XIX. mende bukaera, Vietnam.
May, 14 urteko neskatxa, lurjabe aberats baten hirugarren emaztea da.
HIRUGARREN EMAZTEA
Nire bilobak.
Hurbildu nigana.
Nire neska politak.
Zuek biak.
Ikusi duzue txekor jaio berria?
Ez.
Ez dute behia erditzen ikusi.
Baina bihar erakutsiko diet txekorra.
Txekor horrek diru asko balio du.
Hura saldu ondoren…
…erosi al izango dizkiegu soineko berriak neskei?
Badakit…
…Sonek zaldi berri bat nahiko lukeela.
Bai, aita.
Aita…
Ezkontzeko adinean daukat semea.
Berarentzat gorde dezakegu dirua.
Arrazoi duzu.
Nire anaia Sonek zaldi berri bat edukiko du?
Eduki al dezaket nik beste bat?
Ama?
Polit hori…
Segi edaten.
Zizare-belarra, loto-hazia eta asentsio-belarra.
Ona da zure odolarentzat.
-Nhan oi, jan hau. -Bai, ama.
Zikin-zikina berriz! Noiz portatuko zara ondo?
Gehiago jan!
Goxoa?
Herriko medikuak Ha andreari ematen zion edateko…
…Son jauna tripan zeukanean.
Ha andreak eta nik elkarrekin otoitz egiten genuen egunero.
Jaio zenean, indartsuak zituen beso-hankak…
…indartsuak garrasiak.
Oso zoriontsua nintzen.
Mutil bat nahi dut.
Ondo esana.
Xuan andrea ez da oraindik etxekoandrea…
…oraindik ez diolako gizasemerik eman Hung etxejaunari.
Erdi-erdian da.
Zuloaren gainean.
Oso lotsatia da…
…beraz, hasieran goxo-goxoa izan behar duzu.
Zuri gertatzea nahi baduzu, pazientzia izan behar duzu.
Nola jakiten da gertatu dela?
Jakingo duzu.
Emakume bakoitza desberdina da.
Egia da.
Oinak berotzen zaizkidanean konturatzen naiz ni.
Dantza baten moduan har ezazu.
Lehenengo, bakarka egin ezazu.
Zure gorputzari zer gustatzen zaion ikasi behar duzu.
Gero, berarekin egotean…
…erakutsiozu gogoratzen duzuna.
Honela.
Tori.
Nire barruan dagoenean mina besterik ez dut sentitzen.
Gustatzen zaizulako itxurak egin, atsegin emango diozu eta.
Noizbait ikasiko duzu horrekin benetan gozatzen.
Ha ahizpak ez du ezer sentitzen, gure senarra zakartzen ez bazaio.
Zakartu?
Barre egin orain…
…zure txanda izan arte.
Haurdunaldiaren ondorioa da hori.
Tori.
Saiatu hau.
Zer polita!
Sartu.
Bai, andrea.
Belaunikatu.
Ohean, ez.
Lurrean.
Zatoz nigana.
Zatoz hona.
Arroz itsaskorra nahi duzu?
Lien!
Odoletan zaude!
Tori.
Eskerrik asko.
Ama! Lien odoletan dago!
Ama, azkenean!
-Jar ezazu hau. -Izeba, Lien odoletan dago.
Ez zaizkizu lore hori hauek gustatzen?
Ez, andrea.
Izeba Laok esaten du sorgin-belarra dela.
Oso pozoitsua.
Mugi!
Euria ari du!
Bai, ama.
Berriz?
Lien! Begira!
Lien!
O, ez!
Utzi hori, umeak!
Neskame batek garbitu dezala.
Zatozte.
Zure botika, aita.
Ulertzen dut…
…zergatik nire semeak…
…zu zaituen orain gustukoena.
Aita.
Uztazu.
Zoaz.
Aita, andrea.
Aita.
Ez zenioke hainbeste laineza eman behar.
Ez duzu zertan kezkaturik.
Ume hori ez da Wu Zetian.
Azken batean…
…hautsa besterik ez gara Budaren itzalean.
May.
Entzuidazu.
Ez eramanarazi zure zikinkeria umeei.
Lien laster egongo da ezkontzeko adinean.
Noizbait…
…erabateko dama izango da.
Ez da zure neskamea.
Ulertu didazu?
Bai, andrea.
Lien!
Lo egin!
Handitzen naizenean gizona izango naiz.
Ez esan!
Nhan!
Gizona izango naiz, eta emazte pila izango dut.
Budari otoitz egin diot.
Ikusiko duzu!
Zergatik zigortu? Zergatik ez kalera bota, eta kitto?
Ezkondu gabe haurdun geratu da…
…ezin dugu ezikusiarena egin.
Zer gertatuko zaie ama-umeari?
Orain tenpluarenak dira.
Eta aita?
Gehiago zigortuko dute…
…baina ez du lana galduko.
Erakutsidazu.
Gaur, ez.
Zer duzu?
Ondo nago.
Erakutsidazu.
Izeba Lao.
Non dago tapa?
Andrea.
Moldatuko al zara?
Bai, eskerrik asko.
Nhan, Lien.
Etorri hona.
Bai, izeba.
Zer usain goxoa!
May.
Ez jan guaiabarik.
Txarra da umearentzat.
Bai, andrea.
Itxaron.
Labana.
Platera.
-Helduiozu. Dagoen bezala. -Bai, andrea.
Ama, begira!
Kanpora atera itzazu!
-Mahaia eskaintzez betea dago. -Bai, ama.
Tori.
Ha ahizpak piztuko du gaur intsentsua.
-Zu haurdun zaude eta ni, odoletan. -Bai.
Izeba Lao.
Bai.
Andrea?
Deituko al diozu Ha andreari? Joateko prest gaude.
Ha andereñoak gaur ezin du intsentsua piztu.
Utzi niri.
Tori, andrea.
Ezin du?
Ahizpa.
Zorionak.
Eskerrik asko.
Bedeinkatua izan bedi.
Nhan, Lien, zatozte.
Jarri hau aldarean.
Arren, entzun nire erregua.
Mesedez, emadazu seme bat.
Utzidazu familia honetako mutil bakarraz erditzen.
Noiz ezkonduko zara?
Ez dakit.
Sonen ezkontza ondoren, Ha andreak dioenez.
Nirekin jolastera etorriko zara?
Txikitxoarekin jolas zaitezke!
Nor izango da zure senarra?
Oraindik ez dakit.
Zenbagarren emaztea izango zara?
Lehenengoa, noski.
Nola dakizu lehenengoa izango zarela?
Jakina, Ha andreak hitzeman didalako.
Ni izango naiz lehenengoa.
Baietz, andrea?
Faltan botako nauzu ezkontzen zarenean?
Bai.
Ez dut inorekin ezkondu nahi!
Son!
Utzi bakean!
Alde hemendik!
Bakarrik utz nazazu!
Nahiago neure burua hil!
Son!
Erotu egin al zara?
Ama…
Ezin naiz ezkondu ezagutzen ez dudan norbaitekin.
Nik ere ez nuen ezagutzen zure aita.
Gure ezkontza-egunean ezagutu genuen elkar.
Luzoker! Esnatu!
Esnatu, mesedez!
Uztazu. Laster hilko da.
Ez esan hori!
Luzoker! Esnatu!
Esnatu, arren!
Esnatu, Luzoker!
Luzoker!
Utzi bakean!
Ez!
Utzi bakean!
Nhan!
Luzoker, ez jan hori!
Ez!
Txintxoa izan.
Ez jan hori!
Ez egin hori, Ha andrea!
Zergatik ematen diozu sorgin-belarra?
Bi aste daramatza etzanda.
Ordua du. Joaten utzi behar zaio.
Ezin diogu Sonen ezkontza-egunean hiltzen utzi.
Ireki ahoa.
Ireki ahoa!
Nhan!
Entzuten al didazu?
Gau guztia hemen geratu nahi al duzu?
Ireki!
Orain!
Xuan!
Utzi bakean!
Berriz mozkortuta?
Hau al da benetan nahi duzuna?
Bizitza normal bat nahi dut.
Hemengo ezer ez da normala.
Ume bat daukagu elkarrekin.
Ez da zure umea.
Zure aita da haren aita.
Zer?
Gezurra!
Ume hori ez da zurea.
Kardu-te kikara bat aski da zure hazi guztia ezabatzeko.
Ez engainatu gehiago zeure burua.
Joan zaitez.
Zuk…
…noizbait maite izan nauzu?
Izugarri maite dut.
Ulertzen dizut.
Baina ezinezkoa da.
Zer ulertuko duzu zuk?
Ez duzu inoiz inor maitatu.
Norbait maite izan nuen.
Hona etorri aurretik.
Maitasuna hitzeman nion gizon bati.
Arrantzalea zen.
Harri hau eman zidan.
Ibaiaren zolan aurkitu zuen, gure herritik gertu.
Zer gertatu zen?
Aspaldi-aspaldiko kontua da.
Zoaz ohera.
Lien.
Horra.
Honela tolestu ehuna, lerrotik.
Ikusten?
Hilero garbitu behar duzu.
Bai, ama.
Ahizpa, begira.
Joan gaitezke kanpora jolastera?
Tori, ama.
Xuan andrea.
Kontuz ibili, neskak.
Bai.
Ez al zaude goseak, Ha andrea?
Ahizpa!
Ikaratu egin nauzu.
Zer zabiltza hemen gauerdian?
Ba…
Zer gertatzen da?
Beldur naiz.
Mutil bat edukitzeko otoitz egin dut.
Ez nekien Hak bere umea nire erruagatik galduko zuenik.
Zigortu egingo naute.
Ez duzu ezer txarrik egin.
Gertatu izan zaio lehen ere.
Orduan, ez da nire errua.
Baina oraingoan bekatu egin dut.
Ez da zure errua, ordea.
Mutil bat eskatuz otoitz egin nuen Lianez erditu nintzenean.
Mutil bat eskatuz otoitz egin nuen Nhanez erditu nintzenean.
Otoitz egiteari utzi nion txikitxoaz erditu nintzenean.
Halabeharra nagusitu egiten zaigu.
Gera naiteke zurekin gaur gauean?
Senarra.
Zer ari zara?
Geldi!
-On egiten dizu? -Bai.
Hau egiten dudan bakoitzean, amaz oroitzen naiz.
Amak erakutsi zidan azala leun edukitzen…
…ume asko eduki ahal izateko…
…eta ez arrailtzeko, soroak uztailean bezala.
Ez didazu inoiz zure amaz hitz egin.
Bere edertasunak hil zuen.
Egunero botatzen dut faltan.
Zure txanda da.
Oso ondo. Horrela.
May! Itxaron!
Ezin dugu hau egin.
Zergatik ez?
Ezin dugu.
Gaizki dago.
Zergatik dago gaizki? Maite zaitut.
Jainkoek zigortu egingo gaituzte.
Maite zaitut, ordea.
Sentitzen dut.
Ezin dut.
Zergatik?
Haurdun zaude…
…laster erdituko zara.
Beharbada…
…ez zara zeure onean egongo.
Orain sentitzen ari zarena…
…ez da erreala.
Ez nauzu maite.
Maite zaitut!
Baina…
…alaba bat bezala zara niretzat.
Zure alaba…
…nik dakidanez…
…oso-osorik dago.
Ondo iruditzen bazaizu…
…Tuyet zuregana itzuliko da…
…zuk guri emandako dotea hirukoiztuta.
Gainera…
…jendaurrean jakinaraziko diegu…
…herriko zaharrei eta ezkontzaginei…
…neska berriz ezkon dadin.
Oso-osorik?
Zer egin duzu hau gure familiara ekartzeko?
Hau da zure betebehar bakarra, eta ezin duzu zuzen egin?
Elkartze hau ezeztatzeko erregutu digu gure semeak.
Ulertzen dut…
…hau ez da ohiko jarduera…
…baina…
Ezin dut neska atzera nirekin eraman.
Zure semeari lotuta dago jainkoen eta odol-loturen bitartez.
Ezin duzu hori hautsi.
Izeba Lao!
May andrea!
Erditzeko zorian zaude!
Zatoz!
Ez beldurtu! Lasai egon!
Medikuari deitu!
Segi horrela.
Medikua hil egin al da, ba?
Sakon hartu arnasa!
-Ahizpa! Min ematen dit! -Hemen naukazu! Segi!
Umea ikusten dut!
Horra buru gaina!
May andrea!
Ondo ari zara!
Segi horretan!
Ezin dut!
-Ahal duzu! -Ezin dut!
Beste bultzada bat!
Bat, bi, bultza!
May!
Zer gertatzen da?
Itxaron!
Lasai.
-Labana bat emadazu. -Bai.
-Sutan jar ezazu. -Bai, andrea.
Neska al da?
Edan.
Arren, aita.
Arren, lagundu!
May andrea…
Neuk hartuko dut.
Ez zenuke hemen egon behar.
Zoaz zure umeagana.
Txintxoa izan.
Mesedez, edan.
Mesedez…
ITZULPENA - AZPITITULUAK: Jon Muñoz