraz, ez zara hori esateko egokiena.
Baina mundu guztiak daki "austriarra" zer den.
Norbaiten "ergela" izaten gara beti.
-Tira ba. -Ondo da.
"Austriar" ez da oso hitz garrantzitsua.
Austria deitzen den herrialdeko herritarra izendatzen du.
Herrialde txiki bat.
Alde batera utz dezakegu hitz hori.
Baten batek ezagutzen al du austriar ospetsurik?
Wolfang Amadeus Mozart.
-Nola deitzen diozu? -Wolfang Amadeus Mozart.
"Wolfang" deituko genioke ingelesa balitz, baina austriarra zen.
Ba al dago beste austriar ospetsurik?
Austria mapatik desagertuko balitz, inor ez litzateke konturatuko.
Alemaniaren hegoaldean dago, begira ezazu mapan.
Ikusiko duzu Austria non dagoen.
Souleymane, apuntatu hitzak, beste guztiek bezala.
Ez ditut nire gauzak ekarri.
Inork ezin dizu orri bat eman…?
-Etxean kopiatuko dut. -Bai, etxean kopiatuko duzu.
Jakina. Hori da zure politika.
Gelan kolpe zorrik jo ez, eta etxean dena egin!
Benetan ari naiz!
Etxean lan egiten duzula ziur banengo, gaitz erdi!
Ez kezkatu. Mila esker.
Orain, "zaporetsu".
"Zaporetsu"ren esanahia zuek asmatzea nahi nuke.
Zer dauka "zaporetsu"k?
-"Zaporea". -"Zaporea", bai.
Eta "zurrupatu".
Oso barregarria, Boubacar.
Oso fina, oso espirituala.
Esaldi bat egingo dizuet "zaporetsu"rekin.
Bill hanburgesa zaporetsu bat jaten ari da.
Hanburgesak nazkagarriak dira!
-Nork esan du hori? -Ona da.
Zergatik hanburgesa?
Nazkagarriak iruditzen bazaizkizu, zuretzat ez dira "zaporetsuak".
Bost axola, ez dira onak.
Nazkagarria baldin bada, errezelotuta egon behar zenuten.
-Zer esan nahi du horrek? -Esan zerk?
Erre eta lotu, edo zera horrek?
Errezelotu, errezelotu…
Inork ez du aditz hori ezagutzen?
-Susmoa. -Hori da, susmatu.
Beraz, Cherifi hanburgesa nazkagarria iruditzen bazaio…
…beretzat zaporetsua ez izateak esanahia argitu behar lizueke.
-Zergatik beti Bill, e? -"Bila"?
"Bila" ez! Bill, Bill!
Izen bitxiak beti. Zergatik ez…?
Ez da bitxia. Estatubatuar lehendakari baten izena da.
Zergatik ez duzu jartzen Aïssata edo Rachid edo Ahmed…?
"Patos" izenak jartzen dituzu beti.
Zer izen…?
-"Babtou" izenak. -Zer da "babtou"?
Babtouak, frantsesak, frantximantak…
Zu ez al zara frantsesa, Esméralda?
-Ez, ez naiz frantsesa. -A, ez?
-Ez nekien. -Frantsesa, bai, baina harro, ez.
Ni ere ez nago frantsesa izateaz harro.
Zergatik jartzen dituzu beti horrelako izenak?
Gela honetako jatorri askoren arabera hautatuko banitu izenak…
-…ez nintzateke moldatuko. -Aldatu pixka bat!
-Bill, Boule, Bob… -Aldatu pixka bat.
Zer proposatzen didazu?
-Bintou. -Aïssata! Fatou. Ez!
-Ez. Aïssata. -Aïssata, Aïssata!
-Kaixo. -Kaixo.
Zer moduz?
Zuk ematen diezu frantsesa 4. mailako 3. gelakoei?
Bai, eta tutorea ere ni naiz.
Badakizu zer irakurraraziko diezun aurten?
Ez, oraindik ez dut pentsatu.
Ni, historian, Antzinako Erregimenetik hasiko naiz.
Zubiak egin nahi izanez gero, zer liburu izan litezke egokiak?
Argien Mendea dago, baina gogor samarra da 4.ean.
Voltaire gogorra da?
Berentzat ez da erabat eskuragarria.
"Candide" ez al da erraz irakurtzen?
4. mailan…
Zadig…
Bai, baina nekez.
Mugi, sprintean! Mugi, hurrengoa!
Makurtu. Mugi!
-20 segundo barru, zuzenketa. -Ez, mesedez!
Itxaron, jauna, oraindik ez dugu bukatu.
2 ordu pasatuko ditugu lehenaldi burutugabearekin!
Dalla, galdetu niri zuzenean ordua.
Boligrafo puta honi tinta dario etengabe!
-Urduri jartzen nau. -Nork du musuzapi bat?
Nik!
E, Rabah! Altxatzeko, baimena eskatu.
-Altxa naiteke? -Bai.
-Poliki… -O, biziotsua!
Titiak ukitu dizkio!
Emaiozu musuzapia, eta ixo.
-Ez duzu lotsarik? -Boubacar, ez esan ezer.
-Pedofiloa! -Zerria!
-Aski da, aski da! -Jauna?
Zergatik jartzen dute indikatiboko lehenaldia?
-E, isilago! Bai… -Zergatik ez lehenaldia?
-Zergatik ez lehenaldia bakarrik? -Nahikoa da, Souleymane.
Galdera itzuliko dizut. Zergatik esaten da "indikatibokoa"?
Hori abusatzea da. Jakingo banu, ez nizuke galdetuko.
Bai. Besteak: zergatik zehazten da "indikatiboko" lehenaldia?
Eta ez bakarrik "lehenaldia"?
-Nassim? -Eskuak garbitzera joan naiteke?
Bai, zoaz eskuak garbitzera.
Mugi, mugi.
Astebete barru etorriko da!
Lagunduko diot.
"Indikatiboko" lehenaldia esaten da…
…beste lehenaldi batetik bereizteko.
Zer lehenalditik bereizi behar da?
-Agam? -Subjuntiboko lehenalditik.
Hori da. Subjuntiboko lehenaldia.
Nork esango dit adibide bat?
Ez dut uste, Khoumba, baina adi naukazu.
-Oker esango dudala uste dut… -Nik ere bai.
-Nendin. -"Nendin".
"Nenditu" aditzetik: Nendin…
-Ez dakit… -Adin gordin.
Ez. Nendin, hendin, zedin…
Ez dago hain gaizki, baina ez dakizu erabiltzen.
Subjuntiboko lehenaldiaren amaiera halamoduz ikasi duzu, ordea.
Demagun hau esaten dudala:
"Esan didate egon nadin…"
"Esan didate prest egon nadin".
Zer da "nadin" hori? Eva?
Subjuntiboko orainaldia.
Oso ondo. Subjuntiboko lehenaldia jokatu nahi badut…
…denbora-komunztadura egingo dut. Aditza lehenaldian: "Esan zidaten".
-"Esan zidaten…" -"Esan zidaten prest egon nendin".
"Esan zidaten prest egon…" Khoumba?
-Nendin. -Nendin. Bai.
Zer uste duzu, amari hau esango diodala:
"Esan didate nendin egon nadin"? Zer ulertuko dit amak?
Ez da "nendin egon dadin". Ikasi perpausa lehenengo.
"Esan zidaten prest egon nendin".
-Denborazko komunztadura. -Hori ez da esaten, aizu!
-Ez zaudete konforme? -Egia da.
Arrazoi nuen. "Nendin" zen.
Erantzun al diezaioket galderari?
-Interesatzen bazaizue, behintzat. -Baimena ematen dizut.
Ikusten dudanez, ikasgai berri bat menderatu aurretik…
…subjuntiboko lehenaldia, adibidez, berehala diozue ez duela balio.
-Aurrena, mendera ezazue… -Zertarako?
…eta, gero, zalantzan jarri ahal izango duzue haren erabilera.
-Zergatik kritikatzen gaituzu? -"Jauna, jauna", zer nahi duzue?
Arrazoi dute. Oraingo hizkera ez da horrelakoa.
Hori lehengo kontua da. Nire amonak ere ez du horrela hitz egiten.
Ezta zure birraitonak ere! Hori Erdi Arokoa da.
Ez, ez da Erdi Arokoa.
-Bai, ordea! -Bai horixe!
Burgesen kontua da…
Noiz entzun duzu azken aldiz horrela hitz egiten?
Atzo, lagun artean, subjuntiboko lehenaldia erabili genuen.
-Arazorik gabe. -Pertsona normal batek!
-Esaten dutena ulertzen dute? -Ez dugu hori esango!
-Kaleko jendeak, ordea… -Ondo da.
E! Erantzun dezaket?
-Bai. -Eztabaidatu nahi dut, baina lasai.
Egia esan, mundu guztiak ez du horrela hitz egiten.
Eta gutxi dira horrela mintzatzen direnak, horretan konforme nago.
Esnob jendea izaten da gehienbat…
…subjuntiboko lehenaldia erabiltzen duena.
Zer esan nahi du "esnob"ek?
Jende maneratsu eta itxurazaleari esaten zaio.
Handikeriaz hitz egin zaleak.
Homosexualak?
Ez, homosexualak, ez…
Maneratsua eta fina izan daiteke…
…homosexuala izan gabe, Boubacar.
Nolanahi ere…
Baliteke erregistro jasoa maneratsu samarra izatea…
…baliteke burgesen kontua izatea…
Kontuan hartu behar duzue hainbat erregistro dagoela…
…eta hala esaten dizuet eta askotan esango dizuet…
Eta noiz zer erabili jakin behar da: etxekoa, arrunta, jasoa…
…ahozkoa eta idatzia…
Eta batetik bestera aldatzen jakin eta hori menderatu. Bai, Lucie?
Nola jakiten da ahozkoa edo idatzia den?
Nola jakiten da hitz bat ahoz edo idatziz erabili?
Horrelako gauzak berez ikasten dira.
Horretarako, intuizioa erabili behar da.
-Bai? -Zer da intuizioa?
Intuizioa arrazoia erabili ezina da.
Kontua ez da jakitea edo ez jakitea.
Gauzak sentitzea da kontua.
Intuizioa gauzak sentitzea da.
Eta ez badira sentitzen?
Sentitzen ez badira, nola esan…?
Hizkuntza mintzatzeak berak lantzen du intuizioa.
Horrela ikasten da ahozkoa eta idatzia mekanikoki aukeratzen.
-Souleymanek hitz egin nahi dizu. -Isilik egon!
Zer esan behar dit?
Salataria!
Zer? Lasaitu zaitezte.
Aski da! Ez zarete elkar joka hasiko!
-Belarrondoko bat merezi duk! -Tira, esaiok, motel.
Souleymane, zer nahi duzu? Boubacar, jira zaitez.
-Zer esan behar didazu? -Ezer ez.
-Nonbait, bai. -Ez bidali zuzendariarengana.
Esaten badizut, Guantanamora bidaliko nauzu.
Guantanamo! Guantanamo!
Gero izorratuta egongo naiz!
Ez zara izorratuta egongo, zuk diozun bezala.
Ez, ez…
-Galdera bat duzu? -Bai.
Galdetu ba.
Beroegia da, latza zuretzat.
Hasi garenez, bota.
-Hitz ematen didazu? -Mugi.
Nonbait, ez dut nik esaten, entzun dudanez…
…nonbait, gizonak gustatzen zaizkizu.
Ez dut nik esan.
-Nork esaten du hori? -Jendeak.
Esaten dute: Marin jaunari gizonak gustatzen zaizkio".
Besteek esaten dute, ez zuk.
-Ez… Niri bost. -Zuri ez zaizu interesatzen.
-Zergatik galdetu didazu ba? -Besteengatik.
Ni bozeramailea naiz.
-Zuri ez zaizu interesatzen. -Gizonak maite badituzu, hobe.
Hori da.
-Egia al da? -Galdetu egiten didazu, hala ere?
Homosexuala ez da irain bat.
Iruditzen zait ez duzula hori oso garbi ikusten.
Ez daukazu garbi gizonak gizona maitatzearen kontu hori.
Baliteke, ez dakit, baina egia da edo ez?
Ez da egia. Lasaitu al zara?
A bai?
-Lasaitu al zara? -Ondo da.
Sentitzen dut zu desilusionatu izana.
Itzul gaitezen, Souleymanek uzten badigu…
…bere arazo psikologikoak konpondu ondoren…
…indikatiboko lehenaldira.
Posea aldatu!
-Zer ari zara? -Geldi.
-Zer ari zara? -Ospa hemendik!
Nork deitu dizu? Begira zer aurpegia duzun!
Nahikoa da! Atera argazkia zure txotxoloei.
-…eta ikusiko dugu. -Tira, denak bizkarrez.
-Baboa alaena! -Beste bat!
Kristoren kalitatea du zure pantailak!
-Badaukazu bat niretzat? -Ez, ez daukazu dirurik.
-Zenbat balio du? -Garestiegi!
Ez naiz pobrea, zu bezala!
Nahasi egin da, "hezi" aditzarekin ari baita.
Eta hau "hazi" aditza da.
Ixo…
Justine! "Haziko"!
Justine, zeuk pentsatu.
"Haztiko" gara!
"Haeziko gara"! Hori hobe, bien arteko nahasketa baita.
Bai ba, "hazituko gara".
"Hazituren dira" jarri du.
Ondo da. Eskerrik asko. Joan…
Zure lekura joan zaitezke.
Ea zer jarri duen.
Ez daki idazten!
Zuk hobeto idazten duzu?
-Jakina. -Tira ba.
Gaizki egin duena zuzendu ezazu.
"Je" ondoren "T" da.
Ez.
Segi.
Nahikoa da, besteak.
"Tu" "T" batekin da!
Ezta ere.
Ahoa gehiegi zabaldu duk, motel!
Ez, txantxetan ari naiz.
-Ez da horrela. -Nola da?
"C-R-O…"
…eta ez dauka "l"rik.
Bai, ez dauka "l"rik.
Justineri barre egin diozu, baina zu okerrago zabiltza.
Justinek hiru lehenengoak asmatu ditu, gutxienez…
Aizue! Nahikoa da!
Ezin duzue gauza bera 20 segundo baino gehiagoz hausnartu.
3 urteko umeak dirudizute.
Zuek bezalako 13, 14, 15 urteko neska-mutilek…
…minutu batean erantzungo lukete eta gutxiago hitz eginez.
Ederki zirikatzen gaituzu, jo eta ke!
Ez dut uste.
Mundu guztiak uste du gehiegi zirikatzen gaituzula.
Nik ere bai!
Mundu guztiak uste du hori edo zuk bakarrik uste duzu?
-Mundu guztiak! -Zure izenean hitz egizu.
Nik ere hala uste dut, zirikatzen ari zarela beti.
Nik gustura utziko zintuzket bakean…
…baina orduan ez duzue inoiz ezer egingo.
Ez dago gu zirikatzeko arrazoirik.
Esan dizuedan arrazoia, hain zuzen.
Kaka putza! Nazkatuta naukate txotxolo horiek!
Ezin ditut gehiago ikusi! Ez ditut gehiago ikusi nahi!
Ez dute ez hanka eta ez buru, ez dakite ezer…
Aulki bati bezala begiratzen dizute. Irakatsi nahi diezu eta…
…gera daitezela beren kaka horretan!
Ni ez naiz haien bila joango. Hor konpon!
Zital hutsak dira, fede gaiztokoak, liskar bila beti…
Tira ba, gera zaitezte zuen auzo ustelduetan!
Han geratuko zarete bizitza osoan, ondo merezia duzue!
Zuzendariari esango diot ez naizela 3.eko 2. gelara berriz joango.
Akabo teknologia eskolak! Primeran!
3 hilabete daramatzate teknologian eta ez dute ezertxo ere egin.
Ikusi dituzue patioan? Ar edo eme eskean dirudite.
Elkarren gainean saltoka, piztiak bezala orroka.
Auskalo zertan! Eta gelan ere bai!
Kevin ordubete egoten zait gelan horrela…
5 urte daramatzat irakasten eta ez dut inoiz halakorik ikusi.
Ondo da… Tira ba…
Ez gara txakurrak.
Barkatu.
Zer txorakeria…
Goazen kalera, nahi baduzu.
Joango al gara?
Ez zen hain zaila pasarte bat gaurko irakurtzea.
Inork ez du irakurri?
Denbora pila galtzen da horrela!
Berrirakurri egingo dugu, edo irakurri, besterik gabe.
Nork nahi du?
Oso ondo! Lanerako giro polita dugu gaur.
Khoumba, adi gauzkazu.
Ez dut irakurriko.
Nola ezetz?
Ez dut irakurtzeko gogorik.
Norbaiten gogoak noiztik agintzen du hemen?
-Ez dut irakurtzeko gogorik. -Niri bost axola horrek.
Zer esan nahi du Khoumbak egin duena?
-Wey? -Adarra jo.
Ez. Zer-nolako jarrera da hori?
Errespetugabekeria da.
Bai. Adituak esana.
Bilaba zara, lerdemerkea. Nirekin zipozten zara.
-Zer da hori? -Ezta pentsatu ere.
Hasteko, frantsesez hitz egin. Zer naiz? Zer?
Bilaba!
Esadazu frantses arruntean.
-Nire kontra "pipertuta" zaude. -Bai.
-Nire kontra ari zara. -Bai, bai.
-Hor konpon. -Inola ere ez.
Zuk irakurtzea nahi dut, besterik ez.
Eskubide osoa dut zuri irakurtzeko eskatzeko.
-Ez al duzu uste? -Ez.
Inork ez du liburua irakurri eta nirekin sartzen zara.
Ez, ez naiz zurekin sartu.
Irakurtzeko esan dizut, eskubidea baitut horretarako.
Aski da. Aski dela esan dut!
-Orain, ixo. Adi gauzkazu. -Ez dut irakurriko.
Isiltzeko esaten didazu eta, gero, irakurtzeko. Zer da hori?
-Zer da zer? -Aukeratzen jakin behar da.
Pentsatu pixka bat.
Eskola hau bukatzean nirekin hitz egingo duzu.
-Kontuak konponduko dizkizut. -Ederki.
Ederki, bai, baina zuretzat, gaizki.
Esméralda, greba egingo duzu…
…zure auzokoak bezala, edo irakurriko duzu?
Bere bizitza da. Hor konpon.
Beraz, irakurri guretzat. Nahi duzu?
-Atsegin handi-handi-handiz. -Oso ondo. Adi gauzkazu.
"Kitty maitea: Kontraesan sorta bat omen naiz".
"Kontatu izan dizut inoiz arima bitan banatuta daukadala".
"Zati batean, nire kanporako alaitasuna dago…
…nire begirada burlatia, nire bizipoza…
…eta, batez ere, gauzak ikuspegi arinenetik hartzeko modua".
"Esan nahi dut, horretaz, ez dudala ezer txarrik ikusten…
…maite-jolasetan, musu batean, besarkada batean…
…txantxa gordin batean".
"Alderdi hori adi egoten da beti, eta ez dio azaltzen uzten besteari…
…alderdi politago, garbiago eta sakonagoari".
"Egia da, azkenik…
…inork ez duela Anneren alderdi polit hori ezagutzen…
…eta, horregatik, jende gutxik jasan ahal izaten nau".
"Pailazo barregarria naiz arratsalde batez…
…eta, gero, hilabetez, jendea nitaz asper-asper eginda egoten da".
"Anne goxoa ez da behin ere agertu jendaurrean…
…baina bakarrik nagoenean bera da beti nagusi".
"Zure betiko. Anne Frank". Hemen bukatzen da egunkaria.
Zergatik bukatzen da hemen?
Polizia bere familia ezkutatuta zegoen bi geletan sartu…
…eta deportatu egin zituen. Anne Frank handik gutxira hil zen.
Lehen hori galdetu dizuet eta askotan aipatu dugu.
Hori irakurrita, gauza asko jakin ditut Anne Franki buruz…
…bere sentimenduak eta nortasuna adierazten dituelako.
Autoerretratu bat idaztea eskatzen dizuedanean…
…nik gauza bera esperoko dut.
Alegia, zuek ere zuen sentimenduak eta sentipenak adieraztea…
…eta gauzak kontatzea ere bai.
Eta horrela hobeto ezagutuko zaituztet.
-Lucie? -Bai, baina gurea ez da izango…
…Anne Frankena bezain zirraragarria.
-Gure bizitza ez da zirraragarria. -Ondo da.
-Juliette? -Bai, baina…
Ulertzekoa da 70 urterekin norbaitek bere bizitza kontatzea…
Baina 13 urteko norbaitek, guk bezala, ez du ezer kontatzeko.
Ez dakit ba. 14, 15 edo 13 urterekin bizi izan dituzue gauzak.
70 urteko gizon-emakume bat gehiago bizi izan da.
-Ia iritsi da… -Ondo ezagutzen du bizitza.
Harritzen nau zuen bizitza interesgarria ez iruditzeak.
Eskolara etorri, etxera joan, jan eta lo.
A bai?
Eskolara joan, jan eta lo. Oso ondo.
Horrela begiratuta, zure bizitza ez da zirraragarria.
-Sentitzen duzuna interesgarria da. -Hori nire kontua da.
Eta niri hori interesatzen zaidala esaten badizut?
Zurea kasu berezi bat da.
Zergatik?
Zu irakaslea zarelako.
Baina ez dizue irakasleak hitz egiten, gizakiak baizik.
Bai, baina…
Hitz eginarazi nahi diguzulako esaten diguzu hori…
…baina ez dut uste egia denik.
Tira ba!
-Zer ez da egia? -Zure interes hori…
Beraz, ez zait zuen bizitza interesatzen…
…baina itxurak egiten ditut…
-…zuek konbentzitzeko. -Ez…
Baina ez da hainbesterako.
Pixka bat esajeratuko dut, beharbada…
Nirekin bat ez zatoztelako nire jarrera esajeratzen dut.
Baina bene-benetako jarrera da, berez.
Zergatik da hain zaila norberaren bizitza kontatzea? Boubacar.
Badaude gauza batzuk…
Gauza intimoak daude tartean.
Bai, noski.
Intimotasunean zer izan liteke kontatzen zaila?
Burak.
Gauza jakin batzuk esateak lotsa eman lezake.
Jakina. Lotsa kontua da.
Zaila da gauza batzuk esatea, eta are gehiago idaztea.
-Bai, ba. -Bai.
Zuek noiz lotsatzen zarete?
Lagun baten amarekin lotsatu zaitezke.
Zergatik? Itsusia iruditzen zaizulako?
Ez. Adibidez, Rabahen etxean egon nintzen…
…bere amak bazkaltzera gonbidatu, eta nik ezetz esan nion…
…lotsatuta nengoelako.
-Bere amarekin bazkaltzeko lotsa? -Bai.
-Ama ez zaizu duina iruditzen? -Ez da hori.
-Ez dut ulertzen, Boubacar. -Berarekin jateagatik.
Lotsa ematen dit berarekin jateak, errespetua diodalako.
Errespetua diozun jendearen aurrean ez duzu inoiz jaten?
Ez, ez da hori, baina ez da nire lagun bat!
Zure lagunaren edo lagun baten aurrean bakarrik jan dezakezu.
Hobeto esplikatuidazu hori, interesatzen zait.
Ez dakit nola esplikatu, baina lotsa ematen dit.
Rabah nire laguna da, elkarrekin egoten gara beti.
Eta errespetua diot bere amari; ez dut bere aurrean jan nahi.
Boubacarrek gure aurrean jaten badu, ez digu errespeturik.
Ez, ez da hori.
Ez duzu ulertzen. Ezin duzu ulertu.
Ezin dut ulertu. Ez naiz behar bezain bizkorra.
Ez da hori. Ezin duzu ulertu.
Rabah?
Festa batean egon nintzen, eta "urdaiazpiko-gurinak" ziren denak.
-"Urdaiazpiko-gurinak"? -Bai, zu bezalakoak.
-Zer dira "urdaiazpiko-gurinak"? -Gazta kiratsa darion jendea.
Jende guztiari gazta kiratsa zerion festa batera joan zinen, beraz?
Trajea eta gorbata zeukaten denek.
Ni galtza "baggy"ekin joan, eta modu bitxian begiratzen zidaten.
-Lotsatu egin zinen? -Bai.
Modu bitxian begiratzen zidaten eta.
Haiek zutaz lotsatuta zeuden, eta zu haiez lotsatuta, edo zer?
Haiek ez zeuden lotsatuta.
Lurretik kanpokoa banintz bezala begiratzen zidaten.
Lurretik kanpokoa zara eta!
"Zer ari da hemen mairu hori?"
-Arraza-kontu bat zen? -Ez dakit, ez dakit.
Pintxoak hirugiharrekoak ziren.
Hortaz, zer…?
Ez nuen ezer jan.
Jakina: hirugiharrea, urdaizpikoa… Ulertzen dut.
Wey.
Oraingo gazteak ez dira lotsatzen.
Oraingo gazteak? Zu bezalakoak?
-Erantzi galtzontziloa! -Ikusten? Ez dute lotsarik.
Normala da. Denbora guztian normala.
-Zu haiek bezalakoa zara? -Ez. Ni, ez.
-Lotsatu egiten zara batzuetan? -Beretaz lotsatzen naiz.
Ja ta emango diat!
Mundu guztiak eman dezake bere iritzia, gizabidez.
Wey, esaiguzu zergatik lotsatzen zaren besteez.
Ez dute lotsarik. Beti oihuka, elkar joka… auskalo.
Beti txantxetan, jendea zirikatzen… Ez dute lotsarik.
Ez al dituzu lotsa eta diziplina nahasten?
Besteak diziplinagabeak eta hezigabeak iruditzen ote zaizkizu?
-Hori ere lotsagarria izan liteke. -Ondo da.
-Louise. -Nor bere gorputzaz lotsa daiteke.
Bai horixe, nor bere gorputzaz lotsa daiteke.
Louise, zu… zu…?
Zure gorputzaz lotsatzen zara batzuetan?
Nire belarriez.
Zure belarriez lotsatzen zara.
-Nolakoak iruditzen zaizkizu ba? -Oso irtenak.
-Nik ere bai.
Uste dut gaia jorratu dugula.
Orain badauzkazue arma nahikoak zuen zeregina egiteko.
Koadernoak atera itzazue.
Hurrengo ostegunerako lana apuntatu.
Oso erraza da: "Nork bere autoerretratua idatzi".
Oroitzen dizuet autoerretratua ez dela autobiografia.
Ez dut zuen bizitza kontatzea nahi.
Zareten bezalakoak, zuen nortasuna deskribatu.
Lanak gelan irakurri, eta ikusiko dugu zer egin dezakegun.
Akatsik gabe.
-Agur, jauna. -Agur.
Khoumba.
Badakizu nirekin hitz egin behar duzula.
Emadazu zure agenda.
-Zergatik? -Ondotxo dakizu zergatik.
Ez, modu onean emadazu. Nahikoa da.
Argazkia jarri beharko duzu noizbait.
Irakasleak irakurtzeko eskatu eta ez duzula nahi erantzutea…
-…normala iruditzen al zaizu? -Ni ez naiz gelako bakarra!
Lotsagabe bakarra ez bazara ere, zigortu egin behar zaitut.
-Ez al duzu uste? -Ondo da.
Zer gertatu da uda honetan?
Zer gertatu da oporretan?
-Oporretan ez zaitut ikusi. -Badakit.
Horregatik uste dut arazo bat izan duzula…
…ekainean, ikasturtea bukatzean, ondo moldatzen baikinen biok.
Gogotik parte hartzen zenuen.
Aurten, berriz, hasieratik ez duzu batere lan egin nahi…
Muzindua zaude beti, haserre, irakurtzeko eskatu eta zuk ezetz…
-Zer gertatu da? -Irakurtzea ez dut jadanik gustuko.
-Presatuko al zara? -Ez, ez…
Ez, ez naiz presatuko!
Esplikatu hori. Zergatik aldatu dira gauzak bat-batean?
Ez naiz umetxo bat izango beti.
-Lan egitea umetxoa izatea da? -Ez zait irakurtzea gustatzen.
-Bai horixe. -Gelan badaude beste batzuk.
Jakina, lan egitea da…
-Nahi dudanean itzuliko dizut. -Presa dut, ama zain daukat.
Aurrena barkamena eskatzea nahi dut.
Lehen egin duzunagatik barkamena eskatzea nahi dut.
Barkamena eskatzen dizut, jauna, errespetua galdu dizudalako.
-"Barkatu" ez da nahikoa? -Ez.
"Barkamena eskatzen dizut, jauna, errespetua galdu dizudalako".
Adi naukazu.
-Barkatu errespetua galtzeagatik. -Ez.
"Barkamena eskatzen dizut, jauna, errespetua galdu dizudalako".
Baina benetan esazu, benetako desenkusa bat nahi dut.
Presatuko al zara, arren? Ama zain daukat!
Amak itxarongo dizu zuk barkamena eskatu arte.
Aproposa, ikusten?
Esaldi hori entzun nahi dut, eta benetan esana…
…eta urte osorako konpromisoa izango da.
Ezin baitugu horrela jarraitu.
Barkamena eskatzen dizut errespetua galdu dizudalako.
Bene-benetan esan ezazu.
Aizu! Ez dut 50 aldiz errepikatuko!
Zuek biak! Zer ari zarete hor?
Beraren zain gaude.
-Joan…? -Mugi! Adi naukazu.
Barkatu errespetua galdu dizudalako. Joan naiteke, arren?
Eskerrik asko.
-Barkamena eskatu diozu! -Aski da.
Ez da egia.
Duela 15 egun, eskola batzordearen azken bileran…
…irakasleek proposamen bat ekarri zuten:
Puntu-sistema bat ikasleentzat…
…gidabaimenaren puntukako baimenaren antzekoa.
Barne arautegia hausten duen ikasleari…
…puntu batzuk kenduko zaizkio.
Irakasleei bururatu zaienez, haiei ematen diet hitza.
Ikasturtea hasi denetik, gero eta arazo gehiago sortzen ari zaizkigu.
Zigorrek ez dute inolako eraginik ikasleengan.
Eta horregatik bururatu zaigu puntukako baimen hori.
6 puntu emango genizkioke ikasle bakoitzari, adibidez.
Hutsegitea larria baldin bada, puntu 1 edo 2 galduko lituzke.
Eta zerora iristean, zer gertatuko da?
Zerora iristean, diziplina-kontseilua.
Nik guraso gisa, berriz ere ikusten dut hemen…
…ikastetxe honek bere betiko ohiturari eusten diola.
Ikasleak zigortzea dabilkizue beti buruan.
-Ez dituzue inoiz balioesten. -Haiek balioesten dute bere burua.
Noten bidez, hurrengo mailara igaroz…
Eta gelako bileretan ere balioesten ditugu…
…ondo ez badabiltza lanera akuilatuz…
Eta, gainera, ohorezko-taulak, zorion emateak…
Hori ere bada zerbait.
Zuen sisteman…
…puntuak kentzen zaizkie txorakeriak egiten dituztenei.
Baina sistema muturreraino eramanez gero…
…zergatik ez eman punturik ahalegintzen direnei?
Puntu onak, alegia.
Ni ikasleak balioestearen alde nago…
…baina ikasle batek puntuak metatzen baditu, 34 adibidez…
…horrek txorakeriak egiteko aukera handia emango lioke.
Ezingo genuke menderatu.
34 puntu hipotetiko horietaraino iritsi gabe…
…6 puntuko baimena edukitzeak esan nahi du…
…ikasle batek arazoak sor ditzakeela zigortua izan gabe.
2 puntu galtzea ez zait iruditzen benetako zigorra denik.
Inpunitate-sentipen bat sortuko du, arriskutsu samarra.
Niretzat, okerreko ideia on bat da.
Hortaz, bila genezake zigor bat…
…ikasleari puntu guztiak batera galaraz liezaizkiokeena.
Baina, orduan, baimenak interes guztia galdu du.
Ez da erraza.
Zuk inpunitate-sentipena deitzen diozun horrek…
…jarduteko tarte bat uzten digu.
Zigor zorrotz-zorrotzak ezartzen direnean…
…ezin dira kasu eta egoera bakoitzera moldatu.
Ez nago batere konforme.
Ikasle guztiei modu berean betearazi behar zaizkie arauak.
Araua hausten duenari zigorra.
Bestela, hobe araurik ez ezarri.
Arau zorrotzegiek sortzen dituzte tentsiorik handienak.
Eskuko telefonoak, adibidez.
Arau bat ezarri genuen telefonoak gelan zorrotz debekatzeko.
Nik ez dut arau hori betetzen arazorik sortzen ez didalako.
Badago hor tolerantziarako tarte bat.
Bai, noski. Arbitrariotasunaren erreinua.
Ez, badaukazu legea, eta badaukazu legearen espiritua.
Badakit gauerdia arte geratu nahi zenuketela, baina ez da posible.
Beste solasgai batzuk ditugu.
Eta, bereziki, funtsezko kontu bat…
…garrantzi handikoa: kafe-makina. Irakasleen eskariz aipatuko dugu.
Garrantzi handiko kontua da, hori ziur.
Denok konforme gaude: arazo handi bat dugu aurten.
40 zentimo balio zuen kafeak 50 zentimo balio du orain.
Horrela esanda, xuhurkeria dirudi, baina egunean hainbat kafe hartuta…
…8etan, 10etan, 4etan…
…azkenean dirutza da, hainbesteraino non…
…kafeontzi bat erosi behar izan baitugu denon artean.
Ez, egia da… Bakoitzak nahi duenean har dezan kafea…
…bestela, kafeak kontatzen aritzen ginen eta.
Pierre jaunak atsegin handiz erantzungo dizue.
Gogoraraziko dizuet makina hori 2001ean jarri genuela…
…beste makina baten ordez.
Makina hark kanpoko enpresa baten laguntza behar zuen…
…betetzeko, konpontzeko, eta abar.
Oso-oso garestia zen; beraz, ez zen errentagarria.
Makinaz aldatu genuen, baina oraingoz ez da errentagarria.
Sentitzen dut zugatik.
Horrexegatik igo dugu 10 zentimo kafearen prezioa.
Ekonomikoki bideragarria izan behar du noizbait.
Horrek ez du inor harritzen?
Niri argia eta logikoa iruditzen zait.
Gabon.
-Gabon, andreak. -Gabon.
Ez mugitu.
Joan beharra daukagu, ez dugu bukatu.
"Errespetua".
"Nerabeak poliki-poliki ikasten du irakasleak errespetatzen…"
"…haien mehatxuengatik…"
"…edo arazoen beldurrez".
"Eta nik, jadanik, errespetatzen zaitut".
"Eta errespetuak elkarrenganakoa izan behar du".
"Nik, adibidez, ez dizut esaten histerikoa zarela…
…hortaz, zuk niri zergatik esaten didazu?"
"Nik beti errespetatu izan zaitut…
…beraz, ez dut ulertzen zergatik idatzarazten didazun hau dena".
"Badakit begitan hartua naukazula, baina ez dakit zergatik".
"Erabaki dut atzealdean jartzea beti, istilurik ez izateko".
"Zuk zirikatzen ez banauzu".
"Aitortzen dut lotsagabea naizela batzuetan…
…baina hitz egiten ez badidate, ez naiz lotsagabea".
"Nolanahi ere, ez dizut begiratu ere egingo…
…errespeturik gabe begiratzen dizudala esan ez diezadazun".
"Eta frantsesezko eskolan, berez…
…frantsesaz hitz egin behar da, eta ez amonaz, ahizpaz…
…edo nesken hilekoaz".
"Horregatik, hemendik aurrera, ez dizut gehiago hitz egingo".
"Sinatua: Khoumba".
-Zer esan nahi du? -Sekretua da.
-Sekretua da? -Bai.
Ez da luzaroko sekretua izango.
Esméralda, nola aldatu zara ba lekuz?
Besterik gabe, gogoa nuelako.
-Arazoren bat? -Ez.
Arazorik ez. Giroz aldatu nahi nuen.
Nahikoa da. Has gaitezen.
-Jauna, mesedez! -Ez.
Mesedez, jauna.
Etxean egin beharrekoa berriz kopiatzea besterik ez zen.
-Denbora sobran izan duzue. -Ondo egiteko da. Mesedez!
-Esméralda, adi gauzkazu. -Zer?
Behartuta nago?
Bai, zeharo behartuta.
Esméralda Ouerrtani dut izena, 14 urte ditut…
Père Julien Dhuit hiribideko 9an bizi naiz, 20. barrutian…
…gurasoekin eta 3 anai-arrebekin.
Geroago, polizia izan nahi nuke…
…polizia gaiztoak besterik ez daudela esaten duelako jendeak…
…beraz, polizia onak behar dira.
Bestela, rap-kantaria izan nahi nuke.
Kantari hauen zalea naiz:
Bakar, Médine, Younes Marvin eta Mafia K'1 Fry.
Bestela, jatea eta lo egitea gustatzen zait…
…eta kartierreko lagunekin hor barrena ibiltzea.
Edo, hobe esanda…?
-"Auzoko". -Bai.
Zergatik ez duzu zuzenean aldatu, baldin badakizu?
Idazterakoan, erregistro normalean aritu behar duzue…
…nik errieta egin arte zain egon gabe.
Wey, bota.
Wey dut izena, txinatarra naiz.
15 urte ditut, eta bi arreba. Ni naiz etxeko gazteena.
Bideo-jokoen zale amorratua naiz, egunean 4 orduz jokatzen dut.
Kosta egiten zait frantsesez hitz egitea.
Batzuetan, nekez hitz egiten dut eta besteek ezin didate ulertu.
Eta horregatik ez naiz besteekin gehiegi komunikatzen.
Oso gutxitan ateratzen naiz kalera; interes gutxi ditut etxetik kanpo.
Hemengo giroa ez zait asko komeni alergikoa naizelako…
…baina ez dakit "zertan".
Zeure buruari diozu alergia, horregatik ez dakite zer den.
Ederki, Wey.
Autoerretratu hori entzun ondoren hobeto ezagutzen zaitut.
Hori da autoerretratuaren helburua: gauzak ikastea.
Zer?
Berak beti ondo, guk, berriz, inoiz ez.
Ez, inola ere ez.
Weyk gauzak ondo egiten baditu, zorionak ematen dizkiot.
Zuek gauzak ondo egiten badituzue, pozik zorionduko zaituztet.
-Rabah, irakurriguzu zure… -Ez, ez dut irakurriko.
-Nola nahi duzu, ba, zoriontzea? -Ez dut zure zorionik behar.
-Auskalo! -Konplimenduak nahi dituzu.
Tira, adi gauzkazu.
Rabah dut izena, 14 urte ditut.
Rapa entzuten dut.
Nire lurra gustatzen zait, Kabilia; urtero hara joatea gustatzen zait.
Musika, rapa eta islama gustatzen zaizkit.
Bi anaia ditut, baina ez zait eskola gustatzen.
Neska larruzaleak ez zaizkit gustatzen.
Zidane gustatzen zait.
Hitz egitea eta Psy4 de la Rime-ren bideoak gustatzen zaizkit.
Aupa l'Olympique de Marseille!
-"Aupa OM" ez da beharrezkoa. -Aupa Paris Saint-Germain!
Ez du interes handirik autoerretratu batean.
-Ez du dena esan. Bi lerro falta! -Hori da dena.
Ez. Gezurretan ari zara. Erakutsi!
-Nahikoa da! -Esan ezak, motel!
"Maitasuna egitea asko gustatzen zait".
Hori ez dut nik idatzi.
"Neskentzat goapo joatea gustatzen zait".
"Eta uda gustatzen zait nesken eskotea ikusteko".
Zergatik ez, Rabah? Emaiozu.
Nik ez dut hori idatzi. Ez dut izena jarri.
-Zure idazkera da. -Ez.
Hau nire idazkera al da?
Ez da lotsatzekoa uda gustatzea nesken eskoteak ikusteko.
-Ez da nire idazkera. -Ez da bekatua.
Souleymane, ez mugitu gehiago eta irakurri zure autoerretratua.
-Jakin-min handia dut. -Zer?
"Zer"ik ez.
Ez dut ezer idatzi.
Bai, idazten ikusi zaitut.
-Ez dut ezer idatzi. -Bai.
-Ez dut ezer. -Adi gauzkazu.
"Souleymane dut izena eta ez dut zer esanik nitaz…
…inork ezagutzen ez nauelako".
Nahikoa da.
Oso ondo, baina luze samarra.
Besteek 10 lerro idazten saiatu, eta zuk lerro bakarrarekin aski!
Ez zait nire bizitza kontatzea gustatzen.
Besteak saiatzen dira, ordea.
Hor konpon! Nik ez diot nire bizitza mundu guztiari kontatuko.
Ez da nahi ez duelako: ez daki idazten.
Zer diozu, txakurra?
Niri ez hitz egin, txakur zikina!
-Ulertu dizut. -Nahikoa da!
Zoaz jendea atxilotzera nirekin hitz egin ordez!
Eskuburdinak ekarri dituzu?
-Hara bestea! -Kiratsa darizu ahotik!
-Alua! -Ezagutzen duzu "Aquafresh"?
Ez duzu zertan zakarra izanik.
Nire hortz-eskuila uztea nahi?
Souleymane, irainean eta aho beroan oso ona zara…
…baina nik idazteko esan, eta ez zara nor.
Bere izena idazten ere ez daki eta.
Isilik egon! Zer jartzen du hemen?
Ez gaitzazu Koranarekin zorabiatu.
-Zoaz pikutara! Korana, eta zer? -A zer plastada!
-Izorrai! -Korana al da?
Lasai.
-Korana da! Isilik egon! -Baita zera ere!
Zer da tatuaje hori?
-Zergatik ez diguzu erakusten? -Korana omen da!
-Korana da! Utikan! -Zer da?
Zergatik ez diguzu erakusten?
"Isilik egon" esan nahi du.
Ixo, zu. Ez du hori esan nahi.
Esaiguzu zuk zer esan nahi duen, gaizki itzulita baldin badago.
Ez dizuet esan nahi.
Zuk erakutsi diguzu, esaiguzu ba zer esan nahi duen.
Hor jartzen du… begiratu ondo:
"Zure hitzek isiltasuna hobetzen ez badute, isildu zaitez".
-Nik esan dudana. -Ez.
Ez al dut hori esan? Gauza bera da!
Zergatik ez da Boubacarrek esandako gauza bera?
-Ez dakit. Niretzat, ederragoa da. -Hobeto adierazita dagoelako.
Paperean besoan bezain gauza interesgarriak idatziko bazenitu…
…izugarria litzateke.
Hala iruditzen zait niri ere.
Idazteko gauza zarela frogatzen du horrek.
Autoerretratu batzuk entzun ondoren…
…zuzendu eta hobetu itzazue…
…ikasturte hasierako galderei erantzunez:
Zer gustatzen zaidan eta zer ez?
Zein dira nire bertuteak eta akatsak? Nor izan nahi nuke?
Sartu.
-Kaixo. -Kaixo.
Zutik, mesedez. Kaixo.
Denontzat balio du, atzekoentzat ere bai: zutitu.
Hori da.
Cherif, entzun didazu? Denok zutitu behar duzue.
Heldua agurtzeko modu bat besterik ez da.
Ez da mendetasun edo umiliazio seinale bat.
Eser zaitezte.
Gela honetako ikasle berri bat aurkeztera etorri natzaizue.
Carl du izena, eta harrera ona egingo diozuelakoan nago…
…ikasturte bukaera arte.
Eskerrik asko. Agur.
Carl, 3. ilaran eser zaitez, leku huts bat dago hor.
Khoumba, kendu zure trasteak.
Papera eta bolaluma atera, eta saiatu lana eguneratzen.
Gero hitz egingo dugu.
Ez ahaztu astelehenerako lana.
Ea hau bukatzen dugun.
Agur.
Carl, gera zaitez nirekin 2 minutu.
-Ongi etorri. -Eskerrik asko.
Ez dakit esan dizuten, ni Marin jauna naiz.
Frantseseko irakaslea eta tutorea.
Arazorik baldin baduzu, etorri nigana.
Badakit nor zaren… alegia, badakit zergatik zauden hemen.
Zuzendariak esan dit, baina niretzat horrek ez du garrantzirik.
Hutsetik hasiko gara berriz.
Ondo moldatuko zara.
Autoerretratua lantzen ari gara.
Astelehenerako ekarri behar dute lana. Ondo legoke zuk ere ekartzea.
-Ondo da. -Ordutegia badakizu?
-Astelehenean, 9:30etan. -Oso ondo.
Frantsesa gustatzen zaizu?
Bai. Tira, mundu guztiari bezala.
Horrek ez du askorik esan nahi.
Joan zaitezke.
Agur.
Badakizu autoerretratu bat zer den?
-Ziur zaude? -Bai.
Egun ona pasa.
Pozten naiz, arratsalde on.
-Arratsalde on. -Eseri, mesedez.
Eskerrik asko etortzeagatik.
Badakit ez dela erraza.
Oso pozik gaude Weyrekin.
Irakasle guztiak daude oso pozik.
Jatorra da, atsegina.
Oso ikasle atsegina da.
Eta hori notetan nabaritzen da.
Matematikan nota ona ateratzen du beti. Ona da matematikan: 13.
Frantsesean, berriz, 9 bat 20tik…
-Ez da asko. -Tira…
Frantsesez ez du oraindik erabat ondo hitz egiten, baina normala da.
Asko hitz egiten du. Gauza asko aipatzen dizkit.
Ordenagailuaz ari da beti.
-Zale amorratua da. -Beti berandu.
Berandu arte lan egiten du?
Bai, oso berandu. Ez ondo lo egin.
Eta eskola ez ondo.
Begiak gaixorik.
Bai, begiak.
Ordenagailuan asko ibiliko da…
…baina oraingoz oso ondo dabil eskolan.
Ondo lan egiten du, ez dirudi nekatuta.
Eskerrik asko.
Nasim urrunera iristea nahi nuke.
Behar duen guztia du, beraz…
Nik, bere adinean, ez nuen aukera hori izan.
Ni atzean nauka.
Behar duen guztia prestatzen diot.
Baina bere esku dago.
Etxean oso ondo portatzen da.
Ikasketetan urrun iristea nahi nuke.
Nik eta bere amak Nasimez harro egon nahi genuke.
Hori besterik ez diogu eskatzen.
Bat gatoz diagnostikoan eta egin beharreko lanean.
Izugarrizko antza duzue biek.
-"Goapotasuna", zera! -Hala da, bai.
Familiarekin hitz egiten duen nerabea…
…nota onak ateratzen dituena…
…adiskideak ere badituena, bakarti samarra izan arren…
…nerabe baztertu bat ote da?
Helduekin hizketan segitzen du, benetako elkarrizketan.
Baliteke zurekin ez hitz egitea, baina hala ere…
…bere buruaren bila ari den nerabe bat baizik ez da. Besterik ez.
Ni ikasle txarra izan nintzen urte askoan.
Uko egiten nion sistema honi, arauan sarrarazten baikaitu.
Beltzez jantzita doalako? Bere itxurak traba egiten dizu?
Ez dut ulertzen.
Henri IV institutura joatea nahi nuke.
Henri IV institutua?
-Baina… -Zergatik nahi duzu hori?
-Mailagatik da. -Goi mailako ikastetxea da eta.
Normala da. Ama naiz, eta onena nahi dut semearentzat.
Ama beldur da bigarren mailan galdu egingo ote naizen…
…besteek ikastetxe pribatuetan ikasi dutelako, eta hobeak dira…
…eta hemen, Dolto-n, ez omen dute hainbeste eskatzen…
Tamalez, irakasle mailan…
Ez dut inor salatu nahi, baina…
Salatu gaitzazu, hori atsegina izaten da beti.
Ez dira saiatzen ikasle onei gehiago ateratzen…
Trabatu egiten dituzue erdipurdiko ikasleen mailan.
Amak kontuak asmatzen ditu. Dolto ikastetxea ez da txarra.
-Amak uste du… -Ez dut esan txarra denik…
…erdipurdikoa esan dut.
Ez dut txarra esan.
Bai, asko hitz egin dugu Souleymanez ebaluazio-bileran.
Irakasle askok nabarmendu baitute bere jarrera gero eta negatiboagoa.
A, bai?
Ez omen du libururik eta koadernorik ekartzen.
Askotan ez da etortzen edo berandu etortzen da.
-Izango duzue horren berri. -Ez, ez genekien.
Ikasten duela esaten digu Souleymanek.
Ez dizu sinesten.
Ikasturte hasieratik adierazi zaizue hori eskolako agendan.
Disfuntzio txiki batzuen berri eman izan zaizue.
Jakin gabe sinatzen ditu idatziak, ez baitaki irakurtzen.
-Hor dago koxka. -Baina zuk irakurtzen dituzu.
Baina, ni anaia besterik ez naiz.
Baina bazenekien arazotxo bat zegoela.
Ez nekien. Galdetzen diodanean, ondo ari dela esaten dit.
Etxean lanean ikusten duzu Souleymane?
-Bere gelan giltzapetzen da. -Jakina.
Ez omen du idatzitakoa ulertzen.
Bai, ulertzen diot, noski.
Orain badakizue egoera zein den.
Ofizialki esaten dizuet: arazo bat dago.
-Berarekin hitz egin behar duzue. -Hitz egingo dut, bai.
Berarekin hitz egingo dut.
Aitarekin ere hitz egitea interesgarria litzateke.
Aitarekin hitz egingo dut, ea zer egin dezakegun gaur arratsean.
Ez da kontu garbitze bat.
-Arazoa bideratu nahi dugu. -Agur.
-Zure ama al da? -Bai, noski.
-A zer aurpegia duen! -Zureak bai aurpegi zikina!
-Haserre dago? -Ez zaizkio argazkiak gustatzen.
Anaiak eta nik potroak zirikatzen dizkiogu.
-Mugi, denok. -Jauna!
Souleymanek argazkiak ekarri ditu bere autoerretraturako.
-Txarrak dira. -Ideia ona da hori.
-Erakutsi! -Eros ezak sakelako bat!
Pintoreek autoerretratuak egiten dituzte, eta argazkilariek ere bai.
-Ni ez naiz pintorea. -Bai, badakit. Mugi.
Txanoak, mesedez.
-Egun on. -Baita zuei ere.
Denbora libre guztian gitarra jotzen dut.
Tekleatzen ari direnek buka dezatela…
…besteek beren autoerretratua teklea dezaten.
-Ez ezazu dena leherrarazi. -Ez, oraindik ez.
-Badakizu zertan ari zaren? -Bai, bai.
Informatikako jenioa zarenez, zegoen bezala utziko duzu dena.
-Ez kezkatu. -Ea ba.
-Ondo ari zara, Carl? -Bai, jauna.
-Ezin dut ikusi? -Oraindik, ez.
Nola idazten da "lafaillette"?
-Zer "lafaillette"? -"Lafaillette galeriak".
-Zergatik aipatu nahi duzu hori? -Maiz joaten naizelako.
Bitxia! 4 metro-geltokira dago, eta auzotik ateratzen ez zaretenez…
A zer ibilaldia!
-Ez gara baserritarrak, aizu! -Auzotik ateratzen gara.
-Paris erdialdeko barrutietara? -Bai.
Ni barruti guztietara joaten naiz: 1.ra, 5.era, 10.era, 12.era…
Zer egiten duzu 5.ean?
5.era institutu bateko lagunengana joaten naiz.
Luxembourg-era, hain zuzen.
-Luxembourgeko lorategira? -Lorategira, ez, Luxembourgera.
Luxembourg deitzen den herrialdera?
Ez! Luxembourgeko metrora, aldirietako trenean!
Beraz, auzotik ateratzen zarete.
Adiskidetu zarete, ondo dago.
-Gure bizitza da. -Ez da zure kontua.
Nola idazten da "lafaillette"?
Honela idazten da: L-A-F-A-Y-E-T-T-E.
Letra larriz hasten da.
Horrela, hobeto!
Hobeto ikusten da.
-Argazki hori ona da. -Bai.
-Idazkun bat jarriozu. -Zer da hori?
Ipuin bat bezalako zerbait.
Ez, hori ez. Egunkarietako argazkiei jartzen zaien testutxoa.
"Le Parisien"en bezala?
Adibidez, bai.
-Zer jarriko zenuke hor? Nor da? -Nire zaharra.
-Alegia… -Ama.
Zure ama dela esan zenezake.
Zergatik du argazkilariarekiko gaitzespen-keinu hori?
-Haserrearazi egin dutelako. -Ez dut hori jarriko!
-Zergatik egiten du keinu hori? -Ez zaizkio argazkiak gustatzen.
Hori jar ezazu: "Amari ez zaio argazkiak ateratzea gustatzen".
Hori argazki-oin bat da.
-Ulertzen duzu? -Bai, bai.
Argazki guztiekin hori egin, eta txapeldun!
"1,70 m. Eta azkar haserretzen naiz".
-Dena inprimatu duzu? -Bai.
Bikaina da hau guztia.
-Zer ari zara? -Ikusten duzu.
Zure argazkiak zintzilikatzen ikuspegi orokor bat izateko.
Ostia!
Besteek jendaurrean irakurri dituzte beren autoerretratuak.
Eta zuk jendaurrean erakutsiko duzu zeure autoerretratua.
Oso argazki txarrak dira.
-Ez, oso onak dira. -Bai zera!
Ikasle batek zerbait ondo egiten badu, denek ikustea nahi dut.
Adarra jotzen didazu!
Garbi ez daukadanean jotzen dut nik adarra.
Eta oraingoan garbi daukat.
Ez esan txorakeriarik.
Bukatu duzuenok etorri Souleymaneren lana ikustera.
Poliki.
Zuzen jarri behar dira.
Begira tatuajea!
Futbolean jokatzea gustatzen zait.
Ordenagailuan jokatzea gustatzen zait.
Neska politekin jolastea gustatzen zait.
Oporretan Antilletara joatea gustatzen zait.
Patata frijituak, zouk-a eta dance hall-a gustatzen zaizkit.
MTV Base ikustea gustatzen zait.
Gurasoak eta anaia gustatzen zaizkit.
Lagunak eta gaupasa gustatzen zaizkit.
"Tropiques améres" telesaila gustatzen zait.
Nire auzoa gustatzen zait.
"Sécurité intérieure" telesaila gustatzen zait.
Jatetxeetan lehertu arte jatea gustatzen zait.
Ez zait berehala negar egiten duen jendea gustatzen.
Ez zaizkit teknoa eta tecktonica gustatzen.
Ez zaizkit adar jotzaileak gustatzen.
Ez zait anaia kartzelara bisitatzera joatea gustatzen.
Ez zaizkit "Nouvelle Star" eta "Star Academy" gustatzen.
Ez zaizkit politikariak gustatzen…
…ez Irakeko gerra…
…ez gotikoak eta ez skaterrak.
Ez zaizkit irakasle zorrotzak gustatzen.
Ez zaizkit gustatzen ez matematika eta ez arrazistak.
Ez zait Materazzi gustatzen.
Ez zitzaidan Paul Eluard ikastetxea gustatzen.
Eta hemen egotea gustatzen zait.
Gauza bat esan behar dizuet.
Entzungo didazue pixka batean?
Rachel, gauza bat esan nahi dizuet.
Weyren ama atxilotu dute.
Frantziatik alde egin beharra zeukan.
Atxilotze-zentro batean dago, datorren astean epaituko dute.
Txinara bidalia izateko arriskuan dagoela esan nahi nizuen.
-Oso garrantzitsua da. -3 urte daramatza hemen!
Baina, halako batean…
…kalea atera, une desegokian leku desegokian suertatzen zara…
…eta sarekada batean atxilotu egiten zaituzte.
Eta aita ezer ez?
Aitak ere ez du paperik, baina bakean utzi dute, auskalo zergatik.
Proposatu nahi nizuen, abokatuak oso garestiak direnez…
…diru-bilketa bat egitea bururatu zait.
Denok mobilizatzea eta auzitegira joatea…
…epaian eragina izaten saiatzeko.
Weyk ere joan egin behar du?
Oraingoz, ez, baina ezin da ziur jakin.
Tuntun samar sentitzen naiz orain…
Gauza bat esan nahi dizuet, baina ez da une egokia.
Nahikoa esan duzu.
Haurdun nago.
-Hori ospatu egin behar da. -Zorionak.
Zenbat hilabeteko zaude?
Bi hilabeteko, eta tragotxo bat besterik ez.
Pittin bat.
Bejondeizula, Vincent!
-Harritzekoa berak hori egitea! -Ez dut nahita egin.
-Nork astindu du xanpaina? -Mila esker.
Mutila bada, nola deituko diozu?
Mutila bada, Enguerran deitu nahi nioke.
-Enguerran? -Bai.
Benetan?
Ondo da trabaren bat izatea, abantaila asko dituenez.
Ez ahal da horrela izango! Jatorra zara, gero!
Denok daukazue kopa?
Itxaron, badoa.
Bi gauza opa ditut.
Bi gauza. Lehena…
…Weyren ama Frantzian geratzea.
Eta bigarrena…
…nire umea Wey bezain bizkorra izatea.
Jackie Chan!
Bota!
Nik ez dut ezer egin.
-Nik ez dut ezer egin. -Bakarrik erori da.
-Bota, Souleymane! -Putakumea!
Zer ari haiz, maliar hori?
Antillatar alu zikin hori!
Ospa, maliar zikina!
Ja ta izorratuko haut!
Goazen futbolean jokatzera.
Antillatar marikoi zikina! Hoa popatik hartzera!
Zurrupatu buztana Thiery Henryri!
Hemen jarri, ozen hitz egin denei…
…eta konbentzitu egin behar dituzu.
Nazioen Afrikako Kopa hastera doa.
Pozik nago Marokok jokatuko duelako…
…eta, niretzat, Maroko da munduko talderik onena da.
Nire lagun maliarrek ez dute jokatuko, ordea.
Tamalez berentzat.
Mail eskasegia dutenez, ez ziren sailkatu.
Marokok nahiko zuen Malik jokatzea.
Baina 4-0 oso mingarria da.
4-0?
Lehengoan, Malik Marokoren kontra jokatu, eta 4-0 galdu zuen.
Baina badago gauza bitxi bat.
Malik jokatzen ez badu…
…hemengo beltz guztiak, afrikarrak, alegia…
…ez dira jadanik afrikarrak.
Afrikako Kopa bakoitzean, erotu egiten dira.
Baina Malik jokatzen ez badu, desagertu egiten dira denak.
-Oso bitxia da. -Ondo da.
Malik Afrikako Kopan jokatu ala ez…
…gelako afrikarrak afrikarrago edo gutxiago sentitzen dira.
-Hori da. -Ederki.
Eskerrik asko, Nasim.
Iritzi hori Souleymaneri zuzendua dagoela iruditzen zait.
Niri bost axola mairu hori.
Arthur, zure txanda.
Papera ekarri duzu, politikariek bezala.
-Hori da. -Primeran.
Ozen hitz egin.
Esméralda, utziozu hitz egiten epaitu aurretik.
Nire itxura defendatu nahi dut…
…askok esaten dutelako nazkagarria dela.
Nik ez dizuet zuen arropaz ezer esaten…
…ez esan zuek ezer nireaz.
Janzkera adierazpen askatasuna da.
Nahi dudan bezala janzten naiz…
…eta zuek nahi duzuen bezala, eta ez dizuet ezer esaten.
Desberdina izateko janzten naiz horrela…
…ardiak bezala besteen atzetik ez ibiltzeko.
Ardia zu zarela uste dut.
Hobeto sentitzen naiz ni neu izaten…
…eta ez besteak bezala izanik.
22 gotiko baleude eta zuek bezalako bakarra…
…ez zenukete ezer esango.
Alderantziz da!
Kontraesan txiki bat aurkitu dizut.
Zu zeu izan nahi omen duzu, baina arropa horiekin nola…
…jende pila batek janzten badu arropa mota hori?
Itxura honetako jende gehiena beltza da barrutik.
Antzeko samarrak gara denok.
Denak antzekoak zarete, denak ilunak; hortaz, ez zara zu zeu.
Desberdinak izan nahi dugu.
Desberdinak eta berdinak.
Eskerrik asko zeure burua kemenez defendatzeagatik.
Boubacar, zure txanda.
Boubacar, adiskidea!
Entzun ondo.
Nassimi erantzuteko etorri naiz.
Berak esan duenez, Mali Afrikako Kopan sailkatu ez denez…
…ez omen dago afrikar zalerik.
Baina ez da Bolikosta ahaztu behar.
Eta jokalari sinboliko bat, Didier Drogba.
Didier Drogba marokoar guztiak baino hobea da.
-Hik badakik hori. -Bai zera!
Chelsean jokatzen dik.
Zer marokoarrak jokatzen du Ingalaterran?
1. mailan daude eta gogoz ari dira.
-Kitto. -Eskerrik asko, Boubacar.
Zehaztapen hori ezinbestekoa zen.
Noren txanda orain?
Carl, tira.
Nazkatuta gauzkate beren Afrikako Koparekin.
Jolasgaraian ez dira isiltzen beren Afrikako Koparekin.
-Oraindik ez da hasi eta… -Carl, gizabidez hitz egingo diat.
Aurrera.
Barkatu hitza moztea, baina zein da hire talde nazionala?
Frantzia.
Ez duzue esaten frantsesak zaretenik, antillatarrak baizik.
Frantsesak gaituk, departamentu frantses bat duk.
Esan ba frantsesak zaretela antillatarrak zaretela esan ordez.
-Gauza bera duk. -Niretzat, ez.
Begira zer jokalari ditugun:
Thierry Henri, Wiltord, Abidal, Thuram…
Non jokatzen du Diarrak?
Diarra, anaia, ez duk Malira itzuliko. Ez zagok erotuta.
Isilik egon, ez nauk hire anaia!
Nik ez diat anaia makakorik!
-Ez urduri jarri. -Etorri berria eta agintzen!
-Isilik egon! -Lasai hitz egin.
Ez da irain txapelketa bat. Argudiatu.
Souleymane, ez hitz egin horrela.
-Haserretu egin da! -Sartu hau ipurtzulotik!
Kitto zakarkeria horiek!
-Ez nauk hirekin ari. -Ni bai zurekin!
Ez daki zer esaten duen.
-Irakasleari horrela hitz eginez? -Ixo, pailazo zikina!
Aski da! Hartu zure gauzak eta etorri nirekin.
Zurekin ari naiz!
Ez niri oihu egin.
Hitz egingo diagu, marikoia.
Ezin duzu normal hitz egin?
Besteak, lasai egon.
Mugi!
-Mugi! -Ez ni ukitu!
Ez zara nekatu baboarena egiteaz?
Bai?
-Egun on. -Baita zuri ere.
Traba egiten dizut?
Bazter-nahasle bat dakarkizut, gelan hika aritu zaidana.
Ez dizut esertzeko esan, Souleymane.
-Gelara joan beharra daukat. -Ni arduratuko naiz.
Orain eser zaitez.
Adi naukazu.
Esango al didazu zer gertatu den?
Normala al da irakasleak ikaslea zuzendariarengana eramatea?
"Gorabehera handiko emaitzak".
"Gehiegi hitz egiten du".
Orain Louiseren txanda da.
Eta hementxe daukagu.
Gelako hondamena! Ez dakit zer egin zurekin.
-Ez, ondo. -Beti ondo, nire ustez.
Oso atsegina da horrelako ikasle bat izatea.
-Zorionak emango dizkiogu? -Bai horixe.
Sentitzen dut zuekin guztiz bat ez etortzea.
Zenbakizko balioaren aldetik, oso leku ona du gelan, bai.
Baina zorionak ematea…
Asko dauka oraindik aurreratzeko.
Eta ez du, ezta ere, zoriondu beharreko ikasle baten jarrera.
Hori da zorionen arazoa: zorionak zenbakizko kontu hutsa dira?
Edo zerikusia dute jarrerarekin…
…gelako buruaren zeregina bere gain hartzeko moduarekin?
Beraz, zorionak merezi izateko, oso-oso nota onak atera…
…eta, gainera, jarrera guztiz ona izan behar da?
Hori gehiegi da!
Hiruhileko honetan zorionak emango dizkiogu.
Eta Louisek, neska bizkorra denez…
…ulertzen du zer egin behar duen zuen nahiak erabat asetzeko.
Hurrengoa, Chérif.
Gure adiskide Chérif.
Nik arazo handi bat dut berarekin.
Ahalmen handia du eta primeran ibil liteke.
Aise atera lezake 17 nire ikasgaian…
…baina beti berriketan eta zalapartaka ari denez…
…batez besteko nota eskasa du, tamalez.
Oso jarrera gorabeheratsua du.
Batzuetan, ikaragarri txarra, ezetxo ere egiten ez duela…
Eta beste batzuetan, berriz, ikaragarri ona.
Zer jarriko diogu Chérifi?
Jakinarazpena, lanagatik edo jokabideagatik?
Nirekin, jokabidea da, ez lana.
Nirekin, lan kontua da gehiago.
Lan arazo bat dirudi, notei begiratuz gero.
Matematika: 6, 20tik.
Frantsesa: 8, 20tik.
Historia eta geografia: 9, 20tik.
Ingelesa, 9,5, 20tik.
Barkatu.
Natur zientziak: 12, 20tik. Musika: 11, 20tik.
Notak baxuak dira, baina jokabide arazo batetik datorkio hori.
Horixe esan dezagun.
Eta lana eskasa bada ere, utz dezagun hori oraingoz.
Hau jarriko dut: "Chérif…
…hobetu dezake…
…baldin eta lan-jarrera aldatzen badu".
Souleymaneren txanda.
Ez naiz ni hasiko.
-Zer esango dugu? -Ezer onik ez.
Zer, baina?
1. hiruhilekoan aipatu genuen bere kasua.
Ia dena esan genuen.
Hutsune handiak ditu, idazketan, batik bat.
Ez dut uste berri handirik dagoenik hiruhilabete honetan.
Hobeto zaude, Esméralda?
Ez nekien ordezkaria izatea hain dibertigarria zenik.
Souleymanez ari ginen.
Gauza bat erantsiko nioke Françoisek esan duenari.
Hiruhilabete honetan ezer ekarri gabe etorri da ia beti…
…eta ez du ia ezer egin.
Ez da hori kontua. Jo eta pasa egin du.
Hilabetez hilabete, gero eta jasanezinago dago…
…eta ez die uzten lan egiten besteei.
-Hitz egin dezaket? -Bai, Esméralda.
Baina gailetak gorde, debekatuta baitago geletan jatea.
Batez besteko nota 6,75etik 7,25era igo du, 20 puntutik.
Beraz…
Oraingoz, ez ditugu emaitzak aipatuko, jokabidea baizik.
Nire iritzian, zigor bat jarri behar genioke.
Ez du ikasle jarrera.
Nik, bitatik behin, kalera botatzen dut.
Nik ez dut botatzen, gustatu egiten zaiolako, eta, beraz, ez du merezi.
Ez dut uste zigorren logikan hasi behar dugunik berarekin…
…gauzak okerragotu egingo baitira.
Okerrago ezin, muga pasatu baitu.
Ia errieta ere egiten die besteei jarrera normal bat dutelako.
Gogorarazten dizut atzo bulegora ekarri zenidala mutila.
Bai, baina urteko lehen liskarra izan zen.
Hika hasi zitzaidan eta muga bat jarri behar izan nion.
Egin nuena egin nuen baina uste dut…
…ez dela beste liskarrik izango.
Ikasturte hasieratik, ez daukat beste kexurik…
…atzokoa izan ezik.
Gure lana ez da ikaslea atzean uztea istilurik sor ez dezan.
Haien bila joan beharra daukagu.
Nik ez dut mutikoa mehatxuz eta zigorrez erakarri nahi.
Nahiago dut Souleymane balioetsi, badituelako interesguneak.
Batere gaizki ez dauden gauzak esaten eta egiten ditu.
Noizean behin zorionez zerbait positiboa egiten duelako…
…bere baitan galdua utziko dugu, bertan goxo, ezer egin gabe…
Bake soziala erostea da hori.
Hori esan ondoren…
…zer jarriko dugu? Jakinarazpena?
Benetan uste dut jakinarazpena alferrik dela.
Beharbada, Souleymanek bere mugak iritsiko zituen…
…ikasketen aldetik mugatuta dagoelako.
Ostia, superlatza da!
Ni ergel samarra naiz eta zerbait idatzi behar dut.
Beraz, zer jarriko diogu?
Ostia, hori gehiegi da!
Hiru bertso ahapaldiko, nola du horrek izena? Wey?
-Hiruko bat. -Oso ondo.
Eta lau bertso baleude, zer litzateke, Wey?
Lauko bat.
Erraza da. Berdin hasten da.
Hiruko, 3 bertso; lauko, 4 bertso.
Eta bertsoek zenbat silaba dituzte?
-Khoumba. -Nik badakit 10 dituela.
10 dituela badakizu?
-Irakurriko al dizut? -Bai.
"Noir-dans-la-nei-ge et-dans-la-bru-me".
-10 daude. -Honela esaten duzu:
"Noir-dans-la-nei-ge et-dans-la-bru-me"…
…eta 2 silaba gehiago esaten dituzu "e" mutuak zenbatzen dituzulako.
Eta ez dira zenbatu behar, mutuak direlako.
"Noir-dans-la-neige- et-dans-la-brume": 8 dira.
Silaba bakoitza azpimarratzen badugu…
…"ils-é-cou-tent" ateratzen da.
Aipatuko dugu hori gero.
-Jauna! Jauna! -2 zortziko eta lauko bat.
-Zer dugu? -11,47 11,50 da?
-11,47 silaba kopurua da? -Biribilduz.
Ez! Nire batez bestekoa! Jaitsi egin didate!
Zer ikusi du horrek poesiarekin?
Batez bestekoa jaitsi didate! 11,47 11,50 da.
Nork eman dizu batez bestekoa?
Notak ez dira oraindik txostenean idatzi.
Esméraldak eman dit.
Ordezkariek bere lana egin dute ba, zerbaiten berri eman dute!
Adarra jotzen diguzu? Ikusi zenuen zenbat idatzi nuen!
-Ez zintuztedan oso adi ikusi. -Hau dena idatzi nuen!
Louise, asko pozten naiz.
Oso ondo transmititu duzue informazioa.
Poesiara itzuliko gara.
Araua ulertuz gero, kontsonantea zenbatu…
-Jauna, galdera bat dut. -Zer?
Gelako bileran egurra eman zenidaten, nonbait.
Hara, poesiaz ari gara berriz ere.
Ni ez naiz poesiaz ari.
Bai, badakit ez zarela poesiaz ari.
-Zer esan nahi du "egurra eman"? -Hori ba, egurra eman didazuela.
Batzuek esan zutenez, horrela jarraitzen baduzu…
…eta nik ez nuen hori esan…
…irakasle batzuek esan zuten horrela jarraitzen baduzu…
…arazoak izango dituzula. Ez dizute egurra eman nahi.
Mendekua da. Irakasle guztiek nitaz mendekatu nahi dute.
Zer ikusi du horrek mendekuarekin?
Arazoak izango ditudala esatea mendekua da.
Horrek ez du zerikusirik mendekuarekin.
-Nola ezetz? -Inola ere ez.
Ez gaude kalean.
Abisu bat da.
Hemen ez gaude mendekatzeko, diziplina ezartzeko baizik.
-Ulertzen duzu zer alde dagoen? -Ez dut ulertzen.
Epaileak norbait zigortzen duenean, ez du mendekuz zigortzen.
Gizarteak ondo funtzionatzeko baizik.
Mendekuz ari zara, mendekatzeko gogoa duzu.
Zutaz mendekatu nahi dudala uste duzu?
Eta esnatzen naizela esanez: "Souleymanez mendekatuko naiz"?
Ez omen duzu ezer bere kontra, baina atzo iraindu egin zenuen.
-Atzo ederki iraindu zintuen. -Ez horixe.
Zer esan zuen, Louise?
"Mugatuta" omen zeunden; harrituta, azpimarratu egin nuen.
-Mugatuta. -Mugatuta ni?
Ondo da.
Esméralda eta Louise, zein da ordezkarien zeregina?
Ikasleen ordezkari izatea ikasketak hobetzeko…
…edo nire eta ikasleen artean istilua sortzea?
-Gure zeregina egiten dugu. -Jakina!
-Gertatu zena kontatu dugu. -Jakina.
Nik ez nuen irudipen hori.
Bileran barrez ikusi zintuztedanean, min eman zidan.
Zuengatik min hartu nuen.
-A bai? -Ez zen ez lekua eta ez unea.
Eta ez zen oso serioa.
Ez genuen trabarik egin.
-Bai! -Zuri bakarrik!
Niri traba egin zidan eta besteei ere bai.
Zuri bakarrik.
Gela-kontseiluan horrela barrez egotea marimatraken jarrera da.
Zer?
Burutik egin al zaizu?
-Ezin dituzu ikasleak tratatu. -"Tratatu", ez, "iraindu".
Burutik joan al zaizu marimatraka esanez guri irainduz?
"Guri iraindu", ez, "gu iraindu" esan behar da.
Marimatrakak zaretela esanez iraindu "zaituztet", ez "dizuet".
Baita zera ere!
Ez dut inor iraindu. Ez dizuet esan marimatrakak zaretenik…
Hau esan dut: gela-kontseiluko une jakin batean…
…marimatraken jarrera izan zenuten. Ikusten zer alde dagoen?
Ez nahasi jendea, "marimatraka" esan duzu.
Ez natzaizue zuek nahasten ari, ñabardura bat adierazten baizik.
Ezin zaie neskei horrela hitz egin.
Zuk esango diguzu nola hitz egin, denei iraintzen diezu eta?
Neskez mendekatzen ari da!
Neskei laguntzera datorren jaun handiaren saioa ez dizugu sinesten!
Nire ez horrela hitz egin, aizak!
-Ez hika hitz egin irakasleari! -Hika egingo diat, nahi badut!
-Istilutan sartuko zara horrela! -Indartsua haiz, gero!
-Diziplina-kontua da! -Ja ta txikitu egingo haut!
Nahikoa da!
-Lasai egon. -Isilik egon!
-Lasai, motel. -Ez da zuen arazoa.
-Suleiman, uztak. -Ez nazak ukitu.
-Ez ukitu. -Ez haut ukitu.
Isildu zaitezte denok!
-Nora zoaz? -Banoa hemendik!
Zer uste duzu, nire gelatik horrela joan zaitezkeela?
Erotu egin al zara?
-Lasai egon. -Aska nazak!
Geldi! Aski da!
-Nora zoaz? -Askatu, putakumea!
Penagarria!
-Zer moduz? -Ostia!
Zer egingo dugu?
Diziplina-kontseilua nahitaez egin beharko dugu.
Gauza asko dira. Hasteko, hika hitz egitea…
…gero, istilua, eta neska bat zaurituta…
…eta, azkenean, gelatik joan da baimenik gabe.
Berez, istilu bera izan da, baina adarkatu egin da.
Gauza batek bestea ekarri du; gertaerak kateatu egin dira.
Neurri prebentibo bat har dezaket, gertatutakoaren larria ikusita.
48 orduz eskolan sartzea debekatuko diot Souleymaneri.
Eta horrek denbora pixka bat emango digu erabaki bat hartzeko.
Hori egingo dugu?
Bihar elkarrekin egon beharra daukagu, ordea.
Zu nire bulegora etortzea izango da onena.
-Agur. -Agur.
Francois.
Kontu bat aipatu nahi dizut.
Zurrumurruak dabiltza.
-Zurrumurruak? -Bai.
Neska batzuk etorri zaizkit…
…zuk gelan iraindu dituzula esanez.
Louisek eta Esméraldak esan dizute hori?
Marimatrakak direla esan omen diezu…
…eta hor hasi da Souleymanerekiko istilua.
Hori esan dizute, eta zuk sinetsi?
Bai eta ez, zuri esatera etorri naiz.
Gainera, ez duzu txostenean aipatu.
Ez badut idatzi, ez dut idatzi! Zer nahi duzu esatea?
-Hori egin duzu, bai ala ez? -Zer?
Hori esan diezu…?
-Kaixo. -Kaixo.
Marimatrakak direla esan diezu?
Bai, baina horrek ez du zerikusirik Souleymanerekin.
Badakit ez duela zerikusirik Souleymanerekin.
Baina zabaltzen hasi da.
Jendea horren berri jakiten hasi da. Abisatu egin nahi nizun.
Eskerrik asko abisatzeagatik.
Zuek biok!
Nitaz kexaka joan zarete ikasketaburuarengana. Mila esker.
Ez horregatik.
Bazeneukaten niregana etortzea.
Irakasleek hori egiten dute gutaz kexu direnean, eta guk gauza bera.
-Ez, ez da berdin bi norabideetan. -Bai, gauza bera da.
-Zer espero duzue? -Ea zigortzen zaituzten.
-Ea zigortzen nauten? -Bai.
-Zuk ni zigortzea nahi duzu? -Iraindu egin gaituzu: zigorra!
-Zer aurreratuko duzu horrekin? -Jakin egingo da.
Ederki. Zerbaiterako izango da hori.
Badakizu zer esan nahi duen "marimatraka"k?
Nik ez dizuet "marimatraka" deitu.
Bai, hori esan diguzu. Niretzat, "marimatraka" prostituta da.
-Ez da hori. -Bai, da.
-Niretzat, behintzat, ez! -Zer da ba?
Barre txorotan aritzen den neska, hori besterik ez.
"Marimatraka"k prostituta esan nahi du, ez?
-Bai, bai. -Jakina.
-Souleymane bota egingo dute? -Ez, horixe.
-Diziplina-kontseilu bat egongo da? -Ez dakigu oraindik. Baliteke.
Ez ezazue zalaparta atera bera epaitua izan aurretik.
-Badakigu dena kalkulatuta dagoela. -Ez, ba.
-Zergatik esaten duzu hori? -Beti berdin delako.
Zu ez zaude horretaz hitz egiteko moduan, zauritu egin zintuen eta!
Ez du nahita egin. Motxilan burdinazko zera bat zeukan.
Berdin dio. Bere onetik atera zen, eta hori larria da.
Edonor ateratzen da bere onetik.
-Bai, baina lasaitu egin behar da. -Ez beti.
-Zu lasaitu zara, ba. -Ez.
Hemen zaudenez geroztik, lasaiago zaude.
Ez, ez naiz lasaitu. Ez nauzue ezagutzen.
Irakasle guztiek diote jarrera bikaina duzula hemen.
Otzandu nauzuela uste duzue?
Otzandu, ez, baina hona ekarri zintuen diziplina-kontseiluak…
…gauzak ulertarazi dizkizu.
Ez dit lagundu. Ez ditut zuen txorakeriak ulertzen.
Erabaki horrekin, irakasleek lagundu egin nahi zizuten.
Eta Souleymane botatzen badute, berari laguntzeko izango da.
Ikasleak botatzen dituzten irakasleak marikoiak dira.
-Hitz horri eusten diozu? -Bai, marikoiak!
Sinestezina! Nik hitz bat esan, eta denak zalapartaka!
-Zuk "marikoi" esan, eta ni isilik! -Niri bost axola!
-Marikoiak! -Burutik jota al zaude?
Zuk "marimatrakak" esan, guk "marikoiak". Gauza bera da!
Ez dira hitz baliokideak.
Irakasleok gauza batzuk esan ditzakegu, eta ikasleek, ez.
Ezin dugu hitz egin?
Hizketan ari zarete beti, ez zarete isiltzen!
Hitz egiten dugun bakoitzean, orroka hasten zara.
Aski da.
Jauna!
-Jauna! -Zer?
Souleymane diziplina-kontseilura eramango dute?
Nahikoa da kontu horrekin.
Badirudi hori nahi duzuela eta zirrara egiten dizuela.
Badakizu zer gertatuko zaion botatzen badute?
-Beste institutu batera joango da. -Ez.
Bai, automatikoa da. Ikasleak berkokatzera behartuta gaude.
Eta Souleymane ere bai.
Bere aita ezagutzen duzu?
Pare bat aldiz ikusi dut.
Ez duzu ezagutzen. Souleymane botatzen badute, herrira doa zuzen.
Utzi fantasiak alde batera.
Malira bidaliko dute.
Hobe genuke kontuak asmatzen ez ibili.
Ez kezkatu.
Ezin da erre.
Badakit, baina inor ez dagoenez.
Badakigu pasatu egin zinela neskekin…
…baina denok egiten ditugu txorakeriak…
…horrek ez du Souleymanek egindakoa zuritzen.
Egia da. Khoumba ikusi nuen.
Odoletan zeukan aurpegia.
-Ezin da onartu Soulyemanena. -Hori garbi dago.
Bai, odoletan zeukan aurpegia…
…baina nahigabe jo zuen motxilarekin.
Betazaleko zauriek odol asko isurtzen dute.
Bada zerbait!
Ez ezazu zeure buru oinazetu. Nola hitz egiten digute guri?
Horrek ez du zerikusirik.
Souleymane diziplina-kontseilura eramaten badugu, bota egingo dute.
-Ez, derrigor. -Logikoa da.
Hitz egin dezagun horretaz.
Zenbat diziplina-kontseilu egin genituen iaz?
12 egin genituen, gutxienez.
Ez hainbeste.
Bai, baliteke.
Ziur! Ni kontseiluko kidea naiz eta parte hartu nuen.
Hilabetean 2 egin genituen; guztira, 12.
Eta aldi bakoitzean, ikaslea ikastetxetik bota zuten.
Eztabaidarako aukera ematen du, baita ere.
12 ikasle bota zituzten, baina ez zen beste irtenbiderik egongo.
12tik 12 bota izanak pentsarazi behar liguke…
…eztabaidak ez zuela eragin handirik izan, zoritxarrez.
12tik 12 bota izanak esan nahi du…
…ikaslea diziplina-kontseilura doanerako beranduegi dela.
Edo hala behar zuela.
Aurrez egindakoagatik ikasleak diziplina-kontseilua mereziko du…
…baina, gero, zer gertatzen da?
Zer espero dugu diziplina-kontseiluarengandik?
Aldez aurretik beste etapa batzuk daude.
Diziplina aurreko batzordeak…
…ikasleei esaten diegu, gurasoei jakinarazten zaie…
-Oraingoan, ez. -Ez dugu astirik.
Gutxitan egiten dugu hori.
Gutxitan egiten dugu badakigulako azken zigor bat daukagula eskura…
…eta ez ditugula tarteko neurriak erabili beharrik.
Eta aurreko neurri horiek erabiliko bagenitu ere…
…ikaslea ikastetxetik botatzeak berak…
…aurretik saiatutako guztia ezeztatzen du.
Baina egin duena argitzeko aukera ere ematen dio Souleymaneri.
Diziplina-kontseiluan inork ez du hitz egiten, beldur dira…
-…paralizatuta daude. -Hala da.
Laburbiltzeko: Souleymaneri diziplina-kontseilua egingo zaio…
…ikastetxetik botako dute…
…eta baliteke Malin bukatzea.
Hori gehiegitxo esatea da.
Inola ere ez. Ikasle batzuek esan didate hori.
Guk baino hobeto ezagutzen dituzte bai Souleymane eta bai bere aita…
…eta, horrelako zerbaiten ondoren, aitak Malira bidaliko omen du.
Zenbat ikasleri egiten zaio barnetegira eramateko mehatxua…
…eta, azkenean, barnetegi arrastorik sekula ez?
Batzuetan, bete egiten dute mehatxua.
Guraso batzuk mehatxuka aritzen dira beti…
…baina ezin da hori kontuan hartu.
Arriskurik gutxiena balego ere…
…diziplina-prozesuaren ondorioz mutikoa Malira bidaltzeko…
…ez nago ziur arrisku hori neure gain hartu ahal izateaz.
Ume bat zigortzeko zalantzaren antzekoa da hori.
Badakizu etxera joaten denean, atea itxita, eskolatik urrun…
…gurasoek jo egingo dutela… Denok ezagutu dugu hori.
Zigortu egin behar zaie, hala ere, mugak gainditzen dituztenean…
…ondorioak zeinahi direla ere, ez baitira zure kontua.
Ez dut hori inoiz kontuan hartu behar?
Zigorrak ondorio horiek izan ditzake, baina nik begiak estalita!
Ume bakoitzean hori kontuan hartzen baduzu, akabo, ezin duzu ezer egin.
Hor daude bai indarkeria, bai bere herrira bidalia izateko arriskua…
…gauza horiek kontuan hartu behar dituzu, baina…
Eguberrietako oparirik gabe gelditzea, hori ere gertatzen da.
Printzipio-kontu bat dago hor.
Ezin ditugu rol guztiak nahasi.
Ezin gara gurasoen ordezko izan.
Filma atzekoz aurrera ikusten badut…
…kate bitxi bat agertzen da. Hasieran, zigor txikiak…
Souleymanek txorakeriak egiten ditu, zakar erantzuten digu…
Eta zigorrez zigor hasi, eta diziplina-kontseiluraino azkenean…
…eta horrek auskalo zer ondorio dituen.
Ezarian-ezarian, ondorio izugarrietara iristen gara.
Bai, ikuspegi horretatik ikusita…
…zeharo harrigarria da.
Baina Souleymane ez du ikastetxeak botako.
Hura aspaldi joan zitzaigun.
Francois.
Ez nuen uste hain goiz ikusiko zintudanik.
Hartu al duzu erabakia?
Aukerarik ez daukadala iruditzen zait.
Izan ere, Julierekin hitz egin dut.
Liskar bat izan omen duzu gelako bi neskekin.
Bai, ordezkariekin, baina hori lehenago izan zen, beraz ez da…
"Marimatraka" deitu omen zenien.
Bai, ba.
Egoera korapilatzen du, baina ez du arazoaren gakoa aldatzen.
Txostenean aipa ezazu, hala ere.
Ez dut diziplina-kontseiluan hori gure aurka erabil dezaten nahi.
Ez du merezi ezkutuka ibiltzea, hobe da hori idaztea.
Ulertzen dut.
Zuzendu ezazu txostena…
…prozedura hasi ahal izateko.
Hortaz…
Aski dut hori eranstea…?
Bai, baina xehetasunetan sartu gabe.
Horrela egingo dugu?
-Idazkari ariko zara? -Ederki.
Ohituta zaude.
Eser zaitezte.
"Carlek eutsi nahi izan zion, baina Souleymane indarrez askatu zen…
…eta bere motxilak Khoumbaren aurpegia jo zuen".
"Mundu guztia irainduz eta atean danbatekoa joz atera zen gelatik".
"Ez nintzen bere atzetik joan, Khoumbari lagundu beharrez…
…odola gogotik baitzerion bekainetik".
Gertaera horiek ekarri dute Souleymane diziplina-kontseilura.
Andrea, horrek ez du esan nahi Souleymane mutil gaiztoa denik.
Ez dugu hori esan nahi.
Baina gertatzen da, batzuetan, gela batean…
…ikasle batek, nahita edo nahigabe…
…lanerako egokia ez den giroa sortzea…
…eta gelari aurrera egiten ez uztea.
Ulertzen duzu esaten ari garena?
Duela hilabete batzuk…
…kezkatzeko moduko zantzu batzuk sumatu genituen.
Lehenago erreakzionatu behar genuen.
Baina oraingo gertaera biolento samarra izan da…
…eta hori onartezina da.
Souleymane, jabetzen al zara horretaz?
Ez dugu esan nahi nahita zarenik biolentoa.
Arazoa da ez dituzula kontrolatzen ez hitzak eta ez ekintzak.
Souleymane, entzun nahi genizuke.
Zure ikuspuntua adierazteko zaude hemen. Adi gauzkazu.
Hor konpon. Ez dut ezer esateko. Nahi duzuena egizue.
Barkatu…
Jaun-andreok…
Itzul dezakezu?
Zintzoa naizela esaten du.
Etxeko lanak egiten ditut.
Ikasketetan laguntzen diet beti nire anaia-arrebei.
Ontziak garbitzen ditut eta lagundu egiten diot astia dudanean.
Ez dugu zalantzan jartzen Souleymane seme ona denik.
Itzul gaitezen eskolako kontuetara.
Mugatuko al gara gertatutakora?
Eta, lehenik, esan nahi nizueke harrituta gauzkala ikusteak…
…gertaeretan tartean ibilia den irakasleak…
…deliberazioan parte hartzen duela.
Erabat anormala iruditzen zaigu.
Egia da: bitxia da aldi berean epaile eta partaide izatea.
Marin jauna eskola-kontseiluko kide hautatu zuten.
Irakasleen ordezkaria da.
Gainera, Marin jaunaren gelan gertatutako istiluak…
…ez du, nire ustez, irakaslea zuzenean inplikatzen.
"Istiluak" fitxan…
…irakasleak esandako hitz gogor batzuk aipatzen dira.
"Matrimatraka" deitu zenien gelako bi ordezkariei…
…eta hori gaitzesgarri samarra iruditzen zait.
Egia da hori esan nuela…
…baina ez zuen zerikusirik Souleymanerekin.
Ikasleekiko eztabaida latz hori aitzakiatzat hartu zuen berak…
…egun horretako jenio txarra adierazteko.
Neskak defendatu nahi izan zituen.
Beraz, hori kontuan hartu behar litzateke eztabaida honetan.
Ezerk ez du zuritzen…
…irakasleari hika hitz egitea…
…mundu guztia iraintzea, eta gelatik baimenik gabe joatea.
Souleymane, zerbait esan nahi diguzu?
Zer esan dezaket? Ez dakit.
Jaun-andreok…
Souleymane?
-Zer dio zure amak? -Lehengo gauza bera.
Bai?
Souleymane?
Barkamena eskatzen dizue nire partetik.
Sar zaitezkete.
Andrea, kontseiluak erabaki bat hartu du:
Souleymane betiko botako du ikastetxetik.
Gutun zertifikatu batez jakinaraziko zaizu erabakia.
8 egun dituzu helegitea bideratzeko.
Ahaleginduko gara Souleymaneri beste ikastetxe bat aurkitzen.
Agur, jaun-andreok.
Agur.
Souleymane, etorri gu ikustera asteburua baino lehen.
Proportzionaltasuna matematikan.
Proportzionaltasuna matematikan ikasi duzu aurten. Ondo da.
Niri natur zientziak gustatu zaizkit aurten.
Zer ikasi duzun galdetu dizut, ez zer gustatu zaizun.
Baina gustatu bazaizu, ikasi egin duzu.
Zer ikasi duzu natur zientzietan?
-Bulkanismoa, lurrikarak, plakak… -Plakak?
Konbergentzia eta dibergentzia, lurreko plaken urruntzea…
-Liluragarria da. -Hori interesatu zaizu?
-Bai. -Oso ondo.
Matematikan, trigonometria…
Pitagorasen teorema, Talesen teorema…
Gelditu hor.
Ez zara harropuztuko Pitagorasen teorema ikasi duzulako…
…esan egingo diguzu.
Triangelu batean, bi… bi… aldeak…
…berdinak baldin badira…
Bi aldeen karratua eta…
…hipotenusaren karratua berdinak badira…
…orduan, triangelu angeluzuzena da.
Horrelako zerbait izango da.
Ez da horrelako zerbait, horrela da.
Zuk esaten badidazu, sinetsiko dizut.
Nik, historian, merkataritza triangeluarra ikasi dut.
Ontziak produktu manufakturatuekin abiatzen ziren Europatik…
…eta produktu horiek Afrikan esklaboekin trukatzen zituzten…
…eta esklaboak Ameriketara eramaten zituzten lana eginaraztera.
Horrela irabazitako dirua Europara ekartzen zuten.
Horri merkataritza triangeluarra esaten zaio.
Kimika.
Kimikan, zer?
Konbustioa.
Zer da hori?
Fehling-en erreaktiboaren eta glukosaren nahasketa.
Eta zer gertatzen da?
Saio hodian berotzen duzu eta kolorez aldatzen da.
-Zer interes du hori jakiteak? -Zer interes?
Ez dakit. Zergatik irakasten digute, interesik ez badu?
Ugalketa.
Zer ikasi duzu gizakien ugalketaz?
Gizakiak…
Esperma…
…obulura doa.
Gero, 9 hilabete itxaron behar dira.
Gero, ekografia bat egin, eta, gero, atera egiten da.
Zer ateratzen da, esperma?
Ez, umea.
-Barruan dagoen gizakia. -Ederki.
-Khoumba. -Ni?
-Bai. Hori da zure izena? -Bai.
Musikan, flauta jotzen ikasi dut.
Eta espainieraz.
Flauta espainieraz jotzen ikasi duzu?
Ez! Musikan, flauta jotzen ikasi dut.
Eta gauza batzuk ikasi ditut espainieraz.
Esango al diguzu esaldi bat espainieraz?
Zer esan nahi du?
Oporrak badatoz.
Nik ez dut ezer ikasi.
Ezin dira eskolan 9 hilabete pasatu ezer ikasi gabe.
Hona hemen froga, ez dut ezer ikasi.
Irakurri ditugun liburuetatik zerbait aterako zenuen.
-Liburu putzak dira. -Zer dira?
Txarrak dira.
Eta zeuk zeure kabuz irakurritako libururen batean?
Nik irakurritako liburu bat?
"Errepublika".
"Errepublika" liburua.
-Platonen "Errepublika"? -Bai.
Irakurri egin duzu?
Nola, ba, irakurri duzu?
Ahizpa zaharrenak zeukalako.
-Filosofia ikasten du? -Ez, zuzenbidea.
Kontaiguzu liburu hori zertaz den.
-Badago morroi bat… Nola du izena? -Sokrates.
Bai, Sokrates.
Jendeari kalean hurbildu, eta galdezka hasten zaie:
"Ziur zaude pentsatzen duzuna pentsatzeaz?"
"Ziur zaude egiten duzuna egiteaz"?
Gero, jendeak ez daki jadanik non dabilen.
Galderak egiten dizkio bere buruari.
Sekulakoa da.
Zer-nolako galderak egiten ditu?
Denetik: maitasunaz, erlijioaz, Jainkoak, jendeaz…
-Ondo dago zuk hori irakurtzea. -Badakit.
Ez da marimatraken liburu bat, e?
Itxaron.
Joan aurretik autoerretratuak banatuko dizkizuet.
Banan-banan. Ez joan hartu gabe.
Jauna, eskerrik asko hau egiteagatik.
Zer da?
Egin zenituzten autoerretratuak…
…gelako argazkiarekin batera jarri ditugu.
Ez al daukazu?
Zergatik jarri duzu hau hor?
-Oso goapao zaude. -Bai zera!
Buruzagi bat dirudizu.
-Agur, jauna. -Agur.
-Opor onak pasa. -Mila esker, baita zuk ere.
-Jauna. -Bai?
Zer gertatzen da?
Nik ez dut ezer ikasi.
Zergatik esaten didazu hori? Ez du zentzurik.
Arestian, denek esan dute zerbait ikasi dutela.
Nik, berriz, ez dut ezer ikasi.
Bai, baina…
Ez da egia. Haiek bezainbat ikasi duzu.
Lehen, bakoitza bila aritu da…
Ez da erraza ikasitakoaz bat-batean gogoratzea.
Ez dut ulertzen, ordea.
Zer ez duzu ulertzen?
Ez dut egiten duguna ulertzen.
Frantsesean?
Gauza guztietan.
Ez didazu esango ez duzula tutik ere ulertzen ikasgai guztietan?
Hori ez da egia.
Ez dut lanbide ikasketarik egin nahi.
Orain ez da horretarako garaia.
Orain 3.ean hasiko zara.
Astia baduzu 3. mailaren bukaeran zer egin nahi duzun pentsatzeko.
Ez duzu zertan nahitaez lanbide ikasketarik eginik.
3. mailako emaitzen arabera erabakiko duzu hori.
Baina nik ez dut nahi.
ITZULPENA - AZPITITULUAK: Jon Muñoz