IDAZKETA TAILERRA
Hala da, hasieran ez dago ezer.
Murgildu egin behar duzu.
Tira, esazue zerbait, edozer.
Hilketa bat agian?
Bai, hasiera ona da nobela beltz batentzat.
Oso ongi!
Baina hasiera ez da beti hilketa bat.
Bai, hori ere egia da.
Baina, tira, hilketa batekin hasten bada,
gero zer? Gu lekukoak gara?
Ez. Ez dago ongi guk hilketa ikustea.
Ez dugu jakin behar nork egin duen.
Hori da literaturaren abantaila:
ez zaude behartuta irakurleari ezer ematera.
Krimena deskribatu dezakezu hiltzailea nor den esan gabe.
- Zinean bezala. - Horixe.
Batzuetan beren begien bitartez ikusten dugu.
- Kamera subjektiboaz. - Bai.
Arraioa! Ez da telebistako lehiaketa bat.
Zuek bai intelektualak! Zer da kamera subjektiboa?
- Nork azaldu diezaioke? - Ba, zera da...
Kamerak berak pertsonaiaren lekua hartzen du.
- Haren begiez ikusten duzu. - Bai, eskerrik asko.
Orduan, hilketa ikusten dugu ala ez?
- Ez dakit. - Izan liteke
gorpu bat agertu dela portuko uretan?
- Gustatzen zait. - Baina ez da oso "misteriotsua".
Zergatik ez?
- Itota hil zitekeelako. - Ados.
Eta zalantzarik egon ez dadin?
Balaz josita.
Gorpua balaz josita agertu da.
Eta ez da armarik ageri.
Ez da suizidioa, beraz, hilketa da.
- Norbaitek hil du. - Kalashnikov batekin.
Ez dago zalantzarik.
Nork hiltzen du bere burua AK-47 batekin?
Gerrako fusila da, 7,62 kalibrekoa.
- Bitan zatitzen zaitu. - Egia.
- Gore samarra. Ez ala? - Panpinak nahiago?
Ez zara umea!
Gauza okerragoak ikusten dira Interneten eta telebistan.
- Nik ez ditut ikusten. - Ezetz?
Nahigabe ere topatzen dituzu sare sozialetan.
Ni lagun batek etiketatu ninduen bideo batean.
EI-koak buruak mozten agertzen ziren bideo batean.
Izenburua ere ez dute ipintzen.
Eta are okerragoa da
twerking egiten duten bi urteko umeena.
- Debekatuta dago. - Zer?
Ipurdia astintzen dute, hola.
- Dantza bat da. - Eta zer lotura du EI-arekin?
Ez dakit. Baina halako bideoak biral bihurtzen dira.
- Bai. - Ia pornografikoa
- Twerk dantza hori. - Ez daukazu ikusi beharrik!
- Ez, baina... - Nik uste dut
gorpua desitxuratuta egon zitekeela.
Badirudi azidoa bota diotela,
Bekokia
begien gainera erori zaio eta.
Masailak desegin egin zaizkio.
Hortz batzuk falta zaizkio, eta ezin daiteke irisa antzeman.
Ghost Riderren bezala, bai.
Bai, noski.
Hortaz, ez daukagu ezer, elementu bakar bat ere ez.
- Guztia berregin beharko dugu. - Amerikar telesailen itxura du.
- Badu suspentsea. - Suspentsea?
CSI-koei deitu beharko diegu.
- Nortzuei? - Amerikarregia da hori.
- Zer da CSI? - Gurean nola esaten zaie?
- Polizia zientifikoa. - Zer diozue, baina?
- Zergatik ez? - Tira,
kokoteraino nago hainbeste ADNrekin! Misterioa hil dute.
Eta zer proposatzen duzu?
- Zer proposatzen duzu? - Colombo-ren tankerakoa.
Ez dakit.
Biktima ezin ezagutzeko ideia gustatzen zait;
baina zeozer psikologikoagoa imajinatzen nuen.
- Psikologikoagoa? - Ikusten? Hitz bitxiak gogoko ditu.
Psikologia gehiegi mutilentzat!
Gauzak pixkanaka aurkituz joan daitezela.
Bai, baina nola, flash-backen bitartez?
Bai, flash-backez egitea nuen gogoan nik.
Ez dakit. Portuan gauez bera bakarrik...
zerbaitegatik joango zen bertara.
Portua esan duzu orokorrena, baina non zehazki?
Bisualizatzea garrantzitsua da,
eszena deskribatzen laguntzen du zehazteak.
Niri ontziola etorri zait gogora.
La Ciotat-en iraganaren adierazgarria da.
Egundoko lekua.
Bai, leku bera bururatu zait niri ere.
Denoi bururatu zaigu leku hori! Ez zara oso originala.
- Barkatu, Boubacar. - Zer moduz...
maila handiagoko leku bat? Kirol-portua?
- Yateak, milioidunak... - Edo beste herrialde bat.
Izan daiteke Boston, edo Washington,
edo New York, edo Hego Amerika.
Zer ba? Hemen inguruan denetik daukagu:
hondartza, senadiak...
Eta zuk topiko amerikarrak aterako al dituzu?
Bandak, mafia...
Eguneroko errutinatik ihes egiteko idazten duzu istorio bat.
Nobelak berton gertatu behar du?
Bai,
tailer honen helburua hiriaz idaztea baita.
- Zeuen inguruneaz. - Baina fikzioa da,
imajinazioa!
Ispiluari begira idazten hastea ergelkeria izango litzateke.
Ez duzu zertan ispiluari begiratu.
Erabili imajinazioa egunerokoa abentura bihurtzeko.
Abentura...
- Zerbait barregarria esan al dut? - Egunerokoa, abentura?
Bai, ez dago munduaren beste aldera joan beharrik.
Ez da erraza izango hemen abentura aurkitzea.
- Hasi baino ez gara egin, aizu. - Dagoena ikusita...
Tira, ideia gehiago bota ditzakegu,
baina jasotzen hasi behar dugu.
- Lanean hastea nahi duzu? - Ez, oharrak jasotzen baino ez.
Hemen edo etxean ideiaren bat bururatzen bazaizue,
idatzi ezazue.
- Bainatzera joango da. - Zu ez, ala?
- Eta toalla darama. - Eguzkia hartzeko!
Baduzue koadernorik?
Irakaslea izango da, baina gutxi du idazletik.
- Egia da. - Ez dut gogoko harropuzkeria hori.
Harroa da, gero.
- Parisko azentu hori nazkagarria da. - Bai horixe!
Ulertzeko ere lanak!
"Kaixo! Pozten naiz zuekin egotea."
"Ziur naiz elkarrekin ederki lan egingo dugula."
"Eta izugarri gustatzen zait opor ordainduak izatea!"
Kriston txaleta alokatu omen diote.
- Flipatzeko modukoa! - Autobusa dator.
- Arraioa! Korri! - Azkar!
- Lehengusua! - Kaixo, Antoine.
Theo, begira nor etorri den.
- Zer moduz? - Ongi, eta zu?
Musutxo bat emango didazu?
Ez! Utzi!
- Nondik zatoz? - Bainatzera joan naiz.
- Bai? - Nik ere bainatu nahi dut.
- Zuk ere bai? - Neuk eramango zaitut.
- Bueno, banoa. - Laster arte.
Adio, Theo potolo! Musuak.
- Esaiozu adio. - Adio, potoloa!
Kaixo.
Antoine.
Zer moduz joan da?
Ongi.
- Kontatuko didazu, ezta? - Bai, lasai.
BABESTU
BESTEEI LAGUNDU
BETI PREST
GEURE BALIOAK DEFENDATZEKO
LEHOR-ARMADA
- Kontuz, aizu! - Barkatu, polit hori.
Kaixo.
- Kaixo. -Non utziko dut?
Hemen ongi dago.
Eskerrik asko.
- Kaixo. - Kaixo.
- Zer moduz zaudete?
- Ongi. Eta zu? - Apenas egin dut lorik.
- Eta hori? - Film bat ikusten gelditu nintzen.
- Zein? - Akziozkoa, zuri ez zaizu gustatuko.
Zer film gustatzen zaizkit, ba?
Erromantikoak.
Diot nik.
- Benjamin. - Ez daukat ezer.
Bale, baina gorde ezazu mugikorra, bale?
- Etienne, ideiaren bat? - Bai, baina...
esatea ere ez du merezi.
Nola ezetz? Bai, gizona, bota eta gero aukeratuko dugu.
Ba, ontziolaren harira...
istorioa iraganean kokatzea otu zait.
Interesgarria.
Garai zehatz batean?
Bueno, bai, ontziola artean irekita zegoenean.
- Itxi baino lehenxeago. - Oso ongi, gustatzen zait.
Istilu eta grebei buruz hitz egin genezake.
Irakurri dudanez, gogor borrokatu ziren.
Zuzendaria sarreran lotu zuten, kasetak erre zituzten... kristona!
Errailak moztu zituzten polizia trenez etortzea eragozteko.
Ni jaio aurretik izan zen.
Ni ere jaio gabe nengoen!
Baina aitona Aljeriatik hona etorri zen lanera,
horrexegatik naiz ni frantsesa.
Frantsesa zu? Nola duzu izena?
- Tira, lasaitu, arabiarrok! - Ea, kontzentra gaitezen.
Malikak arrazoi du, izan daiteke ezagutzen ez duzuen une bat.
Atzo, aldiz, esan zenidan tailer honetan
geure bizitzaz jardun behar genuela.
- Gogoratzen? - Bai, hala esan nuen.
Baina hor zure herriaren historia ere sartzen da,
eta zure gurasoak, eta aiton-amonak.
Ez digute ontziolaz hitz egiten.
Baina subkontzientean dago, entzungo zenuen zerbait.
Bost urte daramatzat hemen, ez dut askorik entzun.
Aitonak bertan lan egiten zuen eta gauza asko kontatu zizkidan.
Esaterako, La Ciotatekoa izatea harrotzeko modukoa zela.
Sotoetan jarduten zuten lanean,
ilunpetan soldatzen eta amiantoa irensten.
Bai, baina eta emaitza? Itsasontzi erraldoiak egin zituzten.
Laguntzeko eska diezaioket aitonari.
Ongi pentsatuta.
Nobela bat idatzi aurretik ezinbestekoa da dokumentatzea,
eta ikertzea, fikzioari errealitatea eransteko.
Antoine, ez zaitu konbentzitzen?
Iraganean gertatzeak ez nau gogobetetzen.
Nik badut beste ideia bat.
Bota ba, Malika.
Atzo flashbackak aipatu nituen.
Istorioa gaur egun gerta daiteke,
baina krimenaren zioa iraganeko kontua izan liteke.
Ez dago batere gaizki. Besteok zer diozue?
- Ni ados nago. - Biktima beltza izan liteke.
- Edo arabiarra, berdin da. - Zergatik?
- Aldatzearren. - Zergatik zer?
Biktima beltza edo arabiarra bada, arrazkeriazko krimena ote da?
- Beharbada bai. - Zer helbururekin?
Ba, beltza edo arabiarra hiltzea.
- Eta kito? - Bai.
Eta zergatik ez alderantziz?
Biktima zuria, eta hiltzailea beltza edo arabiarra.
- Alegia, zurien aurkako arrazakeria? - Zeuk esan duzu ez dela arrazakeria.
- Zu hasi zara. - Lasaitu biok!
- Orduan nik ezin dut...? - Mesedez.
Ongi dago beltzak eta arabiarrak egotea, mahai honetan bezalaxe.
Beltz bat? Nor da beltza hemen, andrea?
Baina arrazakeriazko krimena ote den gero erabaki dezakegu.
- Ipini galdera-marka. - Horixe.
"Arrazakeriazkoa?"
Antoine, beste ideiarik?
Ez, egia esateko, ez.
Baina Boubak proposatutakoa, kirol portuarena gustatu zitzaidan.
Atzera goaz, orduan?
Ontziolarena erabakita dago?
- Atzo adostasun handia zegoen. - Eta gaur ere bai.
Ba, orduan ez galdetu niri ezer.
Ez. Esan esateko daukazuna.
Zergatik kirol-portua? Zer du, ba?
Ezer ez.
Dekoratu ona dela nobela beltz batentzat.
Yateak daude, eta jabeak hiltzeko arrazoiak ere bai.
Diru asko dute, bizimodu inbidiagarria,
edozerekin trafikatzen dute, tratuak...
- Eta hiriari irudi ona ematen dio. - Drogek eta trapitxeoak?
- Drogek... - Ontziola hilda dago.
- Baina historia da. - Ehortzita dago.
Baliteke, baina La Ciotatera iristean ikusten den lehen gauza da.
Askok esaten dute.
Bai, turistek, baina ontziola hilerri bat da.
Hemendik ere ikusten da.
Ezta?
Begira,
gauza bat proposatuko dizuet:
biktimaz eta hiltzaileaz, orainaz eta lehenaz
eztabaidatzen ibili beharrean,
hasi idazten, eta kito.
- Zer idazten? - Nahi duzuena, edozer.
Bakoitzak nahiago duena.
Leku bat deskribatu dezakezue, edo pertsonaia bat, eszena bat,
istorioarekin zer ikusia duen pasadizo bat...
Edozer.
Has zaitezte idazten intrigari heldu gabe, ados?
Idatzi "ingurukoaz".
Ez da samurra izango, gu ez gara idazleak.
- Ahalegintzea nahikoa izango da. - Nik ez dakit idazten.
Ez?
Eta zergatik apuntatu zara tailerrera?
- Ez nuen aukerarik izan. - Hori ez da egia.
Eskaera aurkeztu zenuen.
Udaletxetik deitu zidaten ikastaro bat egin behar nuela esateko.
- Eta ez zaude pozik? - Ez da Munduko Kopa ere.
Nik ez nuen aukeratu.
Ez nuen nahi zerrendetatik ezabatu nazaten.
Hori ez da egia.
Aukeraketan parte hartu nuen, eta ez da horrela egiten.
Nahiago duzu fotokopiak egitea edo zigarro-puntak batzea?
Probetxugarria bada behintzat. Ala idazle bihurtuko gara?
- Agian bai. - Akatsik gabe idazten ere ez dakizu.
Ez kezkatu, ez zaitut idazle bihurtuko.
Baina elkarrekin disfrutatuko dugu,
gogoeta eginez eta zerbait eraikitzen saiatuz.
Horretara etorri naiz.
- Horretara? - Bai.
Bai zera! Zu kobratzera etorri zara.
Bai, kobratzen dut.
- Baina gehiago irabaziko nuke edonon. - Ba, nik ez.
Orduan, zergatik?
Zu bezalako idazle batek zergatik galtzen du denbora gurekin?
Ez da denbora galtzea, interesatzen zaidalako etorri naiz.
Gainera,
eta handinahia irudi lezakeen arren,
niri...
dakidana irakastea gustatzen zait.
Ba, estimatuta dago, andrea.
Tailerra amaitzen denerako iritziz aldatzea espero dut.
Bitartean, Benjamin, ez izorratu besteon bizikidetza.
Bale, etorriko naiz eta ordutegia beteko dut;
baina ez eskatu besterik eta nik ez dut inor izorratuko.
Ados.
Eta idazteko gogoa daukazuenok,
aurrera, saiatu zaitezte.
Eguzkitan zein gerizpetan, etzanda... berdin dio.
Idazteko, eroso egotea komeni da.
Saiatu, eta ikusiko dugu.
Arazoa ez dira atzerritarrak,
ezta mugak irekitzea ere.
Ez. Arazoa muga horiek ireki zituzten
EBeko burokratak dira,
herrialde guztiei euren burujabetasuna
eta immunitatea kendu nahi izan zietenak.
Immunitaterik gabe, herrialde batek
bere nortasuna galtzen du,
bere sustraiak,
bere kultura.
Eta benetako kulturaz ari naiz,
moldatzen eta batzen gaituzten ohituren multzoaz,
eta ez anestesiatu gaituzten hedabide penagarriez.
Beraz, geuk,
nazionalek gorpuztu behar dugu frantziar espiritua,
ez badugu nahi atzerriko potentziak
globalizatu daitezen
eta ordena politikoki zuzena ezarri diezaguten.
Jakina,
aurrean izango dugu gure aurkari zentzudunen
giza eskubideen aldeko moraltasuna.
Baina gu herri baten alde borrokatzen gara,
mestizajeagatik arriskuan dagoen kultura baten alde.
Eta europar pentsamendua
eta 35.000 urteko historia salbatzeko.
Itsasertzean, Marsella eta Toulonen artean,
munduko ontziola garrantzitsuenak daude.
Iparraldeko eta Mediterraneoko Normed ontziolek
biltzen dituzte
Dunkerque, La Seyne eta La Ciotat-eko jarduerak.
Itsasontziak egiten dituzte, erraldoiak.
Ontziolek erabaki zuten euren ingeniarien
kalitatea eta ahalmena
erabiltzea bide...
Dena muntaturik eta soldatuta zegoenean,
orduan uretaratzeko unea iristen da.
Arrakalarik ez duela ziurtatu ondoren
eta ura sartzen ez bazaio, orduan uretaratzen dute.
Orduan hiria urpean uzten zuen olatuarena hor filmatu zen?
Bai, hortxe, ontziolan.
- Soto bat zegoen. - Izugarria da.
Hementxe zen.
Atalak hemen zueden.
Eta behin dena muntatuta, uretara botatzen zuten irristaka.
Nasan kontra joko zuela ematen zuen,
baina ez zuen jotzen, noski.
Baina olatu izugarria altxatzen zuen.
Aita uretaratze bakoitzaren ondoren -12etan izaten ziren-,
belaunetaraino blai eginda itzultzen zen beti.
Hemen, guztira,
10.000 lagunek lan egiten zuten.
Harik eta egun batean
"Kito, lana amaitu da", esan ziguten. Imajina ezazue!
50 suizidio lehen urtean,
dibortzioak, alkoholarekiko mendekotasuna...
Sekulako tragedia!
Batzuek borrokatzea hautatu zuten.
Hobeto sentitzen ziren aurre eginez.
Ez zuten amore eman.
- Eutsi egin zioten. - Zeu ere tartean?
Bai, hamar urtez onziola okupatu genuen.
Hamar urte gas negar-eragileei eta kolpeei eusten,
baina borrokatu egin ginen, eta irabazi egin genuen.
Lur hauek eremu industriala dira oraindik,
itsasoko erabileretarako gordeak.
Beraz, baliteke gure seme-alabek hemen lan egitea noizbait.
Orain goazen hortik aurrera.
Jarrai dezagun bisitarekin.
Dirudienez, borroka garai haietako oroitzapen onak dituzu.
Bai, larri ibili ginen, baina hala da.
Gizarte-jantokietan jaten genuen,
eta emandako arropekin janzten,
nire lankideek bezala ez bainuen dirurik irabazten.
Kaixo.
- Oso polita da. - Ez dago gaizki.
Hilebete eta erdi darama hemen, hasieran ez zegoen honela.
- Zenbateko luzera du? - 32 m.
Igo naiteke?
Azal lodia behar da, gero!
Tira, igo.
- Mila esker. - Ez horregatik.
Zure lagunari ere esan diot: ez hondatu ezer!
- Dena luxua! - Luxua gustatzen zait.
Zuek inoiz ezingo duzue hau guztia ordaindu.
- Baina amets egin dezakegu. - Edo bi egunez alokatu.
- Malika, eseri ongi, mesedez. - Uztazu.
Hau behin bakarrik gertatzen da, utzi gozatzen.
Halako yate batean bizi ninteke.
Zorabiatu egingo zinateke!
- Ez, pinudi batean jarriz gero. - Horretarako, erosi karabana bat.
Dekoratu hauxe gustatzen zait.
Imajinatu hilotz bat yate batean ontziolan.
Ez da txarra.
Guk ontziola daukagu, eta zuk, milioidunaren yatea.
Eta gero, Boubaren ideia dago.
Bainuontzian tiroz josia, "Scaface"n erara.
Eta non geratzen da iragana? Grebak eta borroka?
Hortaz, langile bat itzultzen da kaleratu zutenetik 20 urtera
aberats amerikarra hiltzera. Komunista porrokatu bat?
- Nire aitona komunista zen. - Hor daukazu hiltzailea.
Arabiar adineko komunista gurpildun aulkian.
Aitona ez da desgaitua.
Imajinatzen dut zaharra ontzira igotzen.
"Non dago yankia? Akabatu egingo dut!"
Ez dut esango denak balio duenik, baina gauza interesgarriak daude.
Esate baterako, Malikak esandakoa,
hiriaren historia eta iragan komunista lotzea.
Nobela politikoa nahi baduzu eta ez thriller bat, esan ezazu.
- Ez, nik ez dut ezer nahi. - Ez duzula ezer nahi?
- Sartu porru hiri beste bati! - Ez da hori nire asmoa, baina...
Nobela poliziakoak izan dezake alderdi politiko bat, Antoine.
Politikaz hitz egiteak deseroso sentiarazten du.
Ez nago deseroso, baina ez zait interesatzen.
Badakigu zer esan nahi duen politikaz ez interesatzeak.
Itxi ahoa!
1-0, txikitu egin duzu.
Bada beste indarkeria bat ere,
erreala, gordina, onartua.
Nola idaz dezake neskato batek halako gauza izugarriak?
Agian ez nauzu ezagutzen.
Indarkeria, noski,
baina erotismo asko ere.
Ia gizonezkotzat joko nukeen erotismoa.
Azken finean bi gizon dira pertsonaia nagusiak.
Bi gizon, bi anaia.
Azken finean intzestu-kutsua duen harremana da.
Antoine, etorri bazkaltzera.
Bai, berehala.
Hori entzutean badirudi nire liburua oso txarra dela.
Baita zere ere, ez nuen hori esan nahi.
Niri ez zait iruditzen intzestu-harremana denik.
Jendeak pentsa lezake desioa bi anaien artean dagoela,
baina erotismoa nigandik etor daiteke.
Nire emakume begiradatik,
nola begiratzen diedan.
Hutsalkeria eman lezake, baina anaien arteko
harreman estu deskribatu nahi nuen,
hain estua, elkar gorrotatzera iristen baitira,
bakoitzak uste duelako
besteak baldintzatzen duela.
Azkenean ez dakite nor den sabeliztuna
eta nor panpina. ez dakit argi dagoen.
Ni naiz, ohera noa.
Emadazu musu bat.
Zer da?
Lanean ari naizen emakumeak idatzi zuen.
Ea.
Olivia Dejazet, "Apustu galdua". Ongi dago?
Ez dago gaizki.
- Bera da? - Bai.
- Guapa da. - Bueno, argazkiari esker.
Tira, berandu da. Ohera.
Muxu bat!
- Ondo lo egin - Berdin.
- Dejazet? - Ez da ezaguna, ezta?
- Horixe ospetsua dena! - Baietz ba!
- Asko idatzi du. - Bera da?
- Xarmagarria. - Ez dago gaizki.
Aski da.
- Zerbait idatziko dugu harekin? - Zaude isilik.
- Jabetzen dela uste duzue? - Ederra dago.
Nire boligrafo lodia utziko nioke gau osorako!
Artaburua!
Begira, burgestxo itxura du.
Gala batera joateko zen. Bestela normal janzten da.
Defenditu egiten duzu, Antoine. Maiteminduta al zaude?
- Zaude isilik. - Maiteminduta dago.
- Teddy. - Zer?
Itxurosoa dago.
Nik ez dut kontrakoa esan.
Bizkarra agerian...
- Kabreatu zara? - Niri bost hori dena!
- Herritik ateratzen da? - Baina ez da joaten portura.
Lastima! Gosegarri bat eskainiko nioke.
- Eta nik zerbait gehiago! - Hara bestea, idixkoa!
- Ez duzue inoiz ikusi emakume bat? - Lasai, neska.
- Harrapatau zaitut. - Kontuz, min eman didazu.
Ez zaude nire mailan.
Nik ez dut egun osoa jolasten ematen.
- Beste gauza batzuk egin behar ditut. - Hara, haserretu egin da.
Kabreatu egin da.
- Gauzak jaso behar ditut. - Steph, eseri hortxe.
Hau mutilen arteko kontua da.
- Lagunduko didazu? - Bai noski.
Eraman gauzak sukaldera.
Ez duzu harrikoa egiten jarriko, ezta? Antoine, uztazu.
- Lasai, ez da ezer. - Galtzaundi halako hori!
Nazkatu naiz oraintxe!
Musika ipiniko dut.
Zertan zabiltza?
Kendu paretik!
Altxa, mozoloa.
Zer egiten duzu hemen, txiki?
Eta zuk zer egiten duzu?
Dantza bat eta ohera, bai?
Ados? Ekarri bostekoa!
Goazen.
Antoine, zure semea.
Geldi!
Milaka bildu ginen ontzia uretaratzen ikusteko.
Ehunka langileren ahalegina behar da munstroa askatzeko.
Bat-batean, karraskak aditzen dira.
Krosko erraldoia irristatzen hasten da
eta kamera geldoan itsasorantz abiatzen da.
Zubian langile batzuek banderatxoak astintzen dituzte
eta portuko sirena guzteik jotzen dute.
Uraren kontra talka egitean, altxatutako olatu handia
moilaraino iristen da.
Hurbilen dauden gazteek blai eginda amaitzen dute.
Eta txaloka hasten dira denak.
Ez dakigu ontziagatik ote den, ala langileen lanagatik.
Hauek, harro, besarkatu egiten dira erraldoiari begira.
Listo, hori da dena.
Oso ongi, Malika.
Testu bizia, ongi taxutua. Bikain!
Bertan banengo bezala sentitu naiz! Osoo ongi.
Aita artean umea zen, baina haren oroitzapenetatik abiatu naiz.
Ikusten duzuenez, ez da hain zaila.
Beste norbait?
Boubacar?
Ez. Beste egun pare bat behar ditut, idatzi dudanak ez du balio.
- Egun pare bat? - Bai.
- Baina ez astebete, e? - Ahaleginduko naiz.
Ea, nor ausartzen da?
Nik zerbait idatzi dut, baina ez Malikarena bezain historikoa.
- Nobelaren hasiera da. - Ederki, aurrera.
Egun hartan, besteetan bezalaxe, kosta egin zitzaion jaikitzea.
Ia ahaztua zuen aurrekoa bere azken eguan izan zela ontziolan.
Ez zegoen lan gehiagorik.
Izan ere, atzo eman zizkion azken ukituak
Renomar-eko 25 langileek berriztaturiko yateari.
Dike lehorrerantz abiatu zen.
Garabiak, zarata ikaragarriz, yatea altxatzen ari zen uretara botatzeko.
Txaloka ari ziren guztiak,
lankideak eta inoiz hitz egiten ez zion ingeniaria.
Yatearen jabea ere bertan zen, emir txilaba zuriduna.
Besteekin batera igo zen ontzira.
Belarrietan sentitzen zituen taupadak.
Ez zekien zer egiten zuen berak han.
Orduan, motorra burrunbaka hasi zen,
eta poliki, amets batean bezala, ontzia kaitik urrundu zen.
Dena irribarrez, ingeniariak banan-banan agurtzen zituen denak
eskua emanez eta zorionak esanez, beregana iritsi arte.
Eskua zabal luzatu zion, eta dena irauli egin zen-
Zulo beltz batean murgilduta zegoen eta abiadura supersonikoan zihoan.
Poltsa ireki zuen, Kalashnikova atera
eta inork erreakzionatu baino lehen tiro egin zuen.
Ezerk ezingo zuen geldiarazi, odolak areago animatzen zuen.
Itsasontzia aurrera zihoan.
Pentsamendurik gabe, emoziorik gabe, hil egin zituen.
Azkena aldizkako langile hura zen. Bezperan kaleratu zutena.
Begiak ikaraz beteta erregutu zion gazteak.
Baina ez zuen ikara ikusi nahi, eta azken tiroa jo zuen.
Ingurura begiratu zuen, eszenaz orduan jabetuko balitz bezala.
Bizkarra odolezko putzu bat zen.
Larru zurizko eserlekuak odol lurruntsuz blai eginda zeuden.
Heriotz usaina barrundatu arren, ez zuen nazak sentitu, harrituta.
Odolez eta garunez zipriztindurik,
hilotzen eta hilzorian zeudenen gainetik igaro zen.
Haien kexu eta aienei entzungor, lema hartu zuen, eta harro,
helmuga ezezagun baterantz abiatu zuen ontzi mamua.
Jode, burutik seko jota zaude!
- Zer, ba? - Tentetu egiten zaizu hori idaztean?
Nobela beltza da, ez da nobela gorria...
- Arrosa. - Zer?
- "Nobela arrosa" dela. - Bueno, berdin dio.
Hipokrita hutsa zara.
"Scarface" oso gogoko duzula esan didazu,
eta hau baino askoz ere bortitzagoa da.
"Scarface"-kin alderatzen da!
- Zuk ez duzu ezer idatzi. - Lasai.
- Ez dago gaizki, baina... - Zein da arazoa??
Pasa egiten zara: Kalashnikovak, odola... Ezin duzu hori idatzi.
Guk ez dugu epaitzen zer idatzi daitekeen eta zer ez.
- Baina badira muga batzuk. - Ez dakit ba.
Zuk ulertzen duzu Malikak zer dioen?
Ba omen dela marra gorri bat eta gurutzatu egin duzula?
Ez dakit.
Hala ere, hala hasten bada, gero nola jarraituko du?
Ez besterik kontatzekorik. Gore hutsa da, nazkagarria.
- Nazkagarria? - Bai.
A, bai?
- Eta zure lagunek Bataclan-en? - Zer lagun?
- Parisen egin zutena. - Zaude isilik, alua!
- Ez zirikatu, kabroia. - Mesedez!
Fadi, lasaitu zaitez.
- Beti berdin. - Lasaitu, arren.
- Arrazista bat babesten duzu? - Nik ez dut babesten.
Hitz egiteko gaude hemen, iraindu gabe eztabaidatzeko.
Iraindu egiten nau, ni eta musulman guztiak.
- Eta zu berarekin batera. - Hori ez da egia!
Gauza batzuk ez ditut onartuko. Argi dago, Antoine?
Bai, argi dago.
Ni ez nago batere ados Antoinerekin.
Baina uste dut hori ere eztabaidatu behar dugula.
- Eztabaidatu, zer? - Erradikalizazioa.
- Jihad ere sartuko duzu? - Zergatik ez?
Nik ez dut idatzi nahi ergel horietaz.
Ba, eregelak direla esatea ez da nahikoa.
Gure bizitza aldatu dute.
Orain beti beldurrez ateratzen naiz kalera.
Entzuten diozue?
Askoz ere lagun gehiago hiltzen dira autoetan atentatuetan baino.
Ez kikildu, gizona.
Telebistan ikusten den guztiarekin, nik ulertzen diot.
Saltoki-gune batera bazoaz, Bataclan datorkizu gogora.
Eta kamioi zuri bat ikusten baduzu, Niza-koa.
Hemen ez gaude gerran, gerra Sirian dago.
Halakoak edonon gertatzen dira: Tunisian, Parisen...
Oslon begi urdindun ileori bat izan zen.
- Beraz, ez ibili asmatzen. - Argi dagoena da
hasi ginenetik hona
hauxe dela guztioi axola zaigun lehen gaia.
Ez, niri ez zait interesatzen.
Kontu handiz landu beharreko gaia da, horretan ados nago,
baina heldu beharko genioke.
Bai. Begira horri!
Dena nahasten du, eta estigmatizatu egiten gaitu.
Ziur bere hiltzailea arabiarra dela!
Ez pentsa! Irakurri nuenez, erradikalizatuen %40
bihurtutako frantses zuriak dira.
Hori inork ez du sinesten.
Zuria, berdea edo horia izan, arabiarrak dira jendearentzat.
Egon!, politikarekin bueltaka berriro?
Izorratu nahi nauzue, ala? Akzio eszena bat baino ez da.
Horrexegatik ba.
Besteak baino gehiago zara, bost axola zaizu dena.
-Gorea izan ezik. - Eta?
- Ezin duzula hori egin. - Zuk diozulako?
- Ba, bai. - Burutik egin zaizu?
- Ixo! - Ez niri hitz egin horrela!
Eta ez egin irribarre.
Eseri edo burua kenduko dizut.
- Ez egiteko irribarre! - Boubacar, eser zaitez.
- Aski da. - Hara berriz ere!
Zu bezalakoak kolpean irensten ditut nik.
- Itxi ahoa. - Aski da, eseri.
Zerbait esan nahi dut.
- Ilegala zara. - Zer diozu, inozo alu horrek?
Zu baino frantsesagoa naiz.
Bukatu duzue?
- Hitz egin dezaket? - Aurrera.
Harrituko bazaitue ere,
Antoineren testua, lehendabizikoa izateko,
ongi idatzia dago.
Bai.
Hala ere,
eta ankerkeria puntu bat gogoko dudan arren,
Boucabarrekin bat nator.
Badago halako konplazentzia bat zure testuan.
Zer da "konplazentzia"?
Boubak dioena: horrekin gozatu egiten duzula, zutitu egiten zaizula.
Zuri ere burutik egin zaizu?
- Zer...? - Badakizu zer diodan.
Lehenengo idazteko esaten didazu, eta orain, hau ez idazteko.
Ez egin biktimarena! Ez dugu hori idatzi nahi.
Niri ez zait gustatu zure testu sentimentaloidea.
Baina besteei bai. Beraz, esaizkidazue arauak.
Itxaron, Antoine, ez nahasi.
Ezin duzu sentimentaloidetzat jo Malikaren testua.
Sentimendu bat positiboa izateagatik ez da sentimentaloidea!
- Eta besteok... - Besteok ere badugu izena.
- Badakit, Fadi. - Ez gara txakurrak.
- Ez dizut begirunea erakusten? - Esazu esan beharrekoa.
Uste duzue idazlea bat datorrela pertsonaien iritziekin.
Horrela balitz, debekatuta leudeke film eta liburuen %90,
eta nobela beltzaren egileak espetxeratuko lituzkete.
Eszena odoltsu bat deskribatu daiteke serieko hiltzailea izan gabe;
baita pertsonaia arrazista bat ere norbera halakoa izan gabe.
Nik ez dut arrazista bat deskribatu. Etiennek aipatu du jihada.
- Utziko didazu amaitzen? - Aurrera.
Ez dago zertan bat etorri fikzioan esaten denarekin,
batzuetan salatzeko esaten baita.
Horretan datza artelan baten indarra.
Ulertzen duzue?
Arazoa ez da testua, badakizu.
Bai ongi hemen!
Bainatzeko gogoa dut.
Ba, itsasoa zain daukazu besoak zabalik.
A ze sustoa eman didazun!
Ez zaitugu ikusi eta hemen jarri gara.
Lasai, banoa eta.
- Ez da gugatik izango, ezta? - Ez, joateko ordua nuen.
Hau Boris da, nire editorea. Boris, Antoine.
- Kaixo. - Urte askotarako.
Antoine!
Ongi zaude?
Bai noski, ez daukat arazorik.
Hitz egin nahi duzu?
Dena ongi doa.
Gozatu bainuaz.
Bihar arte.
Bihar elkarrekin bazkalduko dugu?
Ongi.
- Ez zaude haserre? - Ez horixe.
Zeuk hots egingo didazu?
- Gabon. - Bihar arte.
Tira, bizkorrago, aizu!
Utzi bakean.
Kaka zaharra!
Isilik, ia iritsi gara.
Zer da hau, Teddy? Bagdad?
Ixo! Ikusten bagaituzte, saltsa ederrean sartuko gara.
Bale, lasai, motel.
Zer izan da hori?
Otsoa.
Itzali argiak oraintxe!
Arraioa! Zenbat daude, ba?
- Bete-betean joko zenituzke? - Jakina.
- Tiro egiten jakinez gero... - Asko praktikatu behar da.
Ekarri ea.
- Arnasketa da garrantzitsuena. - Ongi.
Mozkor-mozkor eginda dago.
Dardara eragozteko pastillak hartu beharko zenituzkeen.
- Diazepam! - Horixe.
Isildu.
- Ez da erraza hain urrutitik.
- Gustura egingo nuke! - Baita nik ere.
Trago bat?
- Zorabiatu egin zara? - Ez dut ezer ikusten!
Aizue...
leku ederra, ezta?
- Gauez politagoa da. - Gurea da, hauxe da gure etxea.
- Ez ni ukitu, gero! - Ez al duzu nahi?
- Ez, ez dut nahi. - Ez, e?
Helduiozue gogor.
Oso ona omen da azalerako.
- Huts egin duzu. - Barregarria iruditzen zaizu?
- Lasai, saiatu berriz. - Ea, bigarren tiroa.
Ez larritu, ongi ari zara. Begiratu helburuari.
- Zer txarra zaren! - Nik erakutsiko dizut.
- Begiratu eta ikasi. - Bai zera!
Begiratu adi.
- E? Nor da nagusia hemen? - Oso ongi.
Zure txanda, motel.
Tori.
Luzatu besoa.
- Hartu arnasa sakon. - Kontzentratu.
- Eta egin tiro. - Itxaron!
- Jo egingo du. - Baita zera ere!
- Bai horixe. - Eskasa da.
Ona da!
- Bale, ez dut ezer esan, ona da. - Segi.
- Txiripaz! - Atzerapen handiagoa espero nuen.
- Txiripa hutsez! - Ixo.
Potroso hori!
- Zer esan dizuet? - Itxaron.
- Ea, bota. - Hasiberriaren zortea!
Tira, uztazu.
Halakorik!
Izugarri ona da.
Zer zabiltza?
- Bainatu egingo naiz. - Oso hotza dago. Erotuta zaude?
Utzi, biluztu dadila.
Erantzi dena!
- Tira! - Biluzik?
Bai. Erantzi!
Hori duk eta!
Burutik jota dago.
Itzuli, Antoine! Maite zaitugu.
Testuingurua prest dago.
Baditugu dekoratua eta yatea, eta ez da gutxi!
Ikerketaren arduraduna
bertoko emakume bat da.
Aurrera zoazte, baina oraindik lausoegia da.
Oraintxe bururatu zait:
ontziolako gizona... Nola du izena?
- Ronaldo. - Rimaldi.
- Rinaldi. - Rinaldi.
Benetan harrigarria izango litzateke
hura izatea hiltzailea. Inork ez luke susmatuko!
Errealitatean inoiz ez litzatekeelako gertatuko.
- Ezta? - Bai, ideia ona da.
Ontziolako langilea izan zen, eta min ematen dio
aberatsentzako yateak bakarrik egiten direla ikusteak.
- Ezer ez da lehengoa. - Neuk esan nuen hori.
Eta langile batzuek armak hartuko balituzkete?
Ez al da hori nik proposatu nuena?
Ba, poztu zaitez, kexuka ibili beharrean.
Aitona eta bere lagunak etortzen zaizkit gogora.
Aspaldian ez zenuen ekartzen aitona hizpidera!
Agure zahar horiek guztiak
oraindik elkartzen dira, eta sutan jartzen dira ontziola
horrela ikustean.
Lehen 250 m-ko itsasontziak egiten zituzten. Eta orain?
"Ez ukitu, hau luxuzkoa da eta!"
Normala da hitz egitea.
Orduan, halako batean, Rinaldik, pertsonaiak,
-burutik egin zaiolako edo gehiegi edan duelako-
nahi gabe milioidun bat hiltzen du.
- Istripuz? - Bai.
- Ba, orduan ez da hiltzaile bat. - Bai, bada!
Niri interesgarriagoa iruditzen zait
hiltzailea izatea,
eta hiltzea gogoak ematen diolako bakarrik.
Zer diozu? Inork ez du hiltzen apetak ematen diolako.
Ba, bai.
Berriz kabreatuko zarete, baina Bataclanekoek...
- Mesedez! - Berriro?
- Zer da? Ezin dut hitz egin? - Utziozue hitz egiten.
Bataclanekoek esan zuten musika gorroto zutela,
Satanen tranpa bat zela,
eta Frantziak Siriari laguntza ematen ziola.
Nik, aldiz, uste dut
multzora tirokatu nahi zutela. Hiltzera zihoazen,
beraz, "Hil ditzagun batzuk despedida gisa!"
Ikaratu egiten nauzu.
- Justifikatzen ari zara? - Ezetz, ez da hori.
Baina imajina dezaket norbaitek hiltzeko gogoa izatea.
- Zaude isilik behingoz! - Zer ba? Haien alde ari naiz.
Musulmana naizelako zirikatzen nauzu?
- Pozik zaude egin zutenarekin? - Ez hasi berriro.
- Hitz egiten ari gara. - Ez. Ez du justifikaziorik.
Ez da izango ez zarela musulman zintzoa?
- Non dago zure beloa? - Gogaikarria zara.
Janzten dudan ala ez ez da zure ardura.
- Eta zure anaia nagusiarena? - Aski da, Antoine.
Zure etengabeko probokazioak nekagarriak dira.
Gauza interesgarriak esaten dituzu, baina hondatu egiten dituzu.
Zer gauza interesgarri?
Esate baterako, non ote dagoen hilketaren, terrorismoaren
eta borroka armatuaren arteko muga.
Horrela esanda, hobeto ematen du.
Nik ez dut uste funsgabeko hilketarik dagoenik.
- Inork ez du... - Justu kontrakoa esan duzu.
Ez horixe, gaizki adieraziko nuen.
Esan nahi nuena zen Bataclaneko morroiek
euren burua heroi eta justiziagiletzat hartu,
eta hor joan ziren gorroto zituzten fedegabeak akabatzera.
Ez dut esaten
zuzen egin zutenik, baizik eta ulergarria dela.
Txantxetan ari zara, ezta?
Zuk ez duzu inoiz norbait hiltzeko gogoa izan?
Hilketa beldurgarriak asmatzen dituzu,
eta inoiz ez duzu hilteko gogoa izan?
Pertsonaiak pentsatzen duena islatzen dut nik,
baina inoiz ez dut hiltzeko gogoa izan.
Maitasunaz hitz egitean bizipenetan oinarritzen zara, ezta?
Ez nahastu maitasuna eta hiltzeko gogoa.
Horregatik ez duzu arrakastarik.
- Zer? - Zure eleberri bat irakurri dut.
Hara! Bai ohore handia!
- Irakurtzen duzu, ala? - Zuk ez?
- Zein? - "Galdutako apustua".
Ez da, ba, arinena.
Zer egingo duzu? Irakurri egingo diguzu?
- Eragozten dizu? - Ez, batere ez.
"Adreilua hartzeko unean errudun-uste batek hartu zuen,"
"errudun-uste bizi bezain antzua."
"Ez zuen zalantzarik egin, ordea,"
"eta bere hatzek masa hotz pikortsuari heldu zioten."
"Jérémiek bere keinuari erreparatu zion,"
"nola bere besoak dotoreziaz zirkulu bat marrazten zuen"
"adreilua anaiaren aurpegian zanpatu aurretik."
"Danbatekoak goibeldu egin zuen."
"Zerbait konponezina baina izugarri ederra gertatua zen."
"Eta une batez adreilu puskei begira geratu zen,"
"anairen begirada saihesturik."
"Bizia joana zen begi haietatik zaratarik gabe, kexarik gabe."
Nora iritsi nahi duzu?
Zeure buruari entzuten egongo bazina bezala da.
Ongi idazten duzu,
esaldi borobilak egiten dituzu,
baina ez zaitu hunkitzen.
Niri gustatu zait, hala, kamera geldoan bezala.
Hori guztia pentsa dezake segundo hamarren batean?
- Zergatik ez? - Agian ez, baina literatura da.
Literatura funsgabea!
Eskerrik asko.
Zeure estiloa eratzeko,
esaldi luzeak darabiltzazu, eta hitz potoloak.
Adibidez...
"pikortsua".
- Pikorrak dituelako. - Bai, badakit.
- Ederki. - Baina kontua ez da hori.
Hitz arrunt baten ordez jasoago bat aukeratzen duzu.
Literaturaren helburua
istorioak kontatzeaz gainera, era egokian kontatzea da.
- Hitz egokiez. - Eta bitxiak badira, hobe.
Ez nahitaez.
Hara, zure adibidean
"zimurtsua" ere erabil nezakeen;
baina soinua ez zait gustatzen.
Zuk "pikortsua" erabiltzen al duzu?
- Oso gutxitan. - Hitz jasoa delako.
- Nazkatu egingo duzu, Antoine. - Zer ba? Hitz egiten ari gara.
Bakarrik diot ez dakiela hiltzaile batek zer duen buruan.
- Hainbesterako al da? - Ez naiz haserretu.
Ez esan gezurrik. Bistan da ez zaizula gustatu.
Aski da, ez naiz etorri zure irainak entzutera.
Bildu zure gauzak eta zoaz.
Uste baino larriagoa da.
Baliteke aldi bateko kontua izatea.
Ez nizun esan behar.
Zein da arazoa zehazki?
- Yann? - Yann eta beste pertsonaia guztiak.
Iruditzen zait pertsonaiak manipulatzen ditudala,
neure ahotik hitz egiten dutela.
Barkatu, baina idaztean beti gertatzen da hori, ezta?
Bai.
Baina iruditzen zait Yannekez duela autonomiarik,
nire zain dagoela, begiak zabal-zabalik,
bere ama banintz bezala jantzi eta jaten eman diezaiodan.
"Hotz dago eta jantzi bufanda, laztana!"
Nik nerabe bat sortu nahi nuen,
biziaz betea, basatia batzuetan,
eta inor baino sexiagoa.
Orain, berriz, ez zait gustatzen.
Batere ez.
- Asteburuan joate nahi duzu? - Ez.
Ez, mesedez.
Barkatu, baina orain
bakarrik egon nahi dut.
Bale, nahi duzun bezala.
Esker mila hots egiteagatik.
Muxu bat.
Beste bat zuretzat.
- Nor da? - Gabon! Barkatu,
Olivia Déjazet naiz, idazketa tailerreko irakaslea.
- A, bai. - Antoine etxean al dago?
Bai. Zer ba? Zer gertatzen da?
Ez da ezer, harekin hitz egin nahi nuke.
Bai, ongi. Igo bigarren pisura.
Mila esker.
- Gabon. - Gabon.
Aurrera, sartu.
- Gabon. - Gabon. Olivia Déjazet naiz.
Urte askotarako. Zerbait hartu nahi duzu?
Ez, ez zaituztet molestatu nahi.
- Antoinerekin arazoren bat badago... - Ez, bat ere ez.
- Guri ez digu ezer kontatzen. - Ez arduratu, oso ongi doa.
Antoine!
Gelan dagoenean ez du ezer entzuten. Zatoz.
Arraioa! A ze sustoa!
Ez da hainbesterako izan.
- Gabon. - Gabon, Antoine.
Bakarrik utziko zaituztet.
Barkatu eragoztea, baina
argi utzi nahi nizun
bihar tailerrera itzul zaitezkeela.
Horixe zen nire asmoa.
Oso ongi.
Gaizki-ulertu gehiagorik ez, ados?
Bai, ados.
Axola dizu sartzen banaiz?
Ez, sartu.
Eseri.
Ez dago batere gaizki.
Ez.
Polita da.
Hara,
zure ikaskideekiko harremanaz hitz egin beharko genuke.
Ni ongi nago.
Bai, baina uste dut
probokazioak alde batera utzi beharko zenituzkeela.
- Nik ez dut inor probokatzen. - Badakizu zer diodan.
Beti zirikatzen ibiltzen zara, eta nekagarria da.
Batzuetan badirudi propio ari zarela
guztiok geure onetik ateratzen!
Batez ere Malikarekin.
Ez dizut ulertzen.
Ez dizut eskatuko haren lagun egitea,
baina bai behintzat elkarrekin normal konpontzea.
Azken finean, talde-lana baita.
Zertara dator hau guztia?
- Ideia asko proposatu ditut. - Horrexegatik ez dut ulertzen.
Zergatik hasten zara bat-batean halako astakeriak esaten?
Zeuk ere ez dituzu sinesten.
Nola dakizu hori?
Ez dakit.
Baina faltsuak ematen dute.
Pentsatzen dudana esaten dut.
Gustatzen ez bazaie, hor konpon! Ez dut haien beharrik.
Oso bakarrik zaude, ezta?
Eta zuk zer dakizu?
Motel!
Ez didazu batere errazten laguntzea, e?
Laguntzea?
Ez dut laguntzarik behar.
Sutan jarri zinen zure eleberria aipatu nuenean.
Ez, ezta gutxiagorik ere.
Esan egia.
Bale, ez zen atsegina izan,
mendeku hartzen ari zinela sentitu nuelako.
A ze ergelkeria!
Nik huraxe sentitu nuen.
Eta oso sentibera naiz nire nobelen kritikekiko.
Gaizki hartzen baduzu, zuretzat kalte.
Agian ez nuen ongi erreakzionatu. Ez nuen asmatu.
Ongi.
Banoa.
Bihar arte.
Bidea egiten ari gara.
Jende interesgarria ari da gure ideiak zabaltzen:
Dieudonné, Zemmour eta beste asko.
Gauza handia egin dute,
hitza askatzen lagundu dute.
- Guk zer egin genezake? - Oso galdera ona.
Hara...
Badakizue zergatik goazen aurrera?
Gu egiazko militanteak garelako,
eta ez operetakoak, alderdi klasikoetan bezala.
Prest gaude goizeko 4retan kartelak itsastera joateko,
edo gaua komisarian igarotzeko.
Edota jipoia jasotzeko ere bai.
Gurekin bat egiten baduzue, asko eskatuko dizuegu.
Baina hori hutsaren hurrengoa da,
ezer ez egiteagatik galduko dugunaren aldean.
- Zer gertatzen da? - Satan agertu dela.
Utzidazu niri.
Beldurra ematen du, ezta?
Hartu arma. Hemen zaude?
Ea, badakizu nor naizen?
Teddy Chauvin naiz.
- Danba-danba! - Danba-danba zuri ere!
- A ze aurpegia! - Trafikatzaile plantak egiten?
Non daude nire 20ak?
Halakorik, arabiar bat eskumuturrekoarekin!
Orrazkera hondatuko dizu kapela horrek.
Zuk ez dakizu ezer modaz!
- Oso guapa zaude, laztana. - Hara, tximuak hitz egin du.
- Egun on. - Pasatu egin zara.
- Ez zinela etorriko uste genuen. - Barkatu.
- Zer moduz? - Ongi. Eta zuek?
- Kaixo. - Egun on.
Maindire artean trabatu zara?
Berandu lokartu nintzen.
- Parrandan atera zinen? - Bai zera.
- Kanpora irtengo gara? - Bai.
Kanpora goaz.
Dena ongi?
Bai.
Zuretzat ere ekarri dugu aulkia.
Kaleratu eta handik 20-30 urtera
langileburuarekin topo egin dute.
Gauzak ongi joan zaizkio enpresa handi batean.
Eta gau batean,
bahitzea erabakitzen dute.
Ontziolara eramaten dute
eta konpontzen ari diren yate zahar batean sartzen dute.
Baina ezer ez zaie ateratzen aurrez ikusi bezala.
- Orduan... - Langileburua harroputza da.
Bere onetik ateratzen ditu, eta batek jo egiten du.
Ihes egiten saiatzen da, baina kolpe eta bultzada artean
kareletik behera erortzen da,
eta aldamioak jo eta gero lurraren kontra lehertzen da.
Istripua ezkutatzeko asmoz, yatean gordetzen dute.
- Eta kito. - Ez dago gaizki.
Zer deritzozue?
Azkenean desengainua hartu dut.
Istripu soil bat?
Barkatu esatea, baina hobea izan zitekeen.
Zuk zer diozu, Antoine? Ez zara isilik geratzekoa!
Uztazu lo egiten, lasaiago gaude-eta.
Nire ustez ere etsigarria da benetako hilketa bat ez izatea.
Baina bost axola zait.
Orduan, listo!
Eta orain, zer egingo dugu?
Egun on.
Baita zuri ere.
Zer moduz?
- Zer, osteratxoa egiten? - Bai.
Bueno, ez, zugana nator.
- Nire atzetik ibili zara? - Ez.
Baina banekien hemen egon zintezkeela.
Gaur oso isilik egon zara.
Kasu egin dizut.
Ez zait batere gustatu,
beraz, isilik egon naiz.
Baina desadostasunak ere adierazi egin behar dira.
Orain hori esaten didazu? Zer bitxia zaren!
- Ez, zeu zara berezia. - Ni ez naiz berezia.
Dena dela, ez naiz horregatik etorri.
Idazten ari naizenaz hitz egin nahi nizun.
Lagunduko zenidake?
Idazten laguntzea nahi duzu?
Galdera batzuk
egingo nizkizuke, zure bizitzaz
eta zenbait gauzez duzun iritziaz.
Lagungarria izango zait.
- Nitaz idatziko duzu? - Ez.
Nobela oso aurreratua dago.
Baina uste dut pertsonaiak aberastu ditzakezula.
Bai.
Zenbat denbora?
- Ez askorik, bi-hiru ordu. - Hori gehiegi da.
Proposamen bat da, ez duzu onartu beharrik.
Bueno.
- Noiz? - Asteburu batean, arratsaldez.
Pentsatuko dut.
Hortxe dago!
Ea, denok beiretara! Akabatu munstroak.
Tira, eragin izotzari! Gogor!
Igo, igo gora!
Arraioa, jo egin nau!
Hil egingo naiz, "heal" bat behar dut.
Hil egingo naiz!
Ostia!
Tira!
Borroka urteak gogoratzen zituzten,
manifestazio erraldoiak,
eta mundua berregiten zuten batzarrak.
Artean gazteak ziren.
Aldian behin batzen ziren,
txikito batzuk hartu
eta gogoratzeko hiru ez,
baizik eta ehunka elkartzen zirenean
beren itxaropenekin dardar egiten zuen aretoan.
Gau osoa eman zezaketen pasadizoak gogoratzen,
garaipenak eta porrotak,
izenak, borrokako kideak...
Izenik gabeko aurpegiren bat agertzen zenean,
orduak ematen zituzten gogoratzeko ahaleginean.
Kaixo! Aurrera, zabalik dago.
- Barkatu atzerapena. - Ahaztu zinela uste nuen.
- Ez, baina lanpetuta egon naiz. - Zatoz.
Sartu.
Hortik da.
- Zerbait hartu nahi duzu? - Zer daukazu?
Nahi duzuna:Coca, laranja-zukua, garagardoa...
Laranja-zukua.
Eseri, nahi baduzu.
Mahai inguruan hobeto, erosoagoa da lan egiteko.
Eseri.
Eskerrik asko.
Axola dizu grabatzea?
Ez. Zergatik ba?
Batzuei ez zaie gustatzen.
Jende asko elkarrizketatzen duzu?
Ez, baten bat aldian behin.
- Pasteltxoa nahi? - Ez, oraintxe bazkaldu dut.
Hasteko, kontatuko al didazu egunean zehar zer egiten duzun?
Ba,
idazketa tailerrera joateaz aparte, gauza handirik ez.
Tailerretik kanpo esan nahi nuen.
lanik ez badut, ibiltzera joaten naiz.
Senadira joaten naiz, eta pare bat ordu ematen ditut han.
Gero, etxera joaten naiz bazkaltzera.
Zer moduz gurasoekin?
Ongi, jatorrak dira.
Batzuetan aita haserretu egiten zait ez dudalako apenas hitzik egiten.
Inoiz ez dut hitz asko egiten.
Gero, bazkaldu ostean,
nire gelara joaten naiz, Interneten ibiltzera.
Zer begiratzen duzu sarean?
Denetarik, besteek bezala.
"Lanik ez badut" esan duzu. Lan egiten duzu, ala?
Ez nekien.
Iaz, astean bizpahiru egunez lan egiten nuen.
- Animatzailea nintzen udalekuetan. - Gustatu zitzaizun?
Bai.
Umeak gustatzen zaizkit.
Eta ez zara itzuli?
Arazo bat sortu zen.
Ez didazu gehiago esango?
- Gurasoekin. - Gurasoekin?
Umeei gaizki hitz egiten niela esan zuten.
Horixe.
Baina armadan sartzera noa.
Izena eman al duzu?
Interneten begiratu dut.
Esan duzunagatik, denbora asko ematen duzu bakarrik.
Ez zait gustatzen beti norbait alboan izatea.
- Lagunak izango dituzu. - Bai noski.
Ez dituzu sarri ikusten?
Bai, ikusten ditut.
Lehengusua etxe azpian bizi da, eta lagunekin biltzen gara.
Eta biltzen zaretenean zer egiten duzue?
Ibili eta hitz egin.
Betikoa.
Politika interesatzen zaizue?
Ez.
Ondo pasatzeko geratzen gara,
dibertitzeko.
Jolastu egiten dugu, edan... Kirtenkeriarik ez.
Lagun horiek lan egiten dute? Zer egiten du lehengusuak?
Igeltseroa da.
ABLE batentzat egiten du lan. Gutxi irabazten du.
Hala ere, zuk baino gauza gehiago egin ditzake, ezta?
Ez dakit.
Ni gurasoekin bizi naiz.
Hark emaztea eta ume bat ditu bere ardurapean.
Baina bere iritzi politikoak argi azaltzen ditu.
Zer esan nahi duzu?
Argiago esango dizut: zure lehengusua Teddy da?
- Ezagutzen duzu? - Ez.
Bere profila ikusi dut Interneten.
Kasualitatez topatu zenuen, ezta?
Ez, ez zen kasualitatez izan.
- Zure laguna da. - Nirea ere begiratu duzu?
Edonola ere, bere iritziak aldarrikatzen ditu,
argitaratu zuen bideo batean batzar batean agertzen baita
eskuin-muturreko gizon batekin.
Dirudienez, ikertu egin duzu.
Ez, ni ez naiz polizia.
Edonork ikusteko moduan egoteak harritu ninduen.
Ez dakit hala, libre egon beharko lukeen.
Ez direlako hain muturrekoak.
Politika kritikatzen dute, antisistema dira.
Bai, hala definitu ohi du eskuin-muturrak bere burua.
Zu bezalakook nazitzat dauzkazue.
- Zer dira "ni bezalakook"? - Aski ongi dakizu.
Ez dakit, eta ez dit axola.
Beste bideo bat ere ikusi nuen.
Gauez hondartzan zeundeten zu,
Teddy eta beste lagun batzuk.
Bai?
Bai.
Ongi pasatzen ari zineten,
aurpegia kamuflajeko kolorez pintaturik...
Bai.
- Gauez ez, goizaldean zen. - Baliteke.
- Biluzik agertzen zara. - Nahikoa da.
Eta arma bat ere ikusi nuen.
Zertarako da?
Elkarri beldur emateko?
Ongi pasatzen dugu.
Dibertitzeko modu bitxia da, ba!
Ez diogu inori kalte egiten.
Ez dakit zer esan.
Ez dagokit niri, ez bainaiz polizia.
Baina ulertu nahi nuke
zer daukazuen buruan halako antzezpena egitean.
Zerk bultzatzen zaituzte horrela agertzera?
Zertaz hitz egiten duzue
bideo grabatu bitartean?
Bat har dezaket?
Bai, noski.
Zeren bila zabiltza?
Zer esatea nahi duzu?
Oraindik ez dakit.
Baina zain nago.
- Ez daukat ezer esateko. - Hori diozu.
Baina oso zuhurra zarela uste dut.
Eta ematen duzuna baino askoz burutsuagoa.
Beharbada ez.
Beharbada ergel hutsa naiz.
Baina badakit zerk erakartzen zaituen nigandik.
Hara! Bota, ba.
Ikaratu egiten zaitudala.
Bai?
Zer?
- Horrek berotu egiten zaitu? - Ez. Ulertu egin nahi dut.
Aitzakia hutsa.
Ikusi dut nola begiratzen didazun.
- Eta ez zait gustatzen. - Zer?
Hau guztia.
Zure galderak eta...
Perbertsoa da.
Banpiroek bezala, etorri eta
jendeari odola zurrupatzen diozu, dirua irabazteko.
Nekagarria zara, dena nahasten duzu.
Utz dezagun hemen.
Bai, kito.
Ez da erraza, talde bat garelako,
eta jakina, iritzi desberdinak daude.
Aitortu behar dut birritan-edo eztanda egin dudala.
Baina, bestalde, lagun batzuk egin ditut,
beste inon ezagutuko ez nituenak.
Lan asko egiten dugu, ez pentsa oporretan gaudela.
Eta, bueno, etekina ateratzea espero dut.
Hasieratik banekien ez zela best-seller bat izango.
Baina hormigoia nahastea edo kableak jartzea baino hobea da.
Eta oro har, nahiko ongi pasatzen dugu.
Oso ongi dago.
Eleberri bat idaztea...
Ez nuen uste lortuko nuenik!
Esperientzia zoragarria da, ikaragarria.
Eta nire curriculumean oso ongi geratuko da.
Bikain!
Nik tailerraren aurretik ere idazten nuen.
Aukera polita da etorkizunerako prestatzeko,
idazlea edo kazetaria naizenerako.
Luze hitz egin dugu,
eta imajinatu ere ezin nituen pentsamoldeak ezagutu ditu.
Nor dira gazte hauek?
Gizarteratze-praktikak egiten ari dira?
Bai, baina gazte normalak dira.
Zoritxarrez esperientzia desatsegina izan zuten
ikastetxean, kulturarekin.
Nahiko genuke hemen aukera bat izatea
literaturarekin harreman libre eta intimoa sortzeko,
eta bide horretatik munduarekin bakezkoak egiteko.
Asmo handia, ezta?
Bai. Gogora dezagun
helburua nobela poliziako bat idaztea dela.
Eta nobela hori argitaru egingo dela.
Bai, hala da. Hori oso garrantzitsua da.
Ez dago akuilu hoberik
lan oso bat sortzea baino,
balio literarioa edozein dela ere.
Ez gara idazten ari besterik gabe,
badugu helburu bat.
Hala ere, interesgarriena zera ikustea da,
egunero nola aldatzen diren.
Berak ere ohartzen dira aldaketaz.
Uste dut idazteak bizkortzeko balio duela,
alferkeriari muzin egiteko, eta konfiantza sendotzeko.
Nobela aitzakia bat da,
tresna besterik ez.
Antoine!
Zertan zaude hemen?
Baina...
Eta pistola hori?
Erotu egin al zara?
Ongi nago.
Ez dut ulertzen.
Zer esatea nahi duzu?
Zer egitea nahi duzu?
Zer egin dezaket?
Laguntzea nahi duzu?
Ez dut laguntzarik behar.
Jaitsi arma, mesedez.
Ez.
Ba, ez niri apuntatu behintzat!
Oso ikaratuta nago.
Goazen buelta bat ematera.
Zure autoan joango gara, nik esango dizut nora.
Hitz egin dezagun, Antoine.
Kontaidazu guztia.
Fidatzen zara nirekin?
Badakizu fida zaitezkeela.
Ez da hala?
Ez diot inori esango.
Agian ez dizut ongi ulertu.
Kontaidazu, arren.
Hartu hor ezkerretara.
Nora goaz?
Gelditu hemen.
Oinez jarraituko dugu.
Zer nahi duzu?
Ez dut hitz egin nahi.
Bitxia da.
Gauez ez naiz hemen egon.
Hotz zara?
Ez.
Zoaz, nahi baduzu.
- Olivia. - esan.
Bururatzen al zaizu "lurperatu"ren sinonimo bat?
Hilobiratu.
- Ehortzi, lur eman... - Hilobiratu nahikoa da, mila esker.
- Hilobiratu, ezta? - Bai.
Hara, mamu bat!
Kaixo.
Idatzi dudana irakurri nahi dizuet.
Despedida gisa, ez bainaiz itzuliko.
Potroak ukitzera zatoz orain?
Zoaz pikutara!
- Txalo jotzea nahi duzu? - Zeu joan zinen.
Mailez bidaltzea pentsatu nuen,
baina uste nuen hobe zela irakurtzea.
Orain ez dakit.
Oso luzea al da?
Ez.
Ongi ba, zain gaituzu.
Bai,
gizaki batek beste bat hil dezake aspertuta dagoelako.
Hark ere norbait hil zezakeen, aspertuta zegoelako,
eta zerbait gerta zedin.
Arrazoia? Arabiarra zela, esango ziokeen poliziari,
edo judua, edo gaya.
Eta beste azalpenik gabe ulertuko zuketen.
Haren iritziz, biktimak ez zuen garrantzirik.
Edo tiro egin ziezaiokeen bere buruari.
Hori ere ulertuko zuketen.
Etorkizunik ez zuela esango zuketen, ezta lagunik ere.
Baina ez zuen halakorik ezer egin, hain koldarra baitzen.
Ez zuen ezer egin.
Aspertuta, zain zegoen.
Zeren zain?
Bueltaka ibiltzen zen.
Ezertarako ez, denbora ematearren.
Baina denbora pasatzen zen bitartean hiriak hura hiltzen zuen.
Ibilbide berdinak beti.
Asperdurari izkin egiteko asmoz, itzulinguru handia ematen zuen.
Alferrik, ordea.
Bide guztiak zekizkien.
Bakarrik ibili zituen den-denak, beti bakarrik.
Beti paisaia berdina.
Han, ontziola aldaezina.
Han, artelana, eliza balitz bezala zaindutako garabia.
Baina notalgia ez zen berea.
Berdin zitzaizkion ontziola,
langileak, eta antzina egindako petroliontziak.
Hura ez zen bere historia.
Ezagunak topatzean, zoriontsu plantak egiten zituen.
Auzoko guztiak ezagutzen zituen, eta ihes egiten zien.
Iruditzen zitzaion maite zutenek
eta lagundu nahi ziotenek piztiatzat hartzen zutela,
hezi beharreko piztiatzat.
Lehenago ulertu beharko zukeen aspertuta ere,
lagunak ezezagun bihurtuta ere,
etorkizunik, lagunik eta lanik gabe ere,
zorionekoa zela.
Eta kito.
Banoa.
Adio.
Nik baino hobeto egiten duzu.
Hasieran ezin nuen!
Eskerrik asko.