Fatou!
Zer da iskanbila hau?
- Nor zara zu? - Nagusia.
- Eta zu, nor zara? - Fofana Konaté andrea.
Enpresetako higienearen kontrolatzailea.
Lotsatu behar zenuke!
- Zergatik? - Begira bere eskuei.
Erakutsi eskuak!
Soda kaustikoa eta kloroa.
Babesgarriak behar ditu, eta maskara.
Baina, nola liteke? Fatou, a ze lotsa!
Zergatik? Sukaldeko eskularruak ematen dizkiet.
Bai, eskularru zahar eta zulatuak!
- Jaso ezazu hori. - Bai, andrea.
Goazen.
Larrutik ordainduko duzu!
Gelditu daitezela.
Ea...
Adi naukazu, Adama.
Ez izan beldurrik.
Erdi gorra da.
Seme, beste lanbide bat bilatu behar zenuke.
Hori baino ez?
Ohartu egiten zaitut.
15 egunean hau konpondu ezean, negozioa itxiko dizut.
Konpondu? Zer esan nahi du horrek?
Itzuli, andrea! Zer esan nahi du?
Konpondu... Zer, baina?
Zer egin behar dut honekin?
- Damu direnak maite ditu Alak. - Eta eskean dabiltzanak.
Badian hemen da?
Eta lanean. Miraria!
- Egun on, ama. - Egun on, seme.
- Aita badago? - Bai, bulegoan anaiarekin.
- Zertan dabil Badian hemen? - Gehiago ikasi behar du.
Giro ona dugu?
Betikoa, azkenaldian aita haserre bizian dabil.
Hara! Urpekaritzan hasi behar duzu?
Uretako 15 betaurreko eskatu eta kutxa oso bat bidali didate!
Ea zure laguntxoek bakean uzten nauten beren ikuskapenekin.
- Zer laguntxo? - Milizianoak! Gauzak konpondu ezik,
negozioa itxiko didatela mehatxatu didate.
Badakizu zer?
Kokoteraino nagoela zure iraultza sozialistarekin.
Guztion iraultza da, aita.
Urduri zaude, lasaitu egin beharko zenuke.
Ez, ez, eskerrik asko.
- Hasieran sinesten saiatu nintzen. - Eta orain?
Jada ez zait ongi iruditzen.
- Prezioak kontrolatzen dituzte. - Aita...
Horrela eragozten dira tranpak eta gehiegikeriak.
Eta gutxien dutenei hobeto bizitzen laguntzen die. Ez dago gaizki.
Ez, noski.
Uretako betaurrekoekin
dena argiago ikusten dut.
Aitonak esaten zuen bezala,
"Zuhaitz hila..."
"Niger ibaian luze egon arren, ez da sekula krokodiloa izango".
- Inoiz ez nuen esaera hori ulertu. - Nik ere ez.
Eta zuk...
segi ikasten, artaburu horrek!
Bukatu dira txantxak.
Jada ez dakit zer egin berarekin.
Lehen zeu arduratzen zinen.
Baina orain nahiago duzu basamortuan predikatu.
Otoitz egiten duzu?
Txikitan, bost otoitzak buruz zenekizkien.
Tira, goazen.
Bost minutu, beste bost minutu.
Agur, bihar arte!
Zu etxera zoaz.
- Apur bat gehiago! - Bukatu da.
Bost minutu gehiago!
Bost minutu baino ez!
Igo autora!
Zuk bihar eskola duzu,
eta nik, aitak dioen bezala, basamortuan predikatuko dut.
Kaixo.
Ousmane Diarra naiz, Sudandar Batasunekoa.
Ni Samba Touré, misio-burua.
- Zenbat zarete hemen? - Hiru konbentzitu ditut.
Igo.
Fayira-ko kamaradok:
Denok dakizue orain
Mali independentea dela.
Frantziar kolonialismotik askatzea lortu du gure herriak,
eta zuek
zaharrekiko menpekotasunetik askatu behar duzue.
Ongi esana, baina hobeto banbareraz esango bazenie!
Ados.
Jarraitu zeuk, Bakary.
Banbareraz esaiezu.
Gazteok,
ongi etorri.
Gaur gauean uzta ospatuko dugu.
- Zuekin bat egingo dugu. - Hala espero dut.
- Zenbat urte dituzu, gazte? - Hogei.
Zure aitak zer lanbide du?
Bazin eta wax oihalak, ehungailuak,
tindagaiak... Merkataria da Bamako-n.
- Jainkoak babes dezala. - Amen.
Saou-ko nekazariei zer gertatu zitzaien kontatuko dizut.
Niger-eko bulegokoak duela hilabete etorri ziren
jendarmeekin.
Herri-uztak eraman zituzten.
Zer da hori zuretzat?
- Niretzat, lapurreta. - Ez horixe!
Uztak zuonak dira, bai; baina herrialde osoa elikatu beharra dago.
Ez bakarrik noble lurjabeak aberastu!
Begira, oso erraza da:
nekazarientzat kooperatibak dira etorkizuna.
Haiek ezartzen dute arrazoizko prezioa behartsuenentzat.
Erraza da, "justizia" du izena.
Sozialismoa hori baldin bada, zoaz beste leku batera saltzera!
Festara gonbidatuta zaudete.
Ez da samurra izango.
Esan nizun ez zuela onartuko.
Merkatu beltzean salduko du, krokodilo zaharra da.
- Buruzagia da. - Kokoteraino nago buruzagiekin!
- Frantsesen asmakizuna dira. - Betidanik izan dira.
Baina sozialistak izango dira.
- Ea, goazen. - Ez.
Gaur hementxe kanpatuko dugu.
Ezkerretakoak.
Sendagai nahikoa dago guztientzat.
Gero arte.
- Sendagaiak, salam aleikum. - Aleikum salam.
Har ezazu pilula bat astean behin.
Twist bat dantzatuko dugu?
Nola esaten da banbareraz?
- Murgildu gaitezen. - Badakizu igeri egiten?
Askatu! Aska nazazu!
Askatzeko!
Hurrengora arte.
Zer gertatzen da?
Pixa egitera doa?
Irten zaitez!
Tira, irten!
Emadazu ura, egarriak itotzen nago.
Non ikasi duzu frantsesa?
- Zure herrian ez dago eskolarik. - Emadazu ura!
Nor da?
Polizoi bat.
Emakumezkoa.
Eskerrik asko.
Kontxo! Badakizu eskerrak ematen!
Nola duzu izena?
Lara.
- Eta zer nahi duzu, Lara? -Bamako-ra joan nahi dut.
Esatea zenuen, ezkutatu beharrean.
Anaiak eta senarrak hil egingo nindukete.
- Ihes egin duzu? - Ezkonarazi zidaten.
Bamako-n lan egiten nuen.
Bahitu, aitari dirua pagatu eta Malikirekin ezkondu ninduten.
Cheikh Moussaren biloba da, herriko buruzagia.
Cheikh Moussa.
Bai, ezagutu dut.
- Zatoz gurekin. - Ez, inola ere ez.
Etxea bidegabe utzi du, erruduna da.
Arazoak izan ditzakegu.
Eta badakizu, Sanba.
Ongi dio, ez ezazu hanka sartu.
Malik bere gizonak ez ezik bere emakumeak ere behar ditu.
Ba al zatoz?
Goazen, mutilak.
Egun on, Lassana.
- Ongi lo egin duzu? - Bai.
Badian-i prakak urratu zaizkio dantzatzen.
- Barren zabalak, baina gerri estua! - Barre egiten duzu?
- Gazteak dira eta! - Galtzak eskariak baino lehen?
Ez da ibiliko ipurdia agerian, ezta?
- Zer ordutan etorri da? - Ez dakit. Lo dago.
Bere adinean lo asko egin behar du.
Ez du gaindituko, dantzan badabil. Semea zaindu behar duzu.
Zure semea ere bada.
Honek ezin du honela jarraitu!
Zaude lasai...
Zu ez sartu!
Zer zabiltza?
Aitarekin ari zara, aizu.
Anaiak bezala ikas dezazun lanean lehertzen dabilen bera!
Bale, bai, banoa.
Gimnasiako klasea baino ez dut galdu.
Badian.
Pazientzia gehiegi izan dut.
Bai, ongi diozu, oilo beltzak arrautza zuriak erruten ditu.
Zer ergelkeria da hau? Zuriek gehiago balio dute?
Garbitu behar dut.
Bai, hobe duzu, ez duzu usain onik.
Oumar Solo... Nor da hori?
Bagadadji-ko argazkilaria.
Erretratuak ateratzen ditu diskoteketan.
Eskerrik asko galtzengatik, ama.
- Kaixo, ama. - Kaixo, seme.
Badian.
Zer?
- Aita zutaz arduratzen da. - Badakit, ama.
Ni ere arduratzen naiz hartaz.
Ez esan tontakeriarik!
Lasai, gaindituko dut.
Baliteke maila errepikatzea, baina azkenean gaindituko dut.
Badian.
Ezin duzu bizitza osoa dantzan eman!
Ez hasi zu ere, Babioli.
Zer duzue denok gaur?
Benetako musulman batek
gizarte islamiarrari garatzen laguntzen dio
bere eskulanarekin eta buru-lanarekin.
"Kolonizazioak errotik ukatzen du"
"kolonizatutako herriaren gizatasuna."
"Aimé Césaire."
Yekelela herriko kamaradok!
Adreiluak egin dituzue eskola bat eraikitzeko.
Egindako adreilu bakoitzari esker zuen seme-alabek ikasiko...
Zuen seme-alabek
irakurtzen eta idazten ikasiko dute.
Nagusitan nekazaritza-aholkulariak izango dira,
erizainak, funtzionarioak,
eta maisu-maistrak.
Kontsultategiaren adreiluak egiten ikusi zaituztet.
Abesten entzun zaituztet.
Begiak malkoz bete zaizkit.
Poztasunezko malkoez.
Zue eskuetatik ateratzen den adreilu bakoitzak
indartsuago egiten du Mali.
Egiten duzuen adreilu bakoitzak
gizarte berri bat eraikitzeko urrats berri bat da.
Egunen batean,
Afrikako herri guztiak libre izango dira, gure Mali bezala.
Egunen batean,
mugak desagertu egingo dira.
Egunen batean,
Afrika eredua izango da kontinente guztientzat.
Egunen batean...
Egunen batean oskarbituko du!
Ongi hitz egin duzu.
Bai zera, lardaskan!
Ez, ongi hitz egiten duzu.
Bihotzarekin! Serio ari zarela ematen du.
- Iraultza gauza serioa da. - Benetan uste duzu
haizea bezain libreak izango garela?
Egiatan?
Zer egingo duzu Bamako-n?
Ugazabengana joango naiz.
Etxea garbitzen nien, baina ia alabatzat ninduten.
- Senarra bila etorriko zaizu. - Hil egingo dut.
Nire arbasoak esklabuak ziren.
Maliki-renak, berriz, nobleak, herriaren sortzaileak.
Dotea adostu zuten eta kito.
Hori ere aldatuko dugu.
Kastak bukatu dira betiko, ikusiko duzu.
Familia Kode berria egingo dugu. Emakumeak kontseiluetan izango dira.
Lege bat eta bera
Mali osoarentzat!
Amets bat.
Bai.
Egia da,
baina aurrera goaz.
Distiratsu utzi duzu! Tori.
Eskerrik asko, nagusi.
Ez diote, ba, jada ez dela nagusirik?
Ez arduratu, nagusiak beti izango dira.
MERKATARITZA GANBERA
Ezin ditut prezioak jarri! Normala iruditzen zaizue?
Nire produktuak dira.
Neureak dira, baina ezin ditut nahi bezala saldu.
Horren kontra egin behar dugu.
Ez du zer ikusirik deskolonizazio ekonomikoarekin.
Zer da zehazki deskolonizazio ekonomikoa?
Pentsatu pixka bat, Lassana.
Esan nahi du
frantsesek monopolizatutako merkatua berreskuratuko dugula
gutxi-gutxika.
Loteria tokatu zaigu.
Baina
badira betebehar batzuk ere
beren langileak esklabu bezala tratatzen dituzten
merkatarientzat.
Zu zara horietako bat, Lassana.
Zer diozu?
- Ni? - Bai.
Zu, bazin-aren erregea.
Zure emazte Fatou-k ibaiertzean kontratatzen ditu
tindatzaileak.
Hori ez da bekatua, Koulú.
Baina zenbat ordaintzen diezue
tindu kirasdunei eragiten egun osoa ematen duten gaixoei?
Hara bestea! Koulú Kompé benetako sozialista da orain.
Arrazoi du.
Tindatzaileen osasuna arriskuan dago.
Orain zeuri ardura dizu
tindatzaileen osasuna, Doussuba papagaia!
Erraza da:
loteria tokatzea nahi baduzue,
denok onartu beharko dituzue
Lan Kodearen arauak.
Amadou!
- Lara. - Zer moduz zaude?
- Nolatan zu hemen? - Jacquetarrak ikustera nator.
- Ea Frantziara eramaten nauten. - Ene gaixoa!
Duela hiru aste joan ziren.
Errusiar batzuk etorriko dira, niri berdin zait.
Baina zuk
jada ez duzu zer eginik Bamakon.
Herrira itzuli behar duzu, senarrarekin.
Zertan zabiltza hauekin?
Maliren alde ari gara gu.
Eta Modibo Keita presidentearentzat.
- Zu ere bai, Lara? - Ez, ni lan bila nabil.
Bueno...
Agur esan behar diogu elkarri.
Esker mila ekartzeagatik.
Laster arte, beharbada.
Ezin dugu horrela utzi.
Zerbait otu zaizu?
Bintu-rekin lo egin dezake.
- Nor da Bintu? - Bintu Konate, nire arreba.
Ikasten ari da.
Laster arte, espero dut.
Nik ere bai.
- Zerbait esatea nahi duzu? - Ez, ez ezazu ezer esan.
Etxera eramango zaitut?
Ez ezazu esan ezkondua zarela.
Utzidazu niri.
Hau Lara da.
- Kaixo. - Kaixo.
Kaixo.
Etorri bazkaltzera.
- Zure lagun berria da? - Ez.
Lan bila dabil, bere familiari laguntzeko.
Ona da familiaren ardura izatea.
Aurkitu bitartean, agian Binturekin lo egin dezake.
Ez horixe, jada gehiegi gara etxe honetan.
Orain ama Maliren etorkizunaz arduratzen hasia dela,
etxeaz arduratzea ahaztu zaio.
Eta neuri tokatzen zait.
Tira ba, lanera noa.
Ez dago leku askorik, baina zatoz.
Ama.
Gezurra esan dizut.
Bere herrian ezkontzera behartu nahi dute.
Lara,
egia al da hori?
Bai, egia da.
Behar duzun arte gelditu zaitezke.
Bintu, prestatu ohe tolesgarria.
Gero prestatuko dugu.
Lanera joan behar dut.
Amak lagunduko dizu.
Osasun-ikuskatzailea da. Merkatariak haren beldur dira!
Eta aita?
Beti mamarka dabil, baina urrezko bihotza dauka.
Klub batean egon al zara inoiz?
Ez.
Neba eta biok Bamakoko oneneko bazkideak gara.
Happy Boys kluba.
Eramango zaitut, nirekin sartzen utziko dizute.
Baina jantzi beharko zaitugu.
Zaude.
Ongi.
Ea ba...
Funtziona dezake.
Begira, jada ez dit hain ongi ematen.
Espezialak dira zuretzat.
- Oso politak dira. - Bai.
Nire kuttuna zen.
- Gustatzen zaizu? - Ederra da.
Hasieran uste genuen
independentzia lortuta herrialdea garatuko zela,
baita negozioak ere.
Aldiz,
herrialdea eta gure negozioak denak hondatu dira.
Malin kontsumitzen den guztia
Estatuak kontrolatzen du.
Inportazioak eta esportazioak ere zorrotz kontrolatzen dituzte.
Merkatari nagusien etekinek behera egin dute.
Kamaradak,
zerbait egin ezik, dena berentzat hartuko dute, Errusian bezala.
Hori da Gobernu honen helburua.
Gezikada izan da.
Bale, baina gezia ni naiz.
Gezia zara?
Ba, jo nazazu neu!
Ez dut arropa aldatzeko gogorik.
Oso harro nago zuetaz,
eta honek guztiak garaipenera eramatea espero dut.
Bai gu, bai Mali!
Begira zer harro dagoen anaia!
Ez al zaizu uniformea gustatzen?
Herri armada menderaezina, gogoko dudan bakarra!
Valmy eta Frantziako Iraultza ekartzen dizkit gogora.
Ez al zenituzke ahaztu behar Frantziako erreferentziak?
Nazioartekoak dira, Bakou.
Nazioartekoak eta unibertsalak.
Ea, neskak!
Formatu!
Hori da.
Holaxe.
Oso ongi.
BAMAKO-KO UDALETXEA
#Aitak esan zidan behin: "Seme,"
#"gauez irteten hasi zara,"
#"eta zure adinarekin, gauza batzuk jakin behar dituzu..."
"Kontuz ibili neskekin,"
#"ez dira-eta uste duzuna."
#"Guztiak politak dira, goizaldea bezain ederrak."
#"Ederrak dira. maitasuna bezain ederrak."
#"Batzuetan pozez,"
#"besteetan, minez, erabat zoratuko zaituzte!"
#"Politak dira, ederrak, egunetik egunera politago."#
GAZTERIAREN MINISTERIOA
Barkatu ordua, baina batzar garrantzitsua izan dut.
Lasai.
Misioaren txostena irakurri dut.
Lan bikaina egin duzu.
Egin "dugu".
Jules, Bakary eta hirurok talka-komandoa gara.
Oso ongi, Sanba, benetan.
Merkatariek
kezkatzen gaituzte.
Ea, esan ba.
Aitari entzun diot, eta hura ez da ezertan nahasten,
merkatariek Estatuari bizkar eman
eta ekoizle txikiekin lan egingo dutela.
Ezer egin ezik, merkatu beltz handi bat sortuko da.
Badakit.
Merkatari askok independientziaren alde jokatu zuten
etekinak berentzat bakarrik gordetzeko asmoarekin,
herriarekin partekatu gabe.
Honek ez du zer ikusirik...
Adi naukazu.
Misio artean
Familia Kodearen idazketan parte har nezake?
Pertsonalki interesatzen zaizu?
Ezkontzeko asmoa duzu, ala?
Ez.
- Ezta pentsatu ere. - Ba, ez distraitu!
Kontzentra zaitez premiazko egitekoetan.
- Talderik onena! - Hemen da.
Zer moduz?
- Ongi. Eta zu? - Ongi.
- Hala sartzeko asmoa duzu? - Zer ba?
Dantza egitera goaz, ez politika! Zoaz aldatzera.
Mesedez, Amady...
Lanetik nator, ongi pasatzeko gogoa daukat.
Neskalagunik gabe jarraitzen duzu?
Iraultzarekin konprometituta, ezta?
Aizu, nola pasatzen dituzu gauak ohean?
- Bintuk Lara ekarri al du? - Ez dakit nor den.
Goazen barrura.
Aparkatu hori eta zatoz.
Ongi pasatzen duzu?
Dantzan egin nahi?
Hurrengo batean.
- Erakutsiko dizut. - Hurrengo batean esan dut.
Barre egiten didazu?
Uniformeak gorroto ditut, barregarriak dira.
- Denak antzekoak. - Denak berdinak.
Antzekoak eta berdinak ez da gauza bera.
- Dena ongi Binturen etxean? - Bai. Eta lana ere lortu dut.
Goazen dantzara.
- Tira, zatoz! - Nik ez dakit dantza egiten.
Benetan! Geldi, mesedez.
Ez dakidala dantza egiten!
Bueno ba.
Esadazu...
Zure herriko esklabuek irakatsi zizuten dantza egiten?
Eta zuri armadan, bi desfileren artean?
Zergatik duzu beti azken hitza?
Honengatik.
Badian, Badian!
Aski da!
Badakizu zer ordu den? Eskolara!
Edan duzu. Hau da alkohol kiratsa!
Jainkoak zigortuko zaitu!
Aitak arrazoi du.
Begiratu anaiari.
Goizeko seietan joan da lanera.
Badian.
Alkohola edatera bultzatuz
deabruak gorrotoa piztu nahi du zure barruan.
Pikutara deabrua!
Lara.
Lara!
- Ongi zaude? - Ez etorri hona, Sanba.
Ikusi nahi zintudan.
- Eta miretsi. - Ez lanean ari naizenean!
Nagusia zaintzaile zorrotza da.
Ez du ematen.
Zoaz, utzidazu lan egiten.
Lara.
Maite zaitut.
Nora naramazu?
Printzesa baten moduan janztera, hori zara eta. Geldi hemen!
Hau ama Coumba da.
Aitaren bigarren emaztea.
Zenbat dauzka?
Hiru, eta guztiak berarentzat lanean.
Emazkidazu 4 m bazin, ama.
Nire neska-lagunarentzat.
Noiztik daukazu neska-laguna?
Gaurdanik.
Eta oihal garestiena aukeratu duzu. Aitak badaki?
Tira, emadazu.
Ez duzu gogo handirik, ezta?
Kendu hortik!
Sutan jartzen nauzu.
Zergatik negarrez?
Maite zaitudalako, Sanba.
Sanbarekin izan zara?
- Esnatu zaitut. - Ez, erdi lo nengoen.
Maitasuna egin dugu.
Lehen aldia izan da?
Gezurra esan dizut, Bintu.
Duela hiru hilabete ezkondu ninduten.
Egun batean,
kozinatzen ari nintzela,
Maliki agertu zen
eta esan zidan:
"Bero jartzen nauzu mugitzen zarenean".
"Gaur gauen txorta joko dizut".
Gauza bera esan zuen logelara sartu zenean.
Gero hankak zabaldu zizkidan.
Eta esaten zuen:
"Nirea zara,
nirea bakarrik".
"Zure gorputza nirea da".
"Zure senarra naiz".
"Zure ipurdia nirea da".
Ahaztu ezazu guztia.
Sanba maite duzu?
Benetan?
Inoiz ez dut beste inor maitatuko.
Adiskideok,
hemen bildu gara gaur
Bamakoko gau-kluben eta beren jardueraren
legitimitatea aztertzeko.
Izan ere, rock and rolla ez denez programa politiko bat,
gazteen energia bideratu beharra dago.
Dantzatzeko baino gehiagorako balio beharko luke.
Sanba dugu eredu perfektua: berak jakin du
bizio-zulo horietatik urruntzen eta bere egitekoari eusten.
Itxaron!
Ni klubera joaten naiz gauero nire taldearekin.
Klubak itxi nahi dituzue?
Ez. Barruan zer gertatzen den jakin nahi dugu.
Gabriel Bakouk proposamenak landuko ditu,
gure gazteak ez daitezen musika horren ilusioan erori.
Datu batzuk behar ditu bere txostenerako.
- Eta zergatik ez zoaz bertara? - Ez du graziarik.
Gero eta neska gehiago geratzen dira haurdun,
eta aitarik ez duten ume ye-yeak egiten dituzte.
Lotura argia dago kluben eta eskolako emaitzen artean.
Har dezagun, esaterako, Triana Kluba,
Bamako Coura auzoan dagoena.
Zer jakin nahi duzu?
Guztia nola den.
Janzkera zehatza darabiltzate?
Bai.
Mutilak europar erara janzten dira.
Gerri estuak eta barren zabalak.
Bai.
Irudia liraintzen du.
Zure erantzuna
jasoko dut.
"Irudia liraintzen du".
Neskek ezin dute jantzi ez sandaliarik ez afrikar jantzirik.
Txankletak ez dira onartzen.
Afrikar arropa debekatuta dago?
Gona laburrak eramatea gomendatzen da.
Hori entzunda,
uste dut gazteria arriskuan dagoela.
Tradiziotik urruntzen dira,
familiari tu egiten diote,
era guztietako sexu-gehiegikeriei emanak.
Ez dugu iraultza sozialista egin horretarako.
Aski da, Salif. Lasaitu zaitez, hau ez da mitin bat.
Sanba laguntzera etorri da.
Izenak nahi ditut.
Bazkideen zerrenda bat: zertan lan egiten duten,
edo zein ikastetxera doazen, gazteak badira.
Beren joera politikoa...
Zertarako da zerrenda?
Nor diren jakiteko.
Jakin egin behar dugu haien jarduerak
subertsiboak eta kontrairaultzaileak ote diren.
Burutik jota zaudete, dantza eta musika baino ez da.
Kontrairaultzailea da hori?
Neurri batean, bai.
Masak hezteko, berreziketa da lehen urratsa.
Nola du izena antzezle horrek...
"Kausarik gabe errebelde"ko txoriburuak?
James Dean.
24 urtetan, bere Porschea gidatzen hila.
Hori al da Maliko gazteen etorkizuna?
Leninen hitzetan,
sozialismoa sovietek osatzen dute,
gehi elektrifikazioa,
gehi twist-a.
Leninek hori esan al zuen?
Gabriel Bakou zoro hutsa da, gorroto dut.
Ba, ohitu beharko dugu, halakoak dira denak buruzagitzan.
Hala ere,
Gabriel Bakou ez dago guztiz oker: herria mobilizatu egin zen,
baina independentziatik hona despolitizatu egin da.
Kontzientzia iraultzailea sortu behar dugu.
Bai, baina ez inposatuz,
baizik eta guztion eguneroko bizimodua hobetuz,
justizia eta askatasun politiken bitartez.
Ametsetan zaude.
Ametsek aldatzen dute mundua.
Heldu sorbaldetatik!
Hori da, oso ondo.
Lan bat egin behar dut emantzipazioaz. Lagunduko didazu?
Bai, noski.
Aprobetxa dezagun.
- Zer? - Guztioi dagokigu-eta.
Mali emantzipatu egin da. Zer da emantzipatzea?
Nagusi egitea eta inork zu ez izorratzea.
Nahiko ikuspegi norberanista da hori.
"Norberanista", a ze hitz bitxia!
Beste norbaiten mendetasunetik askatzea da,
morrontzatik, alienaziotik.
Zaude, apuntatzen ari naiz.
Badakizu zer kantatzen genuen guk eskolan?
Zer?
"Frantzia da gure ama, berak ematen digu jaten"
"bere patata"
"eta makarroiak".
Zer moduz? Eragotzi egiten zaituztet?
Ez, aita, lanean gabiltza.
- Lanean. - Alfer horrek kasu egiten dizu?
- Horixe ba. - Horixe ba.
Hobe duzu!
Jainkoak egun on.
Animo!
Eskerrik asko.
Sanba.
- Galdera bat dut. - Bota ba.
Maitasunetik ere emantzipatu behar dugu?
Maitasunetik, ez; bai, ordea, grinatik.
Are gehiago mendetasunezkoa bada.
- Zer duzu, ba, buruan? - Lara.
- Lara zurea da? - Lara ez da inorena.
- Ezta bere senarrarena ere? - Ez zuen ezkondu nahi.
- Hori emantzipatu delako da. - Bai.
Euriteen ondoren, ur asko dagoenean, egizue haren moduan.
Har ezazue lurra
eta estali itzazue zuloak.
Ulertu duzue?
Horrela ez dira sartuko ez moskitoak ez mikrobioak.
Eta ez zaituzte ziztatuko nik orain egin bezala.
Isilik! Isildu zaitezte!
Gabriel Bakou jaunak
hitz egingo dizue Modibo Keita presidentearen ordez.
Gazteok!
Behin baino gehiagotan gogorarazi dizuedanez,
gure presidente Modibo Keitak
zuengan jarria du itxaropena.
"Biharko Mali" zarete.
Zuen indarrak,
zuen dinamismoak herriaren zerbitzura egon behar dute.
Gazteriaren komisarioen jarraibideak beteko dituzue.
- Gero klubean egongo gara? - Bai, Binturekin joango naiz.
Mugimendu Aitzindaria bi sexuetako gazteentzat da,
zortzi eta hemezortzi urte bitartekoak.
Mugimendu horrek
kultura tradizionala aldeztuko du
lehengo kolonizatzaileek bidalitako
musika inperialistaren aurrean.
Sozialismoa da
biharko gizartea lortzeko biderik onena.
Baina gogor lan egin behar dugu
egia bihurtu dadin.
Entzun didazue, kamarada gazteok?
Bai, kamarada komisarioa!
Ekin aurrera, bada, buka dezagun gure ahulkeriekin.
Esazue nirekin batera: "Aurrera!"
Aurrera!
IKASLE ONENAK
Idatz ezazu:
Modibo Keita
jaun txit goren
eta presidente maitatu hori:
Modiba Keita jaun...
Etsita nago
azkenaldian
nire emazteak
gure patioa ez ezik
auzoko patio guztiak garbitu behar dituelako.
Ez zait zuzena iruditzen,
orain ez baitu astirik niretzat kozinatzeko.
Nire osasunak
okerrera egin du.
Nire osasunak
okerrera egin du.
Nire adiskide Malek-ek esaten duenez,
Mali berriaren alde borrokatzeak
ez gaitu salbuesten ezkontzako betebeharretatik.
Zeri egiten diozu barre?
- Errespetu falta ote da? - Ez, ez.
Sartu.
Eser zaitez.
Lara, polit hori,
diru-sari bat emango dizut,
gogoko zaitudalako.
Eta lan gehiago egitera bultzatuko zaituelako.
Zeren zain zaude?
Haserretzea nahi duzu?
Esker mila, Soriba jauna.
Oso ongi, Lara, hala gustatzen zait.
Neuk ere
saritxo bat merezi dut, ezta?
Zatoz nirekin.
Aska nazazu!
Harrapa ezazue!
Soriba hori lehenago ere
kondenatua izan da bortxaketa saiakeragatik.
Beraz, aske utziko dut, baina kontrol pean.
Hala ere, ni ez naiz kasua epaituko duen epailea.
Galdera bat dut.
Zergatik interesatzen zaizu?
Ikusiko bazenu, ulertuko zenuke.
Horren beldur nintzen.
Badakizu ezkonduta dagoela eta herritik ihes egin duela?
Ez.
- Ez nekien. - Ziur ez zenekiela?
Ba, orain badakizu.
Eta berriro ez ikusteko aholkatzen dizut.
Eser zaitezke.
Badakit Sanba lagun duzula.
Eta jakin egin nahi dut
neska ezkondu horrekin zer gertatzen den.
Zuk badakizu zerbait?
Bai.
- Oso maiteminduta dago? - Ez.
Ez dago maiteminduta, ongi pasatzen ari da.
Akasgabeko jokabidea izan behar duela esaten diot.
Baina kezkatuta gauzka.
Isilean zaintzea nahi dut.
Estimu handitan daukat.
Ez dut nahi desbideratzea.
Hori da guztia?
Ez.
Haren aita Bamakoko merkatari handia da.
Azkenaldian biltzen hasi dira.
Zertan dabiltzan jakin nahi nuke.
Zergatik esan duzu ezkondua zarela? Egoera zailean jarri gaituzu.
Landa eremuan
ezkontza erlijiosak zibilak baino pisu handiagoa du.
Kostatuko zaigu
emakumea buruzagiaren tutoretzatik askatzea
eta aitari zor dion mendetasunetik.
Baina nola hautsi daiteke gaur itundutako ezkontza bat?
Buruzagiak bakarrik eman dezake dibortzioa.
Baina banbara emakumeek
dibortziatu baino lehen nahiago dute hil.
Uste dute aldarrikapenak ni bezalakoentzat direla,
hiriko emakume ikasi eta aberatsentzat.
Eta hala da.
Begira, Sanba, honetarako
mende batzuk behar dira.
- Mariam Diallorekin hitz egin dut. - Nor da?
Lagun bat.
Eta Emakumeen Gizarte Batzordeko zuzendaria.
Polita da?
Ba,
oso
oso polita da.
Baina zu ederragoa zara.
Lasaitu egin nau.
Dioenez, Kode berriarekin dibortzioa eskatu ahal izango duzu.
Benetan?
Bai.
Egia da.
Elkarrekin zahartuko gara?
Ongi etorri, gazte.
- Sozialismoa azaltzera zatoz? - Ez.
Orduan eseri eta har ezazu te bat.
Zer moduz zure aita?
Laraz hitz egitera nator.
Laraz?
Non den badakizu, esadazu, haren familia lotsaz dago.
Larak ez du zure biloba maite.
Maitasuna zer den esatera etorri zara honaino?
Lararen familia handia da.
Etxearen eta ibaiaren arteko lurrak eman genizkien.
Lur onak.
Eta zazpi behi familia osoarentzat.
Hori da maitasuna.
Mundua aldatu egin da.
Kooperatibek elikatuko dituzte familiak.
Kode berriak itundutako ezkontzak debekatuko ditu.
Dibortzioa eman dezakezu eta dotea berreskuratu.
Malikik emaztea ohoratu zuen.
Ohoratu izan ez balu, dibortziatzea onartuko nuke.
Bortxatzea "ohoratzea" al da?
Ez dago bortxaketarik, ezkonduta badaude.
Mundua ez da aldatuko.
Nire semearen ondoren, biloba izango da buruzagia.
Eta haren ostean,
Larak emango dion semea.
Gauaren ondoren eguna dator.
Maliki.
Maliki!
Gasolina ordaintzeko.
Eta gastuak.
Ekar ezazu bueltan.
Bai.
Maliki...
Izan zure haserrea baino sendoagoa!
Zutaz fidatzen naiz.
Bubakar, zuk zaindu koinatua.
Alkoholik batere ez!
Aleikum salam.
Bere herrira itzultzeko esan nion.
Berdin zait zer esan zenion!
- Non dagoen jakin nahi dut. - Ba, ez dakit.
Hitzaldiak ematera datozen gazteekin zegoen.
Kamioneta ofizialean zihoazen?
- Ez dakit. - Badakizu!
Esaguzu, ni Bubakar naiz, haren anaia.
Binturen familiarekin dago, Bintu Konate.
Haren nebak Bakary du izena, eta ez dakit besterik.
Tira, lagunok.
Ea ba...
Serioegi zaudete argazki baterako.
Irribarre egin behar da.
Hori da, irribarre partekatua.
Egon!
Sanba, makurtu burua, sudurra bakarrik ikusten zaizu.
Oso ongi, bikain.
Utz itzazue gorputzak libre.
Polita da, gero, zure Lara hau, e!
- Ezkontza-agiria? - Ez daukagu.
Sanba Toure naiz, Aitzindari Gazteen arduraduna.
Niri bost! Adulteroen atzetik gabiltza.
Hau gurekin dator.
Bai, goazen komisariara! Zu Oussama zara, lapurra.
- Lasai, aizu. - Noiz askatu zaituzte?
- Lasaitu, jauna. - Komisarian lasaituko gara denok.
Ospa hemendik!
Ahaztu dezagun.
Baina ez ibili agiririk gabe.
Espetxetik atera berri bik atxiki gaituzte.
Militanteak desohoratzen dituzte.
Zer uste duzu, ez dakidala? Baina ez dago beste aukerarik.
Berri on bat Lararentzat.
Fiskalak amore eman du, kasua artxibatuko dute.
Bere herrira itzuliko da.
Jada ez zabiltza harekin, ezta? Ezkonduta dago.
Eta ihes egin zuen.
Zuregatik?
Emakumeak ezkontzera behartzen dituen lege batengatik.
Lasai zaitez! Kode berriarekin dena aldatuko da.
Bai, ehun urte barru!
- Iraultza ez da egiten egun batean. - Horregatik porrot egiten dute.
Nahikoa da! Behar zaitut. Beraz, kito.
Bihar misioan zoaz.
Ezagutzen dituzun herrietara, misio pedagogikoa betetzera.
Ezerk ez du funtzionatzen.
Lursail kolektiboak landu gabe daude.
Eskolak eta osasun-etxeak geldirik daude.
Zu bezalakoak behar ditugu, sozialismoan sinesten dutenak.
Entzuten didazu?
Zer egingo dugu?
Oraingoz ezer ez.
Asko dira.
Itzul gaitezen herrira.
- Burutik egin al zaizu? - Begiek ñir-ñir egiten diote.
Eta zer?
- Zoriontsu dirudi. - Niri bost!
Akabatu egingo dut.
Hau ongi iruditzen zaizu?
Estatuak lursail bat eman dizue landu dezazuen.
Herria da lursailaren jabea, ulertzen?
Zuentzat da, opari bat.
Ez, Estatua da jabea.
Gurea dela diozu, baina gero dena eramaten duzu.
Ez da niretzat! Osasuna, heziketa, errepideak ordaintzeko da.
Herritarrek diote funtzionarioak aprobetxatu egiten direla.
Bueno, eta orain zer?
Lanera.
Zuen dirua izango da, uzta zeuena baita.
Hori da sozialismoa.
Eta ez besterik.
Aberastasuna partekatzea
sortzen...
sortzen duten guztien...
guztien artean.
Tira.
Listo, ulertu dute.
Zatoz.
Nire sabelean
zurea ez den ume bat dago.
Nahi baduzu,
gurea izango da.
Ez gelditu, segi aurrera!
Hara, hemen zarete!
Zer moduz?
Zer dela-eta aurpegi horiek?
Zer duzu, laztana?
Poliziak senarrari abisatu dio, badakite non bizi den.
Benetan?
Hemen gera naiteke?
Aretoa garbituko dut.
Gera zaitez nahi duzun arte, aretoa garbitu beharrik gabe.
Zatozte, trago hau nire kontu.
Ez jarri aurpegi hori.
Hementxe.
Botila guztiak bota eta habiatxo bat prestatuko dugu.
Dena ongi aterako da, bikote.
Azkenean aurkitu egingo dute.
Nire iritzia nahi?
Zoazte hemendik.
Ez galdu gaztaroa, behin bakarrik gara gazte.
Normala da zalantzak izatea.
Baina Mali altxatu egingo da zu gabe ere.
Ordu gutxiren buruan Maliko Errepublikak
bere txanpon nazionala izango du: libera maliarra.
Ez dago ekonomilaria izan beharrik
jakiteko txanpon nazionala izatea
askatasun bermea dela,
eta are gehiago, botere tresna.
Egun batzuk izango dituzue libera kolonialak, CFA liberak,
libera maliarrengatik trukatzeko.
Zeuen esku dago, kamaradak,
trafikatzaileak eta espekulatzaileak salatzea,
eta oportunistak eta zuzendari degeneratuak.
Iraultzari zerbitzatu, bai noski!
Iraultzaz profitatu, inoiz ez!
Eskerrik asko, ixteko ordua da.
Eskola hutsik dago,
oiloak bakarrik daude.
Ez koadernorik, ez aulkirik.
Arbela ere desagertu da.
Eskolaratzeak derrigorra izan behar du.
Ez dituzte ulertzen gure ekimenak.
Azkarrago ibili behar dugu.
Jainkoak bakarrik lagun diezazueke.
Hark guztiak aprobatu ditzake!
Tamalez, uste dut Jainkoa
kapitalisten alde dagoela.
Nik ezin dut gehiago egin.
Nekatuta nago.
Hurrengo misioan ez naiz zuekin joango.
Tira, aizue!
Ea!
Edan ezazue.
Egin dezagun topa Jainkoaren
eta Modibo Keitaren alde, bai?
Hartu, laztana.
Orain fededun bihurtu zara? Noiztik?
Eredu izan behar dugu.
Abangoardiak akatsik gabea izan behar du.
Egin dezagun urrats bat atzera.
Errespetatu egin behar ditugu
kolonialismoak ukatu zituen tradizioak.
Horregatik ez duzu edaten?
Horrexegatik.
Eta eramazu Lara senarragana.
Zertarako? Mozkortu arte palma-ardoa edan eta gero,
bere esku zikinekin heldu
eta bortxatu nazan?
- Hori al da maliar kultura? - Eta zuk zer egiten duzu, urdanga?
Zer esan diozu?
- Aski da. - Zoaz, alde hemendik!
- Jada ez zara taldekoa. - Jada ez dago talderik!
Honek gaizki bukatuko du.
Lara arriskuan dago.
Ez geunden prest sozialismorako.
Eta sozialismorik gabe,
independentzia
ezinezkoa da.
Tira, azkar!
Mugi, mugi!
- Nondik zatoz? - Boli Kostatik.
Ez al dakizu inportatzea debekatuta dagoela?
Nagusiaren aginduak dira.
Zatoz nirekin, besteok geratu hemen.
Atzo Soriba atxilotu dute iruzur ekonomikoagatik.
Hor konpon! Herriari lapurtzen zion.
Ez ezazu dena nahastu.
Zaude isilik, Coumba.
Jada ezin dut negoziorik egin Senegalekin.
- Niretzat hondamena da. - Hobeto geunden frantsesekin!
Txanpona aldatu dugu.
- Eta okerrera goaz. - Begira zer gertatu zen Ginean!
Independentzia, bai, baina komunisten menpe.
Zer egingo dugu?
Kalera irten behar dugu guztiok, gure haserrea adieraztera.
Ongi esana.
Ni, kalera irtetearen alde.
Jende asko ateratzea nahi badugu,
langileak eta txikizkako saltzaileak konbentzitu beharko ditugu.
Eta azokako nekazariak!
Haiek herrietakoak ere ekarriko dituzte berekin.
Gora De Gaulle!
Behera libera maliarra! Behera libera maliarra!
Merkataritza librea!
Behera libera maliarra!
Gora CFA libera!
- Egun on. - Sanba Touré naiz,
Gazteriaren Komisario laguntzailea. Zer gertatzen da?
Estatu-kolpe saiakera bat izan da.
Terrorista asko atxilotu ditugu.
Dena kontrolpean dago jada.
Aurrera.
Elkarrizketa esklusibo batean,
Modibo Keita presidenteak adierazi du
Errepublikaren kontrako estatu-kolpeak porrot egin duela.
Haren hitzetan, politikari botere-goseek
manipulatu dituzte merkatariak.
Matxinada-buruak errukirik gabe zigortuko dituzte.
Orain arte, 196 agitatzaile izan dira atxilotuak.
Zure aita da bat.
Lapur eta traidoretzat salatu dute.
Zer?
Nolanahi ere,
Jainkoak badaki
onen eta gaiztoen artean aukeratzen.
Eta zure aita
fededuna da, ez du inor traizionatu.
Baboli, orain ez da predikatzeko unea.
Koulu Kompe ere atxilotu dute.
Fily Dabo Sissokoren laguna da.
Hark bultzatu zituen Gobernuaren aurka manifestatzera.
Eta zure aita Koulu Komperen laguna denez...
Saltoki guztiak itxi dituzte.
Langabezian gaude.
Ezin dugu ezer saldu, agindua aldatu arte.
Modibo hori diktadorea da.
Gauza hauek baliatzen ditu bere agintea indartzeko.
- Hala hasten dira diktadurak. - Ez da egia!
Modibo Keita ez da diktadorea.
Merkatariek liberalismora eta CFA liberara itzuli nahi dute
hobeto doakielako.
Eta kito, hori da egia.
Baina herriaren ongizatean
sinesten ez duten haiek ez dute lekurik Mali berrian.
Aita lapurra dela esaten ari zara?
Zergatik sartu da tartean?
Zoaz zure lagun Namorirekin.
Jada ez zara gutakoa.
Sanba!
Begira zer egin duten!
Milizianoek ilea moztu didate klubaren aurrean.
Ez da larria, Badian.
- Berriz haziko zaizu. - Benetan?
Zure lagunek "maritxua" deitu didate.
Nik ez dut zer ikusirik Zaintza Brigadekin.
Jules haiekin zegoen.
Epaileetako baten txostena da.
Zure aitaren kontrako salaketei buruzkoa.
- Dirudienez bazen konplot bat. - Txantxetan?
Berak onartu du, komisarioaren txostenean dago.
Ez dut nik asmatu.
Ez du zentzurik, nire aita ez da politikan sartzen.
Bere saltokian bildu ziren, manifestazioa prestatzeko.
Merkatari gehienak lagunak dira.
- Umetatik ezagutzen dute elkar. - Gure etsaiak dira!
Presidenteak erabaki du
95 akusatuak
herri-auzitegi batek epaituko dituela.
Epaiketa publikoan.
Sentitzen dut, Sanba, ezin dut ezer egin.
Soilik
atxilotze-aldian bisitatzeko baimena eman.
Bada beste zerbait.
Lara Samassoko ikustea debekatu nizun.
Eta misioan eraman duzu.
Nork esan dizu?
Anaiari ilea moztu dioten brigadek?
Edo nire adiskide Julesek?
Hasieran sinetsi nizun.
Zure atzetik joan nintzen.
Maisua zinen niretzat.
- Dena irakatsi zenidan. - Traizio egiten ere bai?
Hori Gabriel Bakouk irakatsiko zizun.
- Edo zeuk, Namori. - Aski da, Sanba.
Nire konfiantzaz abusatu duzu!
Nazka ematen didazu.
Independentziatik ilara gordetzen!
Intelektualek independentzia eskatu zuten,
baina ilara geuk gordetzen dugu.
Lehen, ilararik ez... eta zer janik ere ez!
Gaur jaten ematen diezu umeei, beraz, zaude isilik!
Zure ametsengatik da?
Zeu zara nire ametsa.
Zu eta
gure semea.
Bost minutu.
Zer egin dizute?
Ezer ez.
Benetan, ezer ez.
Erori egin nintzen.
Eskerrik asko.
Gozo dago.
Milesker, seme.
Irailaren 24an izango da epaiketa.
Merkatarien manifestazioa antolatzen lagundu nuela aitortuko dut.
Leporatzen didatena egin nuen, egia da.
Oker...
handia egin nuen.
Ez duzu uste?
Zergatik galdetzen didazu?
F. Dabo Sissoko ezagutzen dudala ere aitortuko dut.
Inoiz ez duzu-eta ikusi!
- Haren laguna naiz... - Nahikoa da, aita!
Eta?
Jo egin dute. Beldur da, zentzugabekeriak esaten ditu.
Zer egin dezakegu?
Ez dakit, ama.
Duela gutxi dena zenekien.
Orain, berriz, ez dakizu ezer.
SUDANDAR BATASUNA AFRIKAR ELKARTE DEMOKRATIKOA
Kaixo, Sanba.
- Badago Gabriel Bakou? - Ez, komisarioen batzarra dago.
Eta gauzak bero-bero daude. Ez itzazu molestatu!
Atzo aita ikusi nuen atxilotze zentroan.
Jo egin dute.
Ikaratuta dago.
Denetarik sinarazi diote.
Non gaude, ba?
Sudandar Batasunean ala Stalinen KGB-n?
Okerreko atea jo duzu, gazte.
Hitz egizu Barne ministroarekin.
Komisarioekin hitz egiteko esango dit.
Zeuek kontrolatzen duzue Gobernua.
Aizu, Gabriel, zergatik dago oraindik hemen?
Namori Diakate-ren begikoa da.
Zoazte pikutara!
Paranoikoak! Konplotak nonahi ikusten dituzue.
- Merkatariek ez zuten nahi... - Aski da!
Manifestaziora joan zinen?
Maliko bandera erretzea Errepublikari erasotzea da.
Kontuz ibili, gero! Frantsesak zain daude.
Foccart ez dago urrun.
Independentzia onartzen dute, beren interesak kaltetzen ez badira.
Baina sozialismoaren beldur dira.
Ginear erbesteratuak armatzen dituzte Sekou Toure-ren aurka.
Ingelesek Nkrumah hil nahi izan zuten.
Belgiar kolonoek txikitu egin zuten Lumumba.
Ireki begiak!
Zure aitak merezi duena izango du.
Proposamen bat: kanporatu dezagun behin-behinean eta oraintxetik
Sanba Toure!
OSASUN SAILAREN AGINDUZ ITXITA
Mendebaldeko musikak lasaikeria bultzatzen omen du.
Baina horrek ez zien kendu nahi adina edateko gogoa.
Eta edan ez zutena eraman egin zuten.
Ez dute ezer utzi.
Diskoak ere eraman dituzte, eta "Salut les copains" aldizkariak.
Azken alea...
salbatzea lortu nuen.
Ez edan gehiago.
Nazkatuta nago itxaroten!
Arrazoi duzu, barre nahikoa egin digute.
Amady, ni naiz, Bintu!
Zer duzu?
- Zer gertatu da? - Bubakar, Lararen anaia,
etxe aurrean zegoen.
Eta beste batekin dago.
Zure etxean dagoela uste du?
Ez.
Non zaudeten esan diot.
Labana dauka, eta ikaratu egin naiz.
- Barkatu, Sanba. - Lasai.
Ez da zure errua.
Badian, zaindu ezazu.
- Nire esku, anaia. - Joan egin behar dugu.
Ziur zaude?
Bai, bai.
Bai, ziur dago.
Dakarrerako trena hartuko duzu.
Han elkartuko gara.
Aita Kidal-eko espetxean dago, haren berri izan nahi dut.
Ongi ote dagoen ikusi.
Eta Dakarren ondoren?
Oskarbituko du.
Aparkatzera noa. Zain izango naiz.
Ongi joan, eta zaindu.
Lasai, nik zainduko dut Sanba.
Milesker, Amady.
Ez da ezer.
- Adio. - Ciao.
Hotelaren izena "Itzuleraren atea" da.
Geltokitik hurbil dago.
Esaiezu hilabete geratuko zarela. Lehenago helduko naiz.
Hitzematen dizut.
Nahikoa da.
Itzul gaitezen herrira.
Gorde ezazue dotea zuentzat.
Baina zer diozu, Maliki?
Zure arrebak ez nau maite, ez al duzu ulertzen?
Ni ez naiz hura gabe itzuliko.
Bizitza osorako desohorea da!
Aurkitu eta eraman egingo dugu.
Igo, txartelaren bila noa.
Tira.
- Eseri, nahi baduzu. - Ez.
Gero eseriko naiz.
Hemen itxarongo dizut.
Gogoratu umeaz!
Egun on.
Non da Lara?
Esaguzu non dagoen.
Esaguzu!
Sanba!
Sanba.
Gaur
Lara Samassoko atxilotu dut.
Onartzen du Maliki Moussarekin ezkonduta egon arren,
Fayirako herrian,
etxetik ihes egin zuela
Samba Toure delakoarekin harreman adulteroa izateko.
Lara Samassokoren senarrak,
arrazoi osoz, bere emaztea berreskuratu nahi izan du,
Dakarrera joateko prest zegoenean.
Orduan, Samba Tourek Bubakar Samassokori eraso dio,
eta hau labana batekin defenditu da, hura ez hiltzeko asmoz.
Tamalez, ez da horrela izan.
Nasan zeuden soldaduek
indarrez banandu behar izan dute Lara Samassoko,
bere maitalearen gorpuari heltzen baitzion
apoek araldian bezala.
Indar handia erabili behar izan dute
banantzeko eta komisariara ekartzeko.
MALIKO IPARRALDEA, 2012
Jope, ama!
Baina, kartzelan sartzea nahi duzue, ala?
Egunen batean oskarbituko du.
Tira, goazen.
- Bihar ekarriko dizkidazu? - Bai, noski.
Tira, kanpora, nahikoa da gaurkoz.
Bihotzean min dut, Sanba.
Ene maitea:
Ez zenuen alaba ezagutu,
baina berak ezagutzen zaitu.
Asko hitz egin diot zutaz.
Dantzan egiten irakatsi diot.
Eta zure bilobei ere bai!
Hara, ez dut ahaztu zuk irakatsitakoa!
Arrazoi zenuen.
Baina zuk bakarrik egiten zenuen aurrera.
Besteok zalantza egiten genuen.
Eta orain gogotik damutzen zaigu.
Bizardun horiek ez digute uzten zure musika entzuten.
Eskolak zabaldu zenituzten.
Hauek itxi egin dituzte.
Ospitaleak eraisten dituzte.
Antzokiak botatzen dituzte.
Bizia suntsitu nahi dute.
Frantzia itzuli da.
Oraindik ez du ulertu Afrika kolonizatu ez balu,
hau guztia ez zela gertatuko.